Sunday, June 1, 2025

आधा फन्को (यात्रा डायरी)

 

आधा फन्को

(यात्रा डायरी_

@)*!.)&.@#

lbg]z kf}8]n

 

!= cfdf ¤ cfsfz lsg Tolt k/ ;/]sf] <

 

pQ/df s'Des0f{ / hnhn], blIf0fdf nfnLkftn, k"j{df dfg] / k~rdLsf] 8fF8f] clg klZrddf ;fF3'sf] 8fF8fn] 5]s]sf] gLnf] cfsfzsf] 3kgLleqsf] 7f]6\g] tfKn]h'ª lhNnfsf c¿ cg]s ufpFem}F xl/of]–el/nf] / cToGt ;'Gb/ 5 . ;]tf] ;kmf s'Des0f{ lxdfn x]bf{ ;]t} km'n]sf xh'/af s';L{df cf/fd;Fu a;]/ ;]tf] vf:6f] cf]9]/ xfdLlt/ x]b}{ d';'d';' xfF;]h:tf] nfU5 . dfªdfO{, x'd] vf]nf cflb ;fgf vf]nfvf]N;fn] /l;nf] kf/]sf] ;]lknf] kf6fsf] ;fgf] ufpF xf] d]/f] hGdynf] 7f]6\g] .

ufpFsf] k"j{kl§sf] x'd] vf]nf] cln tn uP/ klZrdkl§sf] dfªdfO{df ldl;G5 . dfªdfO{ d]/f] ufpFsf] hLjgbflogL gbL xf] . dfªdfO{sf] 5ª5ª;Fu To; ufpFsf v]tLkftL, rf8af8, lax]a6'nf], v';L / cfF;' ldl;G5g\ . d]/f] dfªdfO{ tn aUb}aUb} uP/ gLnf] d}jf vf]nfdf ldl;G5 . d}jf vf]nf] g]kfnsf 7"n} gbLx¿dWo]df k5{ t/ d}jfsf] lsgf/df x's{g]x¿n] o;sf] k|]ddf s'g} uLt g/r]sfn] xf]nf o;sf] rrf{ sd x'g]u5{ . obfsbf dflg; aufof] eg] jf avf{df 7"nf] af9L klx/f] uof] eg] dfq d}jf vf]nfsf] gfd lnOG5 .

To; a]nf d kfFr–5 jif{sf] lyPF x'Fnf, cfdfsf kl5 nfu]/ d klg bf}/f xNnfpFb} dfg]8fF8fdf nfUg] k~rdL xf6 uPF . ;fg} x'Fbfsf] s'/f k¥of], ldlt lal;{PF, t/ kRrL;–5AaL; ;fnlt/sf] s'/f] x'g'k5{ of] . dfg]8fF8fsf] clGtd psfnf] rl9;s]kl5 ;fgf] v'Nnf 7fpF cfof] . ToxfFaf6 k/ k/;Dd b]lvFbf] /x]5 . To; lbg d]/f] dgdf /x]sf] Pp6f ljZjf;df cToGt g/fd|f] wSsf nfUof] M d}n] 7fÙ] u/]sf] cfsfzsf] 3kgL dfg] 8fF8fdf pSnFbf t crfgs stf xf] stf k/sf] s'g} 8fF8flt/ kf] ;¥of] . afbn gfRg], lah'nL rDsg] / r6Øfª a:g] cfsfz gfdsf] xfd|f] gLnf] 9sgL lgs} km/flsnf] 5 ls Sof xf] eÙ] dnfO{ nfUof] .

cfdfnfO{ ;f]w]F– æcfdf ¤ cfsfz lsg Tolt k/ ;/]sf] <Æ

pxfFn] 5Ss kb}{ dlt/ x]/]/ eÙ'eof]– æ;fg] ¤ cfsfz t hlt k/ uof] t]lt k/ kf] ;5{ t ¤Æ

dnfO{ cfkm\gf] cfsfz ;f/} ldn]sf] 3kgL nfUYof] . Tof] 3kgL hyfefjL ;g]{ /x]5 . of] v';Lsf] s'/f x'g ;St}gYof] . t/ hlt k/ hfFbf klg xfdLnfO{ To; 3kgLn] 5f]k]/ ;'/lIft ul//xg] /x]5 eÙ] hfg]F .

d]/f] afn–dgf]lj1fgdf ljzfntfsf] gd'gf / qf;sf] kof{o ag]sf]] d}jf vf]nf] lgs} glhs} b]lvof] . avf{df 8/nfUbf] u/L pn{Fb} / Psf]xf]/f] uh{Fb} emg]{ d}jf vf]nf] ;';fPsf] oxfFaf6 k|:6 ;'lgof] . d}n] cfdfnfO{ ;f]w]F–

æx'd] vf]nf] dfªdfO{df ldl;G5 / dfªdfO{ d}jf vf]nfdf ldl;G5 . d}jf vf]nf]r}F s'g vf]nfdf ldl;G5 t cfdf <Æ

dflg;x¿ otfptf ul//x]sf lyP . To; ufpFn] xl6ofdf cfOdfO{x¿ r'/f, 6Lsf, uf]nf] P]gf cflbdf em'lDdPsf lyP eg] d]/f] Wofg Pp6f ;fgf] e'OF k;nsf uf]nL ld7fO{df lyof] . cfdf g'g, lrgL, dl§t]n, ;nfO{ cflb lsÙ cfpg'ePsf] /x]5 .

æd}jf vf]nf] tn aUb} uP/ bf]efgdf k'u]kl5 tDd/df ldl;G5 . tDd/df x'd] vf]nfh:tf ;of}F vf]nf ldl;G5g\ . t];df dfªdfO{, d]jf / d}jf vf]nfh:tf vf]nf klg lgs}j6f cfP/ ldl;G5g\ . sfa]nL eÙ] Pp6L 7"nL gbL ptf k"j{af6 cfP/ tDd/d} ldlN5g\ . ;a}nfO{ cfkm"df ldnfP/ tDd/ zfGt eP/ axlG5g\ .Æ cfdfn] d]/f k|Zgsf] pQ/ Pp6L lzlIfsfsf em}F lbg yfNg'eof] . pxfFsf cfFvf tn t]Dd]sf] lnDa"ufpFlt/ Psf]xf]l/Psf lyP .

gbLx¿sf gfd lnFbf pxfF cfb/fyL{ zAb k|of]u ug'{x'GYof] . o;n] ddf eg] tL gbLk|lt eo k}bf x'GYof] .

æcfa'O{ ¤ tDd/vf]nf] t slt 7"nL xf]lng\ xlu < /fhf klg tg{ ;St}gg\ xf]nf ====¤Æ d}n] cfdfs} ;f/df ;f/ ldnfP/ tDd/nfO{ cfb/fyL{ ;Daf]wg k|of]u u/]F . s]xLa]/ ;f]r]/ km]l/ ;f]w]F– æclg tDd/ klg csf]{ vf]nfdf ldl;lG5g\ t <Æ

ætDd/ tntn uP/ af/5]qdfl:t/ k'u]/ ;Ktsf];Ldf ldl;lG5g\ .Æ

æclg ;Ktsf];L lg <Æ

æ;Ktsf];L af/5]qeGbf cem tn uP/ db];df eml5{g\ . db];df tL cToGt km/fs eP/ km}lnlG5g\ .Æ

æPsbd km/fs l5g\ < ;Ktsf];L tg{ slt 7"nf] ;fFu' rflxG5 xf]nf xlu ¤Æ

æPsbd km/fs l5g\ sf];L . tg{ gfp x'G5g\ . Pp6f nfdf] g nfdf] kSsfsf] ;fFu' klg 5 c/] . db];df ;fFu'nfO{ k'n eG5g\ .Æ

ækSsfsf] ;fFu' eg]sf] Sof xf] cfdf <Æ

ækSsfsf] ;fFu' eg]sf] l;dG6Ln] agf’sf] k'n xf] . l;dG6Ln] agf’sf] k'n 9'ª\uf]hlQs} alnof] x'G5 .Æ

æclg ;Ktsf];L sfFÆ hflG5g\ t <Æ

æ;Ktsf];L tntn uP/ ef/tdf kl:5g\ . ef/tdf uª\ufhL eÙ] 7"nL gbL 5g\ . sf];L ltg} uª\ufdfO{df ldl;lG5g\ .Æ

ef/tdf kl:5g\ eg]kl5 dnfO{ ef/t eg]sf] s'g} cf]8f/ jf To:t} Kjfnleqsf] ljlrqsf] ;+;f/ x'g'k5{ eÙ] nfUof] . d}n] 7fg]F To; cf]8f/leqsf] eoª\s/ ;+;f/df avf{df af9L cfpFbf Tof] 7"nf] uª\ufgbL dfªdfO{sf eGbf cem ;ftf] lng] u/L ;+;f/ ysf{pFb} kx/faf6 v:tf] xf]nf .

æclg uª\uf lg < uª\ufhLdf ;+;f/sf ;Kk} gbL cfP/ ldl;G5g\ ls Sof xf] <Æ

æuª\ufhL t ;fu/} x'g\ lg ¤ t/ ;+;f/df uª\ufhLdf gldl;O{sg ;f]em} dfxf;fu/df k:g] c¿ klg gbL 5g\ . l;Gw', sfa]/L =======. uª\ufhL klg aUb}aUb} uP/ dfxf;fu/df ldlN5g\ .Æ cfdfn] :gfg ubf{ eÙ] ug'{ePsf] dGq ;DemFb} uª\uf, od'gf, uf]bfj/L, ;/:jtL, gj{bf, l;Gw' / sfa]/L cflb gbLsf gfd cfb/k"j{s lng'eof] .

æclg dfxf;fu/ lg <Æ

xf6ahf/df dflg;sf] 3'OFrf] / xf]xNnf a9\b} lyof] . cfdfn] elg/xg'ePsf ;a} /fd|/L ;'Ù ;lsÙYof] .

ædfxf;fu/ t kfgL g} kfgL xf], ;+;f/df Pp6} dfq dfxf;fu/ 5 . o; ;+;f/df e"ldeGbf dfxf;fu/ 7"nf] 5 . ‘dfxf’ eg]s} 7"nf] . k[YjL t dfxf;fu/sf aLrfF’ cl8Psf] 5 .Æ cfdfn] cfkm\gf] 1fgn] e]6];Ddsf] hfgsf/L lbg'eof] .

 d wfqLnfO{ lnP/ 8/nfUbf kx/f / 9'ª\uf kf/ ub}{ dfªdfO{sf] lsgf/}lsgf/ d}jfvf]nf, d}jfvf]nfsf] lsgf/}lsgf/ tdf]/, tdf]/sf] lsgf/}lsgf/ ;Ktsf];L / To;sf] lsgf/}lsgf/ uª\uf clg uª\ufsf] lsgf/}lsgf/ dxf;fu/;Dd k'Ug kfPsf] sNkgf ug{ yfn]F . wfqL d]/f dflxnf sfsfsL 5f]/L wgdfof, d]/L ;djoL alxgL . k'luFbf] xf] lg lxF8\b} uP Ps lbg dxf;fu/;Dd ¤

@= n]lvx]g'{k¥of] eg]/

d}n] :s'n] pd]/d} /d]z ljsnsf] æ;ft ;"o{ Ps kmGsf]Æ eÙ] rlr{t e|d0fj[Q k9\g] cj;/ kfPsf] lyPF . sf7df8f}Faf6 uf];fO{Fs'08 hfFbfsf] ;ftlbg] Tof] ofqfj0f{g d]/f nflu Ps cfbz{ ofqfs[lt xf] . ev{/} pg} n]vssf] ægLnlul/sf] 5fofdfÆ k9]F . Tof] s[lt klg rGb|df hfFbfsf] ofqfj0f{g xf]Og, xfd|} jl/kl/sf 7fpFsf] ofqfj0f{g klg 9ª\u k'¥ofP/ n]Vg ;lsof] eg] ;a}sf nflu sfdnfUbf] x'g] /x]5 eÙ] s'/fsf] k|df0f xf] . æa]nfotlt/ a/flnFbfÆ, ækftfnk|jf;Æ, ægLnf] kfgL / gLnf efjgfx¿Æ / æcgfd kxf8df kmGkmgLÆ h:tf rlr{t ofqfs[lt / sd rrf{df /x]sf To:tf lstfa clg 5f]6fdl;gf ofqfn]vg lgs} ;ª\Vofdf k9]sf] 5' d}n] . dnfO{ o:tf n]vgn] slt xf] slt emSemsfpF5g\ .

st} uP/ 3'dL cfpg]n] ofqfj[Q n]lvlbpg\ eÙ] dnfO{ nfU5 . c¿n] u/]sf] ofqfj0f{g k9\bf cfkm"n] klg n]Vg ;s] x'g] lyof] eÙ] klg nflu/xG5 . n]Vg] g} xf] eg] ;j{k|yd d}n] ldSnfhf]ª–ofqfj0f{g n]Vg' a]; x'G5, lsgeg] ldSnfhf]ª eÙ] 8fF8fsf] ofqf lgs} sd dflg;n] u/]sf 5g\ . df]/ª, kfFry/, Onfd / wgs'6f lhNnfnfO{ hf]8\g] of] tLg xhf/ b'O{ ;o ld6/hlt cUnf] 8fF8f] d]/f] 3/ O6x/faf6 glhs} k5{ . ;GtfpÙ ;fndf bfh' hLjg / elthf bLks;Fu u/]sf] rf/lbg] k}bnofqf xf] Tof], ca t ;a} ljj/0f 7Ls;Fu ;DemÙF xf]nf n]v'F eg] . t/ ldSnfhf]ª–ofqfdfly n]lvPsf] k':ts k9\g d}n] kfPsf] 5}g .

k"j{klZrd /fhdfu{df lj/f6gu/–w/fgaf6 ufO{3f6 / s6f/Llt/ hfg] uf8Lx¿n] dnfO{ Pp6f ;"rgf / xfFs lbO/xGy] . tLdWo] s]xL uf8Lsf kfgLk]6 jf kL7kl§ /fd|f / 7"nf cIf/df æxn];L–bz{gÆ n]lvPsf] x'GYof] . s]xL l5d]sL / ;fyL vf]6fªaf6} cfPsf eP klg xn];L eÙ] tLy{:yn d]/f nflu Psfb]zsf] lyof] . dWolbgdf tf/f b]Vg kfOg] To; cnf}lss e"ldn] a;sf kL7 / k]6sf cIf/sf efiffdf g} dnfO{ tfÙ vf]HYof] . d d]/f xh'/afsf s'/fx¿ ;Demg k'Uy]F . xh'/af ;ft;fnlt/ tfKn]h'ªaf6 kxf8}kxf8 psfnf], cf]/fnf], eL/kfvf, hª\un, ufpFa];L x'Fb} sf7df8f}F hfg] j|mddf cfkm" xn]Zj/ dxfb]jsf] bz{g ug{ kfPsf] sxfgL ug'{x'GYof] . bGTosyf eÙ] z}nLdf xh'/af cfkm" kfkåf/, wd{åf/ / ue{åf/af6 ;xh} l5g{ ;s]sf] k'?iffy{ ;'gfpg'x'GYof] .

cfdfn] cG7fpÙ ;fndf k"j{sf kz'klt elgg] tL xn]Zj/ dxfb]jsf] bz{g ug{ hfcf}F eÙ'eof] .

uof}F .

cfdfsf k|]/0ffn] d}n] klg xh'/afn] l5/]sf kfkåf/ / wd{åf/ l5g{ kfPF ¤ b;lbg] Tof] ofqf cfdf–5f]/f b'O{hgf dfq Ps;fy x'gkfPsf] ;a}eGbf nfdf] ;xofqf klg lyof] . ufO{3f6af6 8fF8}8fF8f kxf8, kxf8L hghLjg / 6f9f b]lvg] lxdfnsf] /ldtf x]b{}{ clg af6fdf bxLb"w, /l;nf ;'Gtnf, pl;g]sf O:s';–km;L{, l9sLdf s'6]sf] wfg / hfFtf]df lk;]sf] ds}sf] dL7f] eft vfFb}, kxf8L d"nsf] lr;f]–rf]vf] kfgL lkpFb} / kxf8L u|fdjf;Lx¿sf] ;'lsnf] dfof a6'Nb} slQ xtf/ gu/L xfdL cfdf–5f]/fn] b; lbg nufP/ u/]sf] psfnLcf]/fnLsf] Tof] ofqfk|;ª\u n]Vgnfos 5 .

ofqfj0f{g jf ofqfsyf–n]vgsf] p2]Zosf af/] d cgle1 5' . c¿n] n]V5g\, To;}n] d}n] klg n]Vg] hdsf]{ u/]sf] x'F . dflg; ofqf ul//x]sf] a]nf vfln ef}uf]lns dfq ofqf ub}{g, pm cfkm\gf] dgleqsf] ;+;f/df klg ljr/0f ul//x]sf] x'G5 . pm cfkm\gf] cfTdf, ljrf/ jf sNkgfsf] ofqfnfO{ a]nfa]nf aflx/L b'lgofF;Fu hDsfe]6 u/fpF5 . d]/f] a'emfOdf oL b'O{af6 pTkÙ x'g] gofF cg'e"ltsf] cleJolSt g} lgofqf xf] . ;Fu} pxL ofqfdf lxF8]sf b'O{ ;fyLn] ofqf8fo/L agfP eg] klg tL b'O{ ofqf8fo/L cToGt leÙ} x'g]5g\ . ofqf;Fu} dgdf pTkÙ x'g] k|To]s t/ª\u, eo, ;ª\sf]r, cfzf, lg/fzf, ;Gt'li6 cflb efjx¿nfO{ ;~ro tyf ;f6f;f6 ug{ kfOg] x'gfn] o:tf ofqfljj/0f n]Vg' / k9\g' b'j}df dhf b]V5' d .

t/ a]nfa]nf cfkm"n] afFr]sf] lhGbuL / cfkm"n] b]v]sf] ;+;f/df gf}nf]kg s]xL 5}g, ;a}nfO{ yfxf 5Fb} 5, s] n]lv/xg' h:tf] klg nfUg] u5{ ¤

#= cGt guP klg /fFrLrflxF hfcf}F

xfdL b'j}sf] b;}Flabf ;'? eof] . s]xL lbgcl3b]lv snsQf hfg] eg]/ ljZj1fgsf]if / cGo k':tsx¿af6 snsQfsf] e"uf]n, Oltxf;, ;fdfGo 1fg, snsQf / pkgu/Lo If]qsf dxŒjk"0f{ 7fpFsf af/]df cltl/St hfgsf/L lng lgs} /ft sDKo'6/df a;]F . snsQfsf af/]df cfkm\gf nflu sfd nfUg] 7fg]sf lgs} ;"rgf ;ª\sng ul/;s]sf] lyPF .  

@)^@ ;fn c;f]h ;q ut] ;f]djf/ . b'O6f lkmNd /f]n / Aof6/L lsg]F, kmf]6f] lvRgsf nflu . 5f]/Lx¿ / >LdtLsf nflu gSsnL 6k lsg]F . ofqfdf ;'g af]s]/ rf]/;Fu lsg df5fdf5f Eofu'tf v]Ng' / ¤ c¿ ;fdfg ef/tlt/} lsÙ] ePF .

d}n] ;LtfnfO{ eg]F– æofqfdf ux«f}F ;fdfg / n'ufkmf6f af]Sg' 7Ls x'Fb}g . e/;s cfO/g nufO/xg gkg]{ vfnsf, kftnf / ;lhn} ;'Sg] n'uf 7Ls x'G5g\ .Æ

st} lxF8\g nfUbf cfwf 3/} af]s]/ lxF8\g vf]Hg] d]/L >LdtL o;kN6 eg] lgs} a'HemsL eP/ b]vf kl/g\ .

xfdL b'O{n] df};dcg';f/sf / e/;s kftnf / w'g–;'sfpg ;lhnf sk8f 5fGof}F . ;Ltf t kmf]6f lvRbf g/fd|f sk8f b]lvG5g\, clns w]/} sk8f n}hfcf}F eÙ vf]Hb} lyOg\, d}n] To;f] xf]Og eg]F . Sofd/f, a'?;, xn'sf rKkn, kftnf] tf}lnof, ;lsg nfu]sf] 6'yk]:6, ;fgf ;fa'g, s]xL Kofs]6 ;]Dk', bf/L sf6\g] ;fdfg / z[ª\uf/sf xn'sf ;fdfg 7Ls kf¥of}F . lxF8\bf af]s]/} nUg ;lsg] b'O6f emf]nf tof/ eP . s]xL lbgb]lv kfgL kl//x] klg Pp6f k'/fgf] 5ftf dfq af]Sg] lg0f{o u¥of}F, kfgL yfldPkl5 5ftf 3fF8f] x'g] eP/ .

5f]/Lx¿sf] km'tL{kmftL{ x]g{nfos lyof] . st} lxF8\g] eg]kl5 7"nL 5f]/L k"hf crDd} rDsG5], ;fgL cg'hfrflxF p:tf] pk|mÙ .

ofqfsf] ljifodf cfd–cfOdfO{eGbf ;Ltf cln leÙ l5g\ . ofqf eg]kl5 pgnfO{ Kof/fnfOl;; x'G5 . o;kN6sf] e|d0fk|lt t emg\ pgsf] Pshft ?lr lyPg . ofqfsf] k|;ª\udf ;fFRr} eÙ] xf] eg] d]/L kTgL ¿vh:t} x'g\, v'§faf6 h/f knfP/ e'OFdf ufl8G5g\ . pgnfO{ dfOt hfg klg cN5L nfU5, dfOt k'u]kl5 O6x/L kmls{g'kbf{ jfSs nfU5 . d]/L cfdf O6x/fsf] 3/df a:g'x'G5, v]tLkftL 5, cfkmGt, / sfsf–bfh'efOx¿ x'g'x'G5, rf8af8 / c¿ a]nf klg uO/xg'k5{ . 3/ eg]sf] 3/ xf], t/ ;LtfnfO{ 3/ hfg eg]kl5 slt xf] slt x}/fg nfU5, 3/af6 O6x/L 8]/f kms{g km]l/ p:t} g/dfOnf] nfU5 . xhf/ sfds'/fdf km'lt{nL d]/L ;Ltf st} hfg eg]kl5 crDdsL nf];] l5g\ .

To;}n] o;kN6 ef/t hfg] eGbf pgnfO{ lbSbf/ nfUg' ;fdfGo s'/f] lyof] . t/ cGTodf pgnfO{ 3'Dg] s'/fdf ;xdt u/fpg xfdL, cyf{t\ k"hf / d, ;kmn eof}FF . ca ofqfsf nflu ;aeGbf cfjZos s'/f] h'6fpg' afFsL lyof] . Snf]y xfp;df 6]lnkmf]g u/]F–

æ/f7LhL ¤ clnslt ef=?= rflxof Yof]=====.Æ

æslthlt rflxg] xf]nf ;/=====<Æ

d}n] cfkm"nfO{ rflxg] hlt eg]F .

æclxn] t clns k'Ub}g ;/, e/] kfFr ah]lt/ eP x'Fb}g <Æ

lsg x'Fb}gYof] ¤ cfkm"nfO{ t ef]lnkN6 laxfg;Dddf eP klg eOxfNYof] lg ¤

ef/tLo k};fsf] klg ;lhn} aGbf]a:t eof] .

a]n'sf vfglkgkl5 ef]lnkN6 ;'? x'g] ofqfsf] ljifodf kfl/jfl/s a}7s a:of] . k"hf / d ef/tsf] gS;f cufl8 /fv]/ 7"N7"nf] :j/df rsL{rsL{ ax; ug{ yfNof}F . s'/}s'/fdf slxn] chd]/, h};nd]/, aDaO{, uf]cf, db|f;, x}b/fafb, aª\unf]/, k'/L, ef]kfn, lbNnL, hok'/, nvgpm, cfu/f, /fFrL / k6gf k'UYof}F . gS;fdf ;8s / /]ndfu{ b]vfpg] sfnf–/ftf wsf{ x]b}{ xfdL otfaf6 otf hfg], olt lsnf]ld6/hlt / olt ?lkofF nfUg;Sg] eg]/ ax; uYof}{F . oLoL ;x/ oltolt lbg 3'Dg], oLoL ;x/df jf; a:g] / oLoL s'/f x]g]{ eg]/ gS;fdf cf}Fnf 3'dfpFYof}F . ;fgL 5f]/L cg'hf ko{j]Ifs / >LdtL ;Ltf l6Kk0fLstf{ .

xfdLn] ofqfsf nflu o:tf] af6f] to u¥of}F M ef]ln laxfg O6x/Laf6 sf7df8f}Fsf] lbjf a;df r9]/ gf/fo0fu9;Dd hfg], To;kl5 wgu9L hfg] a; r9]/ wgu9L clg dx]Gb|gu/ k'Ug] . dx]Gb|gu/af6 ef/tsf] ld?t x'Fb} lbNnL hfg] . lbNnL b'O{ lbg 3'd]/ l;dnf, lasfg]/ / To;kl5 h};nd]/ k'Ug] . h};nd]/af6 pbok'/, dGb;f}/, ef]kfn, hank'/, e/tk'/, l/jf, agf/; x'Fb} k6gf cfpg] . k6gfaf6 hgsk'/ lg:s]/ O6x/L kms{g] . ;dosf] lx;fa u¥of}F– olt af6f] t 6«]g / df]6/df bf}l8g klg sDtLdf kGw| lbg nfUg] b]lvof] . of]hgf sfFrf] 7xl/of] . snsQf o; ofqfdfu{df lyPg, lsgeg] snsQfrflxF o; jif{ geP klg ;xsdL{ ;fyLx¿;Fu} s'g} ;do–;fndf ;kl/jf/ hfg] eg]/ 5'6ØfOPsf] lyof] .

s'g} dfu{ to ePg . ;Ltf xfd|f s'/f ;'g]/ xfFl:fg\ . pgn] elgg\– æcGt guP klg /fFrLrflxF hfcf}F, ltdLx¿ b'j}sf] pkrf/ gu/L gxf]nf h:tf] 5 ¤Æ

sxfF / s;/L hfg] eÙ] s'g} of]hgf lyPg, b; lbgsf] ofqf ug]{ eÙ] dfq nueu c7f]6 lyof] . b; lbgeGbf a9L ;do 3'd] otf b;}F EofOÙYof] .

 

$= clglZrt lIflthlt/

;LtfnfO{ d}n] eg]F– æb;}Fsf] d'v xf], sf7df8f}Faf6 k"j{ cfpg] dflg;sf] rfkfrfk 5 . k"j{ cfpg] a;x¿ hlt eL8 eP klg klZrd hfg] a; vfnL x'g'kg]{ xf] . oxfFaf6 gf/fo0fu9 hfcf}F . gf/fo0fu9af6 wgu9Lsf nflu uf8L kj|mg k|of; u/f}F . b;}Fsf] eL8n] wgu9L hfg uf8L kfOPg eg] e}/xjf k;f}F . 5f]/Lx¿nfO{ n'lDagL 3'dfcf}F .Æ

n'lDagLsf] gfd ;'g]kl5 k"hf v';Ln] pk|mg yfnL– æxf], xf] . n'lDagL hfg] ¤Æ

æwgu9L k'Ug kfOof] eg] <Æ ;Ltfn] ;f]lwg\ .

ærlr{t 6gsk'/ afFw x]/f}Fnf, Tot}af6 lbNnL nfuf}Fnf . lbNnL k'u]kl5 stf nfUg] eÙ] pxLFaf6 of]hgf agfcf}Fnf .Æ

æ6gsk'/ g ;gsk'/, n'lDagL hfg] . kl5 ;fyLx¿nfO{ a'4 hGd]sf] n'lDagL 3'd]sf] ;'gfpFbf slt /dfOnf] x'G5 <Æ k"hfn] cfkm\gf] ts{ t]:of{O{ .

ætkfO{F p/G7]pnf s]6fsf em}F lxF8\g vf]Hg'x'G5, l;ª\u} 3/kl/jf/ lnP/ o;/L klg sf]xL lxF8\5 < g sxfF hfg] eÙ] of]hgf 5, g slxn] / slt lbg 3'Dg lg:sg] eÙ] cfkm}FnfO{ yfxf 5, o:tf] klg s;}n] u5{ <Æ

æxfdL eg]sf t ;+;f/sf dxf/fhf–dxf/fgL kf] t ¤ hxfF uP klg nfvf}F dflg; :jfut / ;'/Iffsf nflu tof/ eOxfN5g\, s] 5 / ¤Æ d}n] 6]9f] hafkm lbPF .

@)^@ ;fn c;f]h c7f/ ut] dª\unjf/ . rf/} ah] p7]/ xtf/xtf/ tof/L u/] klg 8]/faf6 emf]nf af]s]/ ;8sdf lg:sFbf ;ft alhxfNof] . sf7df8f}Faf6 cfpg] /flqa; / hfg] lbjf a;x¿ uO/x]sf lyP . sf7df8f}Faf6 cfpg] dfq xf]Og ptf hfg] uf8Lx¿ klg plQs} vrfvr b]lvP . d lg/fz ePF . ;dod} l6s6 sf6]sf] eP To:tf vrfvr uf8Ldf pleP/ hfg'kg]{ lyPg .

nfdf] af6f] lxF8\g Pp6f kl/jf/ kf]sfk'Gt'/f lnP/ ;8sdf cfOk'u]sf] b]v]/ Pp6f l/S;f xfdLlg/ cfof] . d}n] ;a}nfO{ To;df r9\g eg]F . ;Ltf 5Ss kl/g\– æklZrd hfg]n] lsg l/S;f r9\g'k¥of] < a;kfs{;Dd t lxF8]/} k'luxflnGYof] lg ¤Æ

l/S;f a;kfs{lt/ gnu]/ d}n] O6x/Lrf]slt/ nu]F . blIf0fkl§ dfOj|mf]a; s'b\g 7Ls k/]sf] lyof] . xfdLnfO{ b]v]/ xf]nf, vnf;L emg\ hf]8hf]8n] s/fpg yfNof]– ælj/f6gu/ ¤ lj/f6gu/ ¤Æ

d}n] ;LtfnfO{ eg]F – æca hf]uagL hfg] . hf]uagLaf6 sl6xf/ clg ToxfFaf6 k6gf hfg] . cfh k6gf k'luG5 xf]nf .Æ

;Ltf s]xL af]lngg\ . c;f]hsf] c7f/ ut], o; ;dodf emndNn 3fd nfu]sf] x'g'kg]{, t/ b'O{tLg lbgb]lv emdemd kfgL kl//x]sf] 5 . dflg;x¿ o; jif{sf] b;}F lxn]b;}F x'g]ef] eg]/ lrlGtt b]lvg yfn]sf 5g\ . ;Ltfsf] cg'xf/df df};dem}F cFWof/f]kg 5fO/x]sf] lyof] .

%= n' ca lkm/f}F

xfdL dfOj|mf]–a; r9]/ lj/f6gu/ k'Uof}}F . clg ldgLa; r9]/ hf]uagLlt/ nfUof}F . lj/f6gu/–hf]uagLsf yf]qf ldgLa; r9\g' eg]sf] hLjgel/sf cgf}7f cg'ejdWo] Ps xf]] . ;fFu'/f ldlga;df vfFbfvfFb ub}{ r9\g'k5{, a;sf] s'g} efudf n'ufn] 5f]of] ls Tof] Rofltof] . yf]q] l6gn] 6fn6'n / a]/af/ kf/]sf] To; ;jf/L;fwgsf] gfd klg a; g} xf] . To;n] tkfO{Fsf] n'uf Roft]g eg] tkfO{Fsf] xf]l;of/LnfO{ dfÙ}k5{ . Do'lhoddf /fVgsf nflu klg yf]qf nfUg] a; r9\g] dg eP lj/f6gu/–hf]uagL ug'{k5{ .

hf]uagL g]kfn–ef/t ;Ldfdf cjl:yt cJojl:yt ;fgf] Jofkfl/s ahf/ xf] . ToxfF g]kfnL u|fxsx¿nfO{ nlIft u/L ef/tLo ;fdfgn] el/e/fp ;of}F k;nx¿ 5g\ . ToxfFsf k;ndf g]kfnL ?lkofF otfsf] h:t} u/L rN5 . tkfO{Fn] s'g} ;fdfgsf] bfd ;f]Wg'eof] eg] k;n]n] g]kfnL d'b|fd} eÙ]5 . Totfsf Jofkf/Ln] g]kfnL efiff hfg]gg\ eg] ltgsf] Jofkf/ g} rNb}g . tL cfkm\gf 7"nf g]kfnL u|fxsnfO{ JolStut ¿kd} /fd|/L lrG5g\ / pwf/f]df ;d]t ;fdfg lbG5g\ . pgLx¿sf lrgf?, cfkmGt / lx:;]bf/x¿sf k;n lj/f6gu/, O6x/L, w/fg, pnf{af/L cflb ;x/x¿df klg 5g\ . g]kfnL u|fxs ghfg] xf] eg] hf]uagLsf ;a} k;n aGb u/] x'G5 .

kfgL cln yfldPh:tf] t eof] t/ cfsfz g/fd|/L w'lDdPs} lyof] . 5f]/Lx¿ ef/t x]g{ kfPsfdf k|;Ù lyP . hf]uagLaf6 sl6xf/ hfg] a; lgs} ca]/kl5 dfq 5'6\g] /x]5g\, To;}n] xfdL :yfgLo hLkdf r9]/ kmf/la;uGh;Dd k'Uof}F . ToxfFaf6 sl6xf/sf nflu ;/sf/L a; klj|mof}F . ofqfdf kfgL ;fy} x'g'k5{ eg]/ d Ps af]tn ldg/n jf6/ lsÙ nfu]F . a;sf] lxF8\g] a]nf eP5 . ef/tLo a; xfdLsxfF h:tf] £of/{£of/{ kf/]/ cfwf 306f a:t}gg\ . ;do x'gf;fy xfd|f] a; s'lbxfn]5, lhGbuLdf ef/t gk;]sL lar/L ;Ltfsf] ;ftf]k'Tnf] p8\g] g} eof] . otfplt ;a} cgf}7f cg'xf/sf / glrg]sf dfq} 5g\, ss{z :j/df clg lxGbL dfq af]N5g\, pgnfO{ lxGbL af]Ng gcfpg], gofF 7fpF, cfkm\gf] nf]Ug]nfO{ 5f8]/ uf8L t x'OFlsOxfNof] . ;Ltf s/fpg yfln5g\–

æ?lslhP g efOhL, ?lslhP, 7]l/P=== xfd/f dfG5] 5'6 luof====¤Æ

æoxfF ePsf] eP vnf;L, sG8S6/ / 8«fOe/x¿n] ofq'nfO{ b'Mv lbg] lgot geP klg cTofP/ /dfOnf] dgfpg] lyP, t/ Totfsf laxf/L;d]t xfdLsxfF h:tf x'Fb}gg\ . sG8S6/n] eg]5–

æaxghL, 3a/fOo] dt . xd cfks] cfbdL sf] n]s/ xL hfP+u] .Æ :6]G8af6 a; ;dodf lxF8\g} kg]{ lgod ePsfn] ltgn] clns tn nu]/ /f]s]5g\ . ldg/n jf6/ vf]Hg bf]sfg–bf]sfg rfxfg'{k/]sfn] d l9nf] x'g k'u]F5' . lar/f vnf;L vf]Hb}vf]Hb} d eP7fpF cfOk'Uof] . bf}l8Fb}bf}l8Fb} uP/ a;df r9]F . 5f]/Lx¿ cfkm\gL cfdfsf] lxGbL efiff ;'g]/ e/] d/Ld/L xfF:t} lyP .

a; c/l/of x'Fb} k'l0f{ofF k'Uof] . k'l0f{ofF k'Ubf km]l/ kfgL bs]{/ ;a}lt/ hndUg ePsf] b]lvof] . em/Lsf sf/0f g} xf]nf, df]6/df ofq'x¿ cToGt sd lyP . sG8S6/ ca uf8L To;eGbf cufl8 hfFb}g eÙ yfNof] . xfdLnfO{ csf]{ uf8Ldf r9\g elgof] . clns k/ k'u]kl5 gofF uf8Lsf] sG8S6/n] ;fgf 5f]/Lx¿sf] ef8f nfU5 eÙ yfNof] . xfdL lsg clusf] uf8Lsf] sG8S6/;Fu o; ljifodf pltv]/} geg]sf] eg]/ ljjfb ug{ yfNof}F . xfdLnfO{ lnP/ k'l0f{ofF;Dd cfpg] uf8Lsf ofq' :jLsf/ ug]{ a]n}df xfd|f] l6s6 b]v]kl5 o:tf] s'/f ug{'kYof]{ eg]/ d}n] k|ltjfb u/]F . cGTodf p;n] d]/f] s'/f dfGof] . a;aflx/ dWo;fpgsf h:t} 3g3f]/ jiff{ eO/x]sf] lyof], ;Ltf ugug ug{ yflng\–

æof] dxfem/Ldf s]sf] ofqf ug'{k/]sf] o; dflg;nfO{, 3/}df cfgGbn] ;'Tg' lg l;/s cf]8]/ lbgel/ ¤Æ

d af]lngF . af]Ng} cK7Øf/f] kfl//x]sf] lyof] df};dn] . ;fFRr} o:t} em/L kl//xg] xf] eg] t s] ult x'G5 xfd|f] ofqfsf] < afx« jif{df aNn nf]Ug] 3/ cf’sf] d} cnlR5gLnfO{ h/f] cf’sf] eg]em}F x'G5 ls Sof xf] eÙ] eO/x\of] .

æoxLF a:g cfPsf x}gf}F Sof/], klZrdlt/ hfg] kf] t ¤ clxn] kfgL k/] klg ef]lnkl;{;Dd t s;f] kl//xnf / ¤Æ cfkm\g} egfOdfly ljZjf; geO{geO{ ;fGTjgfsf nflu eg]F .

sl6xf/ k'luof] . lbgsf] 8]9 ah]sf] lyof] . kfgL t lala{/ dfq kb}{ lyof] t/ w'lDdP/ lbg} sfnf] ePsf] lyof] . ;+;f/sf] eb|uf]n b]z ef/t, ef/tsf] ;a}eGbf eb|uf]n /fHo laxf/, laxf/sf] ;a}eGbf uPu'h|]sf] ;x/ sl6xf/ / sl6xf/sf] ;a}eGbf uPu'h|]sf] uNnL /]nj] hª\s;g hfg] af6f] . kmf]xf]/sf] s'/} gu/f}F . lxnf] klg crDdsf] sfnf]d}nf] . l/S;f, 6]Dkf], s'NnL / xf]6n]k;n]sf] lrRofx6 klg slt ss{znfUbf], v} s] eÙ] ¤ o;} t laxf/Lx¿ ss{z :j/df lrRofP/ dfq s'/f u5{g\, To;dfly sl6xf/sfx¿sf] t sxfgL gub}{ klg sfkmL 5 . lbpF;f]sf] eL8 5, emf]nf af]s]sf g]kfnL b]v]kl5 xf]6njfnfx¿ tfg'Fnf h:t} u5{g\–

æOw/ cfOP efO{hL ¤ cfOP axghL ¤ rfjn t}of/ x} ¤ /f]6L t}of/ x} ¤Æ

laxfg vfgf t vfOPs} xf], t/ lxF8\g] sfps'tLn] slt kf] vfg ;lsPsf] lyof] / ¤ 5f]/Lx¿ ef]sfO;s]sf lyP . 5]psf] xf]6ndf k;]/ tfQftf] eftsf] c8{/ lbof}F . Pp6f lgs} d}nf] n'uf nufPsf] laxf/Ln] df]6f g df]6f rfdnsf] eft NofP/ lbof] . bfn, t/sf/L, crf/ cflb t lyof] t/ ;a}yf]sdf vfg} g;lsg] u/L g'g . t/sf/Ldf c¿yf]seGbf vf];f{gL w]/} lyof], bfndf vf];f{gLsf laofF / /x/sf bfgf a/fa/ eg] x'g] . olt elg;s]kl5 crf/sf] ljifodf s]xL elg/xg'kb}{g .

;LtfnfO{ pRr /Strfksf] ;d:of 5, To;}n] xfd|f] kl/jf/sf] vfgfdf g'g, d;nf / t]n lgs} sd x'G5 . s;}s;}sxfF vfgf vfg] u/L kfx'gf nfUg hfg'kbf{ vfgfdf xflng] d;nf / g'g ;Dem]/ xfdLnfO{ hfFu/ d/]/ cfpF5 . laxf/Lx¿ g'g–vf];f{gL cToGt s8f vfG5g\ . casf s]xL lbg o:t} vfg'kg]{ eof] eg]/ ;Ltf lg/fz eOg\ . vfgf vfO;s]kl5 pgn] elgg\–

æn' ca lkm/f}F =======3/== . olt 3'ldxflnof] ====== . 3'Dgsf nflu 5'6ØfPsf] vr{n] hf]uagLdf /fd|f/fd|f sk8f / ;f8L lsgf}F . xfdLn] cfkm\gf lbbLalxgLnfO{ slxNo} o;f] sfdnfUg] sk8f lbg ;s]sf 5}gf}F, o;kflnsf] ofqfvr{ hf]ufP/ Tof] sfd u/f}F =====. b;}F cfO;s]sf] 5, 3/ k'Ubf cfdf slt v'';L x'g'xf]nf xlu ¤Æ

xf]6naflx/ clxn] emdemd kfgL kl//x]sf] lyof] . lbg w'lDdP/ b'O{ gahL ;fFemh:tf] nfUYof] . af6f] srsr lxnfn] st} uO{;Sg' lyPg . d ;8slt/ x]/]/ Psf]xf]l/PF . oxL laxf/ xf] ;f/f ljZjnfO{ 1fg / r]tgf afF8\g], slxn] dxfjL/ t slxn] a'4sf] zflGt ag]/, slxn] rf0fSo t slxn] czf]s ag]/ . laxf/sf] ;+:s[lt, ;Eotf, ljsf;, ;DkÙtf / ;'v ljZjdf gd'gf lyof] s'g} lbg . ef/tLo ;Eotfsf] s]Gb| d]/f] l5d]sL laxf/ cfh srsr lxnfdf 5 . sl6xf/sf] To; 6x/] xf]6nsf] cf]l;nf] a]Grdf a;]/ d}n] l;ª\u} ef/tjif{sf] Oltxf; ;Dem]F . ;';+:s[t ef/tLo cfo{;Eotf / To;sf] uf}/jsf] Ps lx:;f d klg x'F . d]/f] dg eP/ k'/f0f, /fdfo0f, dxfef/t, /3'j+z cfP, eje"lt, sflnbf;, ef/lj, rf0fSo, /fd, s[i0f cfP, uf}td a'4 cfP, czf]s cfP . d Ps lxGb", lxGb"x¿sf] dfq xf]Og af}4x¿sf] dxftLy{ xf] laxf/ . laxf/ laxf/Lx¿sf] dfq xf]Og, ef/tLox¿sf] dfq xf]Og, l;ª\u} Pl;ofnL / ljZjs} cgGo tkf]e"ld xf] .

xfdL ;Eo, ;';+:s[t lxGb"x¿nfO{ cfttfoL d'unx¿ cfP/ tx nufP . cª\u|]h cfP, r':g';Dd r';] clg cGTodf 5f8]/ uP . s] xf] t xfd|f] ;Eotf cfh o;/L 8ª8ªtL ugfpg'sf] sf/0f < cfh xfd|f] l5d]sL laxf/ 8s}tL, rf]/L, n'6kf6, cGofo, xTof, anfTsf/, 3';vf]/L, e|i6frf/, u'G8fubL{, wfFwnLh:tf ;a} ;fdflhs ck/fw / b'u{'0fx¿sf] 3/ ePsf] 5 . of] ul/aL, clzIff, ef]sd/L, cefj, s'kf]if0f, /f]u, cGwsf/, a]/f]huf/L / cjgltsf] kof{o ePsf] 5 . laxf/ Ps l3gnfUbf] / c;'/lIft 7fpF ePsf] 5 . krf;;f7L jif{sf] k|hftGq;d]t s'x]/ laxf/ To;}df 8'a]sf] 5 .

To; uNnLsf] kmf]xf]/ / lxnfn] ef/t eÙ] b]zsf] cJoj:yf, b'u{lt / s'¿ktf a8f] :ki6;Fu b;f{O/x]sf] lyof] . ca xfdL;Fu ul/aL, cefj, e|i6frf/ / rf]/j[lQafx]s s]xL afFsL 5}g eÙ] a'em\g of] lxnf] ;a}eGbf 7"nf] ;"rgfkf6L ePsf] lyof] . xfdLaf6 x'g] 5f8fkg, e|i6 dgf]j[lQ / csd{0otfsf] lgn{Hh k|:t'lt x]g{ st} uO/xg'kb}{g, xfdL hxfF 5f}F ToxLF k|bz{g ug{ yflnxfN5f}F . ul/aL / cefjk|lt xfdLdf uj{ 5 .

ca ToxfF al;/xg ;do lyPg . d}n] >LdtLnfO{ eg]F– æ8'Ng hfFb} 5f}F eg]/ ;fyLx¿;Fu / 5/l5d]sdf xfdLn] Toqf] xNnf u/]sf 5f}F, sl6xf/af6 kmSof}{F eg] xfdLnfO{ ;a}n] s] eGnfg\ <Æ

ætkfO{F hlxNo} ug'{eGbf klxn] of] u5'{ / Tof] u5'{ eGb} xNnf ug'{x'G5, clg ;d:ofdf kl/Fb}g t <Æ

k"hf l9kL s:g yfnL– ækms{g'x'Fb}g, 3'Dg hfg] =====¤ hfg]======¤ gkms{g]====== ¤Æ

>LdtL gkms{g] s'/fdf ;xdt eOg\ . Psflt/ df};d o:tf] s'¿k 5, csf{lt/ ;Ltfleq ef/te"lddf k:tf x'g] c;'/Iffsf] eo 5 . PSnf] >Ldfg\s} e/df 8'Ng pgsf] dg 8/fPsf] lyof] . jl/kl/ 3'ld/x]sf oL 8/nfUbf laxf/Ln] cfkm\gf] nf]Ug]nfO{ s]xL ul/xfn] eg] < la/fdL kl/of] eg] < ;fyL sf]xL 5}g, xf/u'xf/ sf]xL 5}g, 3/b]lv olt 6f9fsf] 7fpF, efiff, /ª¿k rfnfdfnf gldNg] o; k/fO{ e"lddf PSnf] nf]Ug]sf e/df ofqf ug{ pgsf] leqL dg 8/fO/x]sf] lyof] . nf]Ug]sf cufl8 ;fFrf] dg vf]n'g\ eg] p;n] eGnf– ædnfO{ ltdLn] s] ;Dem]sf] < Tolt klg cfF6 5}g ddf < olt klg e/ 5}g ddfly < lar/L ;Lt], ltdL slt b'MvL lg ¤ olt klg e/f];f ug{ g;lsg] dflg;;Fu l;ª\u} hLjg s;/L latfpF5Øf} t < s'g afWotfn] d;Fu hLjgsf] o; dxfofqfdf lg:s]sL t <Æ

/]nj] Kn]6kmfd{df k'Uof}F . d}n] l6s6 sfpG6/df uP/ ;f]w]F– æk6gf hfg] uf8L sltv]/ cfpnf <Æ ef/tLo /]nuf8L ;"rgfkf6Ldf lbOPsf] ;docg';f/ xQkQ cfpFb}g eg] x'G5 .

ærf/ ah] .Æ pQ/ ;fob o:t} lyof], /fd|/L a'lemgF .

æslt ah] k6gf k'Unf <Æ

æ/ftsf] b'O{ ah] .Æ

/ftsf] b'O{ ah] k6gfh:tf] c;'/lIft ;x/df 6«]gaf6 cf]n]{/ s] ug]{ clg stf hfg] < dnfO{ k6gf hfg hfFu/ rn]g . a? efunk'/ clns glhssf] ;x/ xf], Tot} hfg' 7Ls xf]nf eg]/ efunk'/sf nflu sltv]/ 6«]g hfg] xf] eg]/ ;f]w]F . sl6xf/af6 efunk'/ hfg] t /]nuf8L g} /x]g5 ¤

æcf6f]Æ kj|m]/ efunk'/ hfg] a;kfs{ uof}F . kfgL kl//x]s} lyof] . a;kfs{ x]bf{ sfd gnfu]/ 5f8]sf] 7fpFh:tf] nfUg] vfnsf] . ToxfF w]/} a; klg lyPgg\ .

a; tLg ah] 5'6\g] /x]5 . l6s6–sfpG6/ x]b}{ cToGt cJojl:yt . l6s6–sfpG6/ g} sxfF xf] eg]/ ;ft 7fpF ;f]Wg'kg]{, sxLFst} ;"rgfkf6L 5}g . l6s63/d} k'u]/ d l6s6 sf6\g] sxfF xf] eg]/ ;f]Wg k'u]F5' ¤

æefunk'/ sltv]/ k'luG5 xf]nf <Æ d}n] ;f]w]F .

æ;ft–;f9] ;ft ah] .Æ sfpG6/sf] dflg;n] eGof] . Tot} hfg' 7Ls xf]nf h:tf] nfUof] . To; uf8Laf6 efunk'/ hfg] l6s6 sf6\g]df d klxnf] JolSt ePF . tLg alh;Stf klg s'g} ofq'n] l6s6 sf6]gg\ . t/ ;do ePkl5 a; lxFl8xfNof], ;/sf/L a; ePsfn] l9nfOrflxF ubf{ /x]g5g\ .

^= g]kfndf /fhf ePs} /fd|f]

ofq' Tolt lyPgg\ . a; ;fgf] / yf]qf] . hxfF kfof] ToxLF /f]Sg] . uf8Ldf j|mdzM ofq' el/Fb} cfP . sl6xf/ ;x/ 5f]8\bf a;sf nueu ;a} l;6 el/O;s]sf lyP . casf] af6f] ;f]emf] t/ vfN8fv'N8Ln] ubf{ s'¿k lyof] . em/L emdemd kl//x]sfn] xf] jf lsg xf] dnfO{ Tof] 7fpF cFWof/f] nflu/x\of] . uf8L Psgf;n] s'lb/x\of] . a;sf ofq'x¿nfO{ lgofn]F– w]/}h;f] kmf]xf]/, b'Anfkftnf, s'kf]lift, yf]qf sk8fdf a]l/Psf / l3gnfUbf, cefj / ul/aLsf k|lt¿k . sf]xL Ps 3/L s]/f af]s]sf, sf]xL yf]qf] af]/fdf clnslt 5]:sf5]:sL af]s]sf, sf]xL Knfl:6ssf] clns 7"nf] af]/fdf s]/fsf ;'s]sf kft af]s]sf, sf]xL To:t} xfd|f] b[li6n] s]xL sfdgnfUg] yf]qf ;fdfg af]s]sf t sf]xL clnslt wfg, ux'Fsf] kL7f], rfdn, ;gkf6, 8f]/L jf l;?sf] s'rf] af]s]sf cfOdfO{ / nf]Ug]dfG5] . ltgsf z/L/df slxNo} ;fa'g blnPsf] lyPg . t?gL cfOdfO{sf skfndf eg] tf]/Lsf] sfFrf] t]n nufOPsf] k/};Dd x\jf:; ugfpg] . logsf] skfn x]bf{ To;df ;]Dk' slxNo} k/]sf] h:tf] gb]lvg] . a"9L cfOdfO{x¿sf] 5fnf e}F;Lsf] 5fnfh:tf] . logsf 6fpsfdf t]n plxNo} a}F;df jf ;'Ts]/L x'Fbfb]lv otf k/]sf] lyPg . oL s'¿ktfsf gd'gf lyP . logsf nf]Ug]x¿ klg To:t} x'Fbf x'g\ . x'g t ;'Gb/tfsf nflu logLx¿;Fu g k};f 5, g km';{t, g /x/ . ul/ax¿sf] hLjgdf a}F; eÙ] rLh slxNo} cfpÙ, pÙfO; jif{;Dd s]6fs]6L /xG5g\, PSsfO; jif{df a"9fa"9L eOxfN5g\ .

a; Psf]xf]/f] klZrdtkm{ bf}l8/x]sf] lyof] . ;8ssf] b'j}tkm{ 7"nf7"nf s]/f3f/L lyP . s]/fsf ljzfn au}Frf sltslta]nf t df]6/ rf/kfFr ldg]6 bf}l8Fbf klg kf/ x'Fb}gy] . dgdg} eg]F– æoqf] s]/f s;n] vfO;Stf] xf] ¤Æ

km]l/ Psl5g v'Nnf 7fpF cfpFYof] clg km]l/ xf]rf] hftsf To:t} s]/f3f/L b]vf ky]{ . xf]rf] hldg hndUg 5, ToxfF ;v/v08] nx/f] jf To:t} vfnsf l;d;f/df x'g] emf/dfq lyP . clns cUnf] hldgdf s]/fsf cgGt au}Frf, xfd|flt/sf em}F wfgv]tL t st}st} dfq .

a]nfa]nf b]lvP;Ddsf] 7fpF hndUg 5 . o:tf] 7fpFdf s'g cÙ kmNbf] xf], dnfO{ hfÙ v;v; nfUof] . 5]p5fpsf ofq'x¿ x]/]F, sf]xL d;Fu af]Nnfg\ h:tf] nfu]g . x'g klg d]/f cy{ g ay{sf s'/fdf s;nfO{ rf;f] < t}klg lxDdt u/]/ d]/} 5]psf] d}nf]w}nf] a"9fnfO{ ;f]lwx]/]F–

æafa"hL ¤ otflt/ t vf]O st} v]taf/L b]lvFb}g t < oxfFsf dflg;n] s] vfg] <Æ

æklxnf]kN6 cfpg'ePsf] xf] <Æ

æxf] t xh'/ ¤ otf t klxn} kN6 cfPsf] x'F .Æ

æcfk oxfF hf] hndUg hldg] b]v /x] x}+ oxfF ca s] s'5 lbgf]F d] kfgL x6 hftf x} cf}/ hldg ;"v hftf x} . ls;fg ckg] ckg] v]tf]F k/ lgsnt] x}+, ox 3f;km'; hdf s/s] 3/ n] hft] x} . hldg vfnL s/s] s'5 lbg afb hldg 7Ls ;] ;"v hft] xL 6}«S6/ ;] ;f/f hldg hf]tjft] x}+ . 708L d]+ ox ;f/L hldg u]x'F ;] x/]e/] xf]t] x} . oxfF u]x'F sf km;n ax't cR5f xf]tf x} . cfk lbv /x] x+} g jx==Æ To; laxf/L a"9fn] Pp6f d'8\sf]h:tf] s]xL j:t' emf/}emf/sf] tnfph:tf] v]tsf] aLrdf b]vfpFb} eGof]– æjx kDk ;]6sf kfOk x} . u]x'Fs] v]t d]+ l;FrfO{ s] lno]====.Æ

of] hndUg tnfp sflt{ssf] cGTolt/ ;'Sg yfN5 clg dª\l;/sf] ;'?df ufpFn]x¿ Tof] emf/hª\un ;kmf u5{g\ c/] . emf/hª\un x6fPkl5 6«ofS6/n] hf]Tbf /fd|f] klg x'g] clg Tof] emf/hª\un ;'sfP/ lxpFbel/ eft/f]6L ksfpg] / cfuf] tfKg] ubf{ /x]5g\ . clxn]sf] Tof] hndUg tnfpdf kl5 ux'Fsf] v]tdf kfgL k6fpg kDk;]6sf] Joj:yf ug'{kbf]{ /x]5 . ;f/f v]t /ftel/ kDk;]6sf] cfjfhn] u'Ghfodfg x'G5 c/] . ToxfF pTkfbg x'g] ux'F pRr u'0f:t/sf] x'gfn] ljb]z;d]t lgof{t x'G5 c/] .

d]/f] ;fyL x'g k'u]sf] a"9f] x]bf{ To:tf] b]lvP tfklg k9]n]v]sf] /x]5 / ef/tsf] /fhgLlt / cy{zf:qsf] ljifodf /fd|f] hfgsf/L /fVbf] /x]5 . p;sf] af]nfOdf cf}krfl/stf, ;Eotf tyf ;'Gb/tf 5tf5'Nn lyof] . wÙ p;nfO{ ;'?d} d}n] cfb/k"j{s afa"hL eg]F5' . a"9fnfO{ km]l/ /fd|/L x]/]F– vk6] ufnf, rfpl/Psf] cg'xf/, km'n]sf / xKtf lbgeGbf cufl8 sfl6Psf kftnf / gldn]sf bf/Lh'Fuf, rfof k/]sf] cg'xf/, cfwfeGbf a9L v'OlnPsf] 6fpsf], d}nf] sd]h / wf]tL, k'/fgf rKkn / lr/flr/f k/]sf v'§f . of] dflg; ufpF3/sf] rNtfk'hf{ / ;dfh;]jL x'g'k5{ eÙ]] dnfO{ nfUof] .

ca a"9f] d;Fu v'n]/ s'/f ug{ yfNof] . pm g]kfnsf] /fhgLltdf klg hfgsf/L /fVtf] /x]5 . g]kfnsf gofF /fhf s7f]/, ;fx;L / b"/bzL{ 5g\ eÙ] p;nfO{ nfUbf] /x]5 .

p;n] eGof]– æef/t t v]/ uof] . d';ndfg / lj|m:tfgn] d'n's ;n{Ss} lgln;s] . xfd|f g]tfx¿ v} s] u5{g\ s] ¤ lsg logLx¿nfO{ ;]s'n/ x'g'k¥of xf]nf < d';ndfgsf Toqf b]z 5g\, otf ;jf c/a hg;ª\Vof eP/ klg xfdL lxGb"x¿ cfkm\g} b]zdf k/b]zL x'g nflu;Sof}F ¤ g]kfn ljZjsf] Psdfq lxGb" /fi6« xf] . xfdL lxGb"x¿sf nflu of] ;f/} uj{sf] ljifo xf] . g]kfnsf dxf/fh lji0f'sf ;fIfft\ cjtf/ x'g'x'G5 . o;sf/0f pxfF xfdL ;d:t ef/tjf;Lsf ;d]t dxf/fh x''gx'G5+, ljZjsf ;d:t lxGb"x¿sf dxf/fh x'g'x'G5 . tkfO{Fx¿ efUodfgL .Æ

d}n] lxGbLd} eg]F– ætkfO{F aflx/sf] dflg; . aflx/ a;]sfn] leqsf s'/f cg'dfgdfq nufpg ;S5g\ . ;To s] xf] eg] ljZjsf /fi6«k|d'vx¿dWo] xfd|f /fhf slt xf] slt a9L tnaeQf vfG5g\ . g]kfnsf /fhf cd]l/sL /fi6«k|d'vsf] tnaeGbf b;u'gf Hofbf clg lrlgofF /fi6«k|d'vsf] tnaeGbf tLg ;o krf; u'gfeGbf Hofbf dfl;s tna k8\sfpF5g\ . To;afx]s cfkmGt, efOelthf / cfkm\gf ljZjf;kfqaf6 kfpg] gh/fgfsf] s'g} x/lx;fa 5}g . /fhfsf] glhssfx¿n] e|i6frf/ u/]/ cs't ;DklQ sdfpF5g\ . To;sf] s]xL lx:;f b/af/ hfG5 .Æ

a"9f] tLg5Ss k¥of] . d eGb} uPF– æg]kfnsf /fhf xTof/f, e|i6 / ljZjsf Ps vt/gfs t:s/ x'g\ eÙ] g]kfnLx¿nfO{ nfU5 . g]kfnsf ax'd"No d"lt{x¿ t:s/L u/fP/ b]znfO{ aaf{b u/]/ pgL cfkm" dfnfdfn ePsf x'g\ elgG5 . 1fg]Gb| ul/a b]zsf wgL /fhf x'g\ . 1fg]Gb|sf 5f]/fsf] gfd kf/; xf] . kf/;nfO{ nfu'kbfy{sf] t:s/L / b'Jo{;gsf] cf/f]k 5 . g]kfndf nfu"cf}ifwsf] t:s/L emg\emg\ km:6fpg'df kf/;sf] ;+/If0f k|fKt 5 elgG5 . tL vt/gfs u'G8f klg x'g\ . pgn] slt hgfnfO{ uf]nL 7f]s]/ / slt hgfnfO{ uf8Ln] lxsf{P/ dfl/lbP, t/ pgnfO{ s'g} sfg'gn] 5'g ;St}g . o'j/fh kf/;n] g} /fhb/af/ xTofsf08 dRrfP/ /fhf jL/]Gb|sf] j+zgfz u/]sf x'g\ eÙ] w]/}h;f] g]kfnLsf] cf/f]k 5 . afa'nfO{ /fhl;+xf;g lbnfpgsf nflu g} pgn] Toqf] eofgs /Stkft dRrfPsf x'g\ eÙ] xfdLnfO{ nfU5 .Æ

a"9f] d]/f] of] egfO dfÙ tof/ b]lvPg t/ p;df ePsf] ;Eotfn] d]/f s'/f sf6\g klg lbPg . p;n] eGof]–

æg]kfn tkfO{Fx¿sf] . cfkm\gf] /fhf s]–s:tf 5g\ eÙ] tYo tkfO{Fx¿ g} hfÙ'x'G5 . of] t xf], tyflk xfdL ef/tLox¿sf nflu rflxF g]kfndf /fhf ePs} /fd|f] . g]kfndf zflGt eP xfdLnfO{ klg 9'Ss . ef/tjif{sf ;d:t lxGb"x¿sf k/Dk/fdf /fhfsf nflu ljz]if :yfg 5 . g]kfndf /fhf /lx/xg] xf] eg] xfd|f] klg Tof] vfFrf] 65{ . /fhfa]u/sf] lxGb" ;+:s[lt ck"/f] / ckof{Kt x'G5 . ef/t lau|]s} /fhf geP/ t xf] ¤Æ

pm /fhkl/jf/ xTofsf08sf gfos bLk]Gb| g} x'g\ eG7fGbf] /x]5 .

æb]zsf ;d:ofsf] pko'St lgsf; lgsfNg g} tkfO{Fx¿sf dxf/fhn] ;Dk"0f{ zlSt xftdf lng'ePsf] xf] . ca pxfFn] dfcf]jfbLx¿nfO{ lgld6ØfÙ kfg'{x'g]5 . aNn g]kfndf ;'vzflGt / cfly{s ljsf;sf] af6f] v'Ng] b]lvof] . b]z / k|hftGq hf]ufpg dxf/fhn] olt s7f]/ / clk|o sbd grfn]sf] eP b]z clxn];Dddf emg\ ;vfk x'g] lyof] . /fhgLlts bnx¿ cToGt v/fa / cnf]slk|o 5g\ . g]kfnL hgtf dxf/fhsf] sbdaf6 cToGt v';L / pT;flxt 5g\ . g]kfnsf] lgdf{0fdf dfq xf]Og Oltxf;sf x/]s df]8df g]kfnL /fhj+zn] hgtfnfO{ s'zntfk"j{s g]t[Tj lbPsf] 5 . /fhfsf] g]t[Tjdf g]kfnLx¿sf] enfO 5 . /fhf ;lj|mo /xg'k5{ . b]znfO{ ;ª\s6 kbf{ /fhf ePkl5 h:tf];'s} sbd rfNg klg kfpg'k5{ b]z hf]ufpg . lglij|mo /fhtGqsf] s] sfd <Æ

Tof] a"9f] g]kfnsf /fhfjfbLeGbf /fhfjfbL /x]5 . dnfO{ a"9fsf ts{ dhfsf nfu] . /fhfn] hgtfsf bnx¿nfO{ kfvf nufP/ ;Dk"0f{ sfo{sf/L clwsf/ cfkm}Fn] lnPsf], k'/fgf k~r clg ;8]un]sf b'O{rf/ JolStsf cf8df dgk/LtGq rnfO/x]sf] g]kfnsf] jt{dfg p;sf] b[li6df ;xL lyof] .

d}n] eg]F– æg]kfnLx¿ ca /fhf cfjZos b]Vt}gg\ . dfcf]jfbLeGbf /fhf g} cfhsf] g]kfnsf d'Vo cj/f]w / ;d:of x'g\ . /fhf ;]tf] xfQLdfq xf]Og, Ps ljiffn' ;k{ klg x'g\ . tkfO{F ef/tLox¿nfO{ /fhf rflxG5 eg] ;lhn} 5 lg, s'g} k'/fgf /fhj+zsf Ps of]Uo JolStnfO{ /fhf :yfkgf ug'{xf];\ . tkfO{Fx¿nfO{ xfd|f /fhf lji0f's} cjtf/ x'g\ eÙ] ljZjf; nfU5 eg] tkfO{Fx¿sf nflu l;Q}Fdf lbpFnf g . s] ef] /, cfkm\gf c;n l5d]sLnfO{ Ps yfg ultnf /fhf lbg kfpFbf xfdL klg v';L====¤Æ

;+:s[lt, efiff, ;flxTo, oftfoft, df};d, v]tL cflb cg]s ljifodf v'n]/ ukm rNof] . cGTodf a"9f] t kfls:tfgL cfk/flws ;d"xx¿ g]kfndf cf>o lnP/ ef/tlj?4 ultljlw ul//x]sf 5g\ eÙ yfNof] . d}n] 7f8} k|ltjfb u/]F–

æef/tsf zq'x¿nfO{ xfdLn] lsg kfngkf]if0f ug]{ < cfk/flws dflg;n] g]kfndf cf]t kfP eg] To;sf] df/ g]kfnnfO{ g} emg\ Hofbf kb}{g / <Æ

p;n] eGof]– æTof] t xf] ====.Æ

hndUg ;+;f/sf aLraf6 cUnf] afFwh:tf] ;8s Psgf;n] klZrdlt/ ndtÙ k;fl/O/x]sf] lyof] . ef/tsf] pQ/k|b]z / laxf/sf g]kfnglhssf ;8s afFwem}F nfU5g\ . ;8snfO{ hldgaf6 lgs} cUnf] gkf/] avf{ofddf e]naf9Ln] oftfoftdf cj/f]w l;h{gf ul//xG5 . g]kfn–ef/t ;Ldfglhs o:tf æ;8sÆ lgdf{0f u/]/ ef/tn] g]kfnsf w]/} s[lifof]Uo hndUg u/fOlbg] u/]sf] 5 . kfgLsf] lgoldt axfjnfO{ afwf kg]{ u/L ul/g] s'g} klg ef}lts ;+/rgf lgdf{0f ug'{cl3 l5d]sL b]zsf] :jLs[lt–;xdlt lng'kg]{ cGt/f{li6«o sfg'gnfO{ ef/tn] slxNo} cfb/ u/]g .

a8f] b'i6 l5d]sL xf] ef/t . rLg;Fu n8\bfn8\bf ef/tLo kmf}h æaxfb'/L s] ;fy lk5] x6 /x] x}+Æ sf] xfntdf k'Uof], >Lnª\sfdf cfuf] nufpg uPsf /fhLj uGwL To;} cfuf]n] e:d eP, kfls:tfg p;sf] hGdhft zq', e'6fgsf] pm :jfdL x'g vf]H5, adf{;Fu klg of] ldNb}g, aª\unfb]z;Fu t a]nfavt uf]nL xfgfxfg;d]t rN5, pQ/k6\l6sf] xfd|f] ;fgf], sdhf]/ / ul/a b]z g]kfnnfO{ c;dfg ;lGw;Demf}tf u/fP/, bnx¿nfO{ km'6fP/ / km6fP/ clg slxn] sfnfkfgL t slxn] ;':tf / dx]zk'/df ;fFw;Ldf ldr]/ x}/fg kf5{ . Toltn] gk'u]/ gbLgfnfdf cfFvf nufpg] clg slxn] dxnL;fu/ afFw afFw]/ g]kfnL e"efu 8'afgdf kfg]{ ul//xG5 .

;8ssf b'j}lt/ /ª\u g 9ª\usf ¿vla?jf / emf8L a9]sf lyP . a]nfa]nf em'k8L3/sf afSnf g afSnf t/ ;fgf ufpFx¿ x'OFlsP/ cfpFy] clg sl6xfNy] . st}st} ;fgfltgf kfgbf]sfg, lrofk;n jf ls/fgf k;nx¿ ePsf ufpF klg cfpFy] / uOxfNy] . hxfF klg p:t} 3/, p:t} ufpF / p:t} dfG5] . s';}{nf eÙ] Pp6f ;fgf] ahf/ cfOk'Uof] . d';nwf/] kfgL kl//x]sf] lyof] . a; s]xLa]/sf nflu cl8of] . kfgL kg{ sd ePkl5 w]/}a]/ a;df a;]sf ofq'x¿ ;fj{hlgs rkL{ k|of]u ug{ tF5f8\d5f8\ ug{ yfn] . s';}{nf k'u]kl5 t s] lyof] /, ca Ps} l5gdf gjul5of, clg t efunk'/ k'luxflnG5 eÙ] dnfO{ nfUof] .

a; lxF8\g] ;do ePkl5 ofq'x¿ leq k;] . clu d]/f 5]pdf a;]sf] a"9f] t sltv]/ oxLF plqP5 . s:tf] crDdsf] xfd|f] ;+:sf/ ¤ ;Fu} a;'Gh]n cfkmGth:t} eP/ af]nrfn u¥of], 5'6\g'kbf{ s'g} efj 5}g, g æcfPF x}Æ g æuPF x}Æ .

xfd|f] ;Ktsf];LnfO{ ef/tdf sf];L g} gfdn] lrlgG5, t/ o; 7fpFdf eg] :yfgLo efiffdf s';}{nf eg]/ elgG5 . s';}{nfn] aufP/ NofPsf] n]bf]n] ag]sf] ljzfn afn'jfljxLg au/, l;d;f/ / kfgL oxfF w]/} lsnf]ld6/;Dd km}lnPsf] 5 . clg s]xLa]/df clncln afn'jf / sfF;3f/Lsf] cgGt km}nfj6af6 xfd|f] af6f] l55{ . clg df5fkf]v/L h:tf nfUg] v]tsf a8fa8f u/f cfpF5g\ clg km]l/ v]t . jiff{t\sf] df};d, htf x]/] klg ;d'b| nfUg] u/L s';}{nfsf] kfgL km}lnPsf] b]lvG5 . s';}{nf gbL oxL xf] eg]/ eÙ ;d]t ufx«f] knf{ eg]h:tf], t/ s]xLa]/kl5 Ps dxfgbLsf] ljzfn km}nfj6 b]lvg yfNof] . d]/f] kljq sf];LnfO{ Tolt /fd|f] gfd 5Fbf5Fb} csf]{ gfd lbO/xg'sf] sf/0f d a'l‰bgF .

&= ho uª\ufdftf ¤

a]n'sfsf] ;ft ah]lt/ aNn gjul5of b]lvof] . gjul5of d}n] b]v]sf] ;dob]lv otf stf xf] stf ljsl;t eP5 . p;a]nfsf] Tof] ;fgf] a;:6k cfh Pp6f Jo:t rf]s eP5, ;8ssf b'j}tkm{ cUnf 3/x¿ pleP/ ;–;fgf] ;x/} agfPsf /x]5g\ . klZrd hfg] af6f] 5f8L ca blIf0ftkm{ nfUg' lyof] . klZrd hfg' eg]sf] ;fob k6gflt/ nfUg' xf] . gjul5of cfOk'u]kl5 d}n] a;sf] sG8S6/nfO{ cfkm"x¿ efunk'/df sxfF a:g' 7Ls x'G5 eg]/ ;f]w]F . p;n] eGof]–

æ7x/gf tf] b]jLafa" wd{zfnf d]+ 7Ls xf]uf efO{hL . ;:tf eL, cR5f eL . a; ;] pt/s/ hfgf eL cf;fgL xf]uf cfksf] . jxfF s] lno] l/S;f n]gf cfjZos gxLF, Psbd s/La x} .Æ p;n] Psb'O{ ofq'sf] ;d]t ;Nnfx lnP/ o;f] eg]sf] lyof] .

p;n] xfdL 3'Dg cfPsf eÙ] a'em\of] . sG8S6/ /dfOnf] dflg; /x]5, p;n] eGof]–

ærlno] xdf/f d'ª\u]/ . jxfF cfknf]u s] lno] vfg kLg j /xg] s] lno] sf]O{ eL lbSst gxL+ xf]uf . sn ;a]/] xL cfk k6gf s] lno] /jfgf xf] ;st] x}+ .Æ

;fFem lgs} lalt;s]sf] lyof] . xfdLdf ;do;Fu} a]r}gL;d]t al9/x]sf] lyof], To;}n] a; d'ª\u]/ hfg] eP klg efunk'/d} jf; a;L ef]lnkN6 lxF8\g] ;f]rfO agfof}F .

cl3Nnf] kN6 cfpFbf oxfFaf6 uª\uf tg{ dnfO{ hxfh r9\g'k/]sf] lyof] . ;fgf;fgf 8'ª\ufb]lv lnP/ tLgrf/tn] df]6/hl8t kfgLhxfh klg lyP p;a]nf . kl5 oxfF gofF k'n ag]sf] 5 eÙ] s'/f ;'g]sf] dfq lyPF, cfh Tof] ljzfn k'n b]Vg kfpg] clg ;LtfnfO{ ljZjsf] Ps dxfg\, kljq / rlr{t d]/f] uª\uf gbL b]vfpg kfOg] v';Ln] d cfx\nflbt ePsf] lyPF . p;a]nf d ;fgf] kfgLhxfh r9]/ kfl/ efunk'/kl§ k'u]kl5 gbLlsgf/df cfgGb;Fu g'xfOw'jfO u/]/ ;x/ k;]sf] lyPF . cfh tL hxfh / 8'ª\ufx¿ sxfF 5g\ eÙ] ;f]Wg];Dd ddf rf;f] afFsL 5}g, Oltxf;nfO{ ;Ddfg ug{ ghfÙ] xfd|f] hft==== .

p;a]nf cfpFbf d}n] uª\uflsgf/df Pshf]/ xftn] l6k]sf] Pp6f l;ª\u} v/a'hf] PSn} vfPsf] lyPF . v/a'hf a]Rg] tL hfb'u/L xftx¿sf] tl:a/ dgsf] pHofnf] s'gfdf s'g} rlvnf] :jfbsf] ;Demgfem}F Ho"Fbf] 5 ¤ cfkm\gf] wfl/nf] xFl;ofn] Tof] v/a'hf] lr/flr/f kf/]/ tL ls;fgafnfsf xftn] dnfO{ lbP . d}n] uª\uflsgf/sf] To;} anf}6] au/df 6'j|m'Ss a;]/ vfPsf] lyPF . kfs]/ /ftf] / /l;nf] Tof] k/k/;Dd af:gf 5f8\5 ls h:tf] eO;s]sf] v/a'hfsf] d"No Ps ?lkofFdfq lng rfxL p;n] ¤

o'jtLn] nx/faf6 v/a'hf] l6Ktf cfkm\gf g/d xft o:t/L k|of]u uyL{ ls To; af]6n] cfkm\gf] kmn r'F8fPsf] slxNo} yfxf kfpFb}gYof] xf]nf ¤ p;sf cfFvfdf s;}nfO{ 3fon agfpg] s6fIfaf0f lyPgg\ a? tL cfFvfdf ;+;f/nfO{ 8'afpg ;Sg] ¿k;d'b| 5rlNsO/x]sf lyP . dflg; To; ;d'b|df k;]kl5 g lg:sg rfxGYof] g ;SYof] . sfnL klg slt /fd|f x'g ;S5g\ eÙ] gd'gf lyO{ pm . uª\ufsf] kfgLdf g'xfPsL k/L;Fu uª\uflsgf/s} ljzfn / ;'g;fg km}nfj6df cy{ g ay{sf s'/f ub}{ cfwf 306f v/a'hfsf] tktk r'lxFbf] /; clg cfkm\g} cf]7 rf6]/ :jfb lnFb} a:g kfPsf] d"No kmut Ps ?lkofF ¤ hLjg klg ljlrqsf], ;a}eGbf ax'd"No j:t' ;a}eGbf ;:tf]df kfOg] ¤

dnfO{ a]nfotL slj PG8«Ø' df/e]nsf] sljtf æ6' lxh sf]P ld:6«];Æsf] ofb cfof] . ;do eÙ] jfo'kª\vL 3f]8f gePsf] eP v/a'hf] yfKtf p;sf rfFbLsf] cf}F7Lhl8t tftf cf}Fnfaf6 k|fKt :kz{n] nfu'kbfy{n] em}F n6\l7P/ b'O{ xhf/ jif{ p;s} cufl8 pleO/xGy]F . d uª\uflsgf/df a;]/ b; xhf/ jif{;Dd p;sf xftaf6 v/a'hf vfO/xg] lyPF . p;sf uª\ufh:tf gLnf cfFvfdf 8'a'NsL df/]/ d csf]{ b; xhf/ jif{ To;} tftf] au/df a:g] lyPF .

xhf/f}Fxhf/ jif{cl3 klg ls;fgafnfx¿n] o;} u/L ofq'nfO{ o; au/df kfs]sf] v/a'hf] v'jfpFy] xf]nfg\ . a6'jfx¿ klg tL afnfx¿sf ¿kdfw'o{ / xfpefp lkP/ jiff}F dflt/xGy] xf]nfg\ . uª\uflsgf/nfO{ kljq / /ª\uLg kfg{ oL cK;/fx¿ cjtf/ lnO{lnO{ oxfF cfP/ dfgj;]jfdf clk{t eO/x]sf xf]nfg\ ¤

uª\ufsf] ljzfn k'n cfOk'Uof] . k'n rf/ lsnf]ld6/ nfdf] 5 eg]/ Ps hgf ofq'n] eGof] . cUnf] nfU5 of] k'n . uª\uf gbL w]/} jif{kl5 b]Vg kfpFbf dg} ubub eP/ cfpg] x'G5 . xfd|f ufpF3/sf dflg;x¿ agf/; jf uª\uf gbL e]l6g] s'g} klg 7fpFsf] tLyf{6g ubf{ Pp6f efF8fdf uª\ufhn af]s]/ nfG5g\ / cfkmGt, 5/l5d]s / ;fyLefOnfO{ ;'?Kk kfg{ lbG5g\ . Tof] ;'?Kk kfg{'kg]{ kljq hn u'l8/x]sf] uf8Ld'lg alx/x]sf] lyof] . dflg;x¿ uª\ufdftfk|lt >4f JoSt ug{ k};f r9fpF5g\ . xfdLn] klg oGqjt\ Pp6f l;Ssf r9fof}F . xfdLn] >4fjz g'x]/ 9f]Ub} eGof}F–

æho uª\ufdftf ======¤Æ

k"hfn] ;f]wL– æk};f lsg kmfn]sf] lg vf]nfdf <Æ

ækmfn]sf] xf]Og, r9fPsf] . xfd|f] ;+:sf/ . xfd|f] h'uf}Fb]lvsf] rng===== .Æ

æplxNo}b]lv ;Kk}n] u/L slt k};f kmfln;lsof] xf]nf o; vf]nfdf <Æ

æ========================¤Æ

kfl/kl§ efunk'/ ;x/ a]x'nL;/x l;Fufl/P/ xfdLtkm{ kmsL{kmsL{ d';'d';' d':sfO/x]sf] lyof] . ;fFemsf] lemlnldnLdf efunk'/ bLkfjnLdf em}F ;'Gb/ b]lvGYof] . Ps}l5gdf a; bf}8]/ uª\ufsf] p; lsgf/df k'Uof] . efunk'/sf] To; k'naf6 kfl/kl§sf 3/x¿ nx/} ldnfPsf lah'nLhl8t OF6h:tf b]lvGy] . rf/–kfFrtn] 3/x¿ klg o; cUnf] k'naf6 xf]rf b]lvGy] . a; Ps}l5gdf x'OFlsFb} ;x/leq k:of] . /ftsf] cf7 aHg nfu]sf] lyof], ;x/ cToGt Jo:t b]lvGYof] . dflg;x¿ htftt} eL8ef8 ub}{ bf}l8/x]sf, htftt} lsgd]n ul//x]sf, s'g} /dfOnf] d]nfh:t} nfUYof] . s]6fs]6L pd]/df d]/f gft]bf/, 5/l5d]sL / s'g}s'g} afn;vfx¿n] vfg] u/]sf] ækxnjfg 5fk v}gLÆsf] vf]ndf ærf}a] tDafs' km}S6/L efunk'/Æ / To;;Fu} Pp6f kxnjfgsf] lrq b]v]sf] lyPF . kl5 anjfg 5fk v}gLn] ahf/ 9fs]kl5 Tof] x/fof] . Tof] rf}a] tDafs' km\ofS6/L ot} st} xf]nf .

d}n] k"hfnfO{ eg]F– æefunk'/ uª\uflsgf/sf] Ps ;'Gb/ ;x/ xf] . efunk'/sf] k'/fgf] ;x/ a;]sf] hldg gbLaf6 Psbd cUnf] 5 . ;x/ w]/} 7"nf] nfU5 . of] ;x/ lgs} k'/fgf] klg xf] . xfdL o; ;x/sf] e|d0f ug{ geP/ cfhsf] /ft jf; a:g dfq oxfF /f]lsg nfu]sf xf}F . efunk'/ /]zdL sk8f, ;gkf6 / lrgL pBf]usf nflu ljZjk|l;4 5 . t]nxg, wfg, ux'F, ;'tL{ / ;'tL sk8fsf pBf]usf sf/0f klg of] ;x/ gfd'b 5 . of] ef/tsf] Ps 7"nf] Jofkfl/s s]Gb| tyf rNtLsf] /]nj] hª\s;g klg xf] . laxf/df k6gf / uofkl5 efunk'/ g} 7"nf] ;x/ xf] . laxf/df oLafx]s klg d'ª\u]/, d'hkm\km/k'/, b/eª\uf, laxf/ ;l/km, 5k/f, cf/f, df]tLxf/L, k'l0f{ofF, sl6xf/h:tf cg]s 7"nf7"nf ;x/ 5g\ .Æ

k"hfnfO{ gofF 7fpF, gofF dflg; / gofF ljifo w]/} dgk5{ . pm d]/f s'/f d'v afP/ ;'lg/x]sL lyO{ .

d}n] o; ;x/sf] af/]df yk hfÙ vf]h]F . xfd|f] a;sf] sG8S6/sf cg';f/ efunk'/sf] cflwsfl/s hg;ª\Vof nueu rf/ nfv eP klg :yfgLo dflg;x¿ oxfF kGw|–;f]x« nfv dflg; a:5g\ eGbf /x]5g\ . d}n] sG8S6/nfO{ ;f]w]F–

æefunk'/sf Psb'O{ d'Vo 7fpFsf af/]df atfpg'xf];\ g . ef]ln Psb'O{ 7fpF x]g{ dg 5 .Æ

æefunk'/ sf]O{ ko{6sLo zx/ gxL+ x} efO{ ¤ lkm/ eL oxfF sO{ ljzfn dlGb/ cf}/ dl:hb]F x} . uª\uf:gfg h?/ s/gf . oxfFsf 3f6 kljq dfgf hftf x} . efunk'/ o'lgjl;{6L eL b]vg] nfos x} .Æ t/ d}n] krf; ;fndf 3'Dg cfpFb} b]v]sf], efunk'/ ljZjljBfno x]g{nfos vf;} 5}g . of] x]/L t xfd|f] lqe'jg ljZjljBfno g} lgs} ultnf] .

xfd|f] sG8S6/sf cg';f/ efunk'/sf gAa] k|ltzt dflg;x¿ lxGb" / b; k|ltzt dflg; d';ndfg /x]5g\ . t/ dl:hb, u'Dah k/]sf 3/ / sfnf] n'ufdf lxF8]sf d';ndfg cfOdfO{sf] pkl:ylt x]bf{ d';ndfg b; xf]Og rfnL; k|ltzt 5g\ ls nfUg] .

x'g t af}4 wd{sf k|0f]tf eujfg\ a'4 g]kfndf hGd]sf x'g\ t/ pgn] lzIff / 1fg laxf/d} kfP, wdf]{kb]z pQ/k|b]zsf] ;f/gfydf u/] klg pgsf] hLjgsf] w]/}h;f] ;do oxL laxf/df laTof] . cfhsf] emf/v08 /fHo ;g\ @))) ;Dd o;s} Ps efu lyof] . uf}td a'4n] cfkm\gf] hLjgsf dxŒjk"0f{ afx« jif{ emf/v08sf cg]s 7fpFdf wdf]{kb]z ub}{ latfP .

laxf/ gfd cfkm}Fdf af}4 wd{;Fu hf]l8G5 . s'g} ;dodf b'O{ xhf/eGbf a9L cfjf;Lo lzIfs / aL; xhf/hlt cfjf;Lo ljBfyL{ k9\g]–k9fpg] ljZjk|l;4 gfnGbf ljZjljBfno laxf/d} lyof] . t/ cfh oxfF af}4 wdf{jnDaLsf] ;ª\Vof gu0o 5 . df}o{ / u'Kt ;fd|fHosf] hu of] laxf/ h}g wd{sf ;+:yfks dxfjL/sf] hGde"ld klg xf] . k"j{sf b'O{ lhNnf klZrd aª\ufnnfO{ r9fP/ clg emÙ} cfwf e"efu 6'lj|mP/ emf/v08 ag]kl5 laxf/ v'DrFb}–v'DrFb} 6flS;P/ cfhsf] o; ¿kdf cfOk'u]sf] xf] .

xfdL laxf/sf] t];|f] 7"nf] ;x/ efunk'/sf] dWo efudf cfOk'Uof}F . sG8S6/nfO{ wGojfb lbFb} a;af6 cf]ln{of}F . a;n] xfd|f nflu sf]tjfnL/f]8l:yt b]jLafa" wd{zfnfsf] cToGt glhs} /f]lslbPsf] /x]5 . ;lhn} k'lug] /x]5 .

b]jLafa" wd{zfnf eJo /x]5 . 3/ t w]/} k'/fgf] xf] t/ Joj:yf /fd|f] . afy?d;lxtsf] cf/fdbfoL sf]7f ldNof] . wd{zfnfsf sd{rf/L ;xof]uL /x]5g\ . pgLx¿n] xfdLnfO{ cfjZostfcg';f/sf] sf]7f lbP . sf]7fsf] aGbf]a:t ePkl5 ;Ltf cfkm" clg 5f]/Lx¿nfO{ g'xfOlbg / lbgel/ nufPsf n'ufkmf6f] w'g nflug\ . drflxF aflx/km]/ lg:s]/ b'O{rf/ cTofjZos ;fdfg lsÙ nfu]F .

glhs}sf] xf]6ndf vfgf vfg kfOof] . efunk'/sf] vfgf /fd|f] / dL7f] x'Fbf] /x]5 .

lbgel/sf] em/Lkl5 oxfF cf]efgf] ;x/df cfOk'u]sf lyof}F . oxfF kfgL k/]s} lyPg . cs}{ ;do ePsf] 7fpFdf cfOk'u]em}F eof] . g'xfOw'jfO / vfglkgkl5 ;a}hgf cf/fd;Fu a:of}F . lah'nLkª\vfsf] d'lg zLtndf a;]/ cfhsf lbgsf] ;dLIff u¥of}F . ;Ltfsf] cg'xf/df sl6xf/ / k'l0f{ofFdf b]lvPsf] cf}F;L / lg/fzf x6\t} lyof] . a;sf ofq', sG8S6/, wd{zfnfsf sd{rf/Lx¿sf] Jojxf/n] xf]nf pgdf ca eg] cufl8 ofqf ug]{ lxDdt knfPsf] lyof] .

ef/tsf] gS;f kN6fP/ k"hf / d 5nkmn ug{ yfNof}F . P6n; gS;fdf b]vfP/ xfdL olt 6f9f cfOk'u]sf 5f}F eg]/ d}n] k"hf / cg'hfnfO{ b]vfPF . xfdL lxF8\g] ?6df efunk'/sf] gfd lyPg . t/ cfOof], h] eof] 7Ls eof] t/ ca ef]ln laxfg stf nfUg] < k"hf ;f]em} agf/; nfuf}F eÙ yfnL . drflxF Psl5g ;f]rdf 8'a]F .

Ps dgn] eGof]– æef]ln laxfg d'ª\u]/ k'Ug'knf{ / laxfgsf] vfgf Tot} vfg'knf{ . a]n'sf k6gf k'u] eOuf] lg ¤Æ

csf]{ dgn] eGof]– æo;/L k6gf k'Ug} b'O{ lbg nufpg] xf] eg] b; lbgdf sxfFsxfF 3'Dg EofOPnf <Æ

km]l/ o;f] ;f]r]F, d]/f nflu k6gf gofF 7fpF xf]Og . a? uof hfg'knf{ . klxn] klg hfg dg x'Fbfx'Fb} TolQs} ePsf] lyof], gS;fdf x]bf{ Tolt 6f9f klg b]lvFb}g . oxfFaf6 uof hfg] a; kfOPnfg\ g} .

Psl5g ;f]rljrf/ u/]kl5 d}n] eg]F– æef]ln uof hfg] .Æ

k"hf lxGbL ld;fP/ s/fpg yfnL– æuof < lsg uof < sf}g uof < sa uof < uof s]sf nflu k|l;4 5 / <Æ

k"hfsf k|Zgsf] jiff{nfO{ d]/f pQ/sf 5ftf t]l;{P– æcF, uof hfg] . uofdf lkt[>f4 ug]{ rng 5 . uofsf] kmfNu'gbL–lsgf/df >f4 u/]kl5 lkt[x¿ t5{g\, To;}n] ToxfF PskN6 >f4 u/]kl5 km]l/km]l/ >f4 ul//xg kb}{g .Æ

æ;/fb ug{ lxF8]sf xf}F / <Æ cg'hfsf] k|Zg t]l;{of] .

æca Tolt kljq 7fpFdf k'lu;s]kl5 ;/fb t ug}{k¥of] lg ¤Æ

æca of] af6fdf s]sf] ;/fb <Æ cg'hf k8\lsO{ .

æa'afsf] ;/fb . a'af / c¿ lkt[x¿sf] >f4 u/]kl5 pxfFx¿sf] :ju{df jf; x'g]5 .Æ

æk'/]t stf, 6k/L stf, et]/ stf=== . s–s;nfO{ ;/fb vfg af]nfpg] lg <Æ cg'hf 6]9fd]9f k|Zgn] xdnf ug{ yfnL .

æ;Kk} kfOG5 ToxLF . Ps 306fdf ;/fb ;lsG5 . 3/df h:tf] xf] / < clg uofdf t eujfg\ a'4n] 1fg k|fKt u/]sf] 7fpF klg x]g{ kfOG5 .Æ

eujfg\ a'4n] 1fg k|fKt u/]sf] 7fpF x]g{ kfOg] eg]kl5 k"hfsf cfFvfdf gofF t]h knfPsf] b]lvof] .

æToxfF k'u]kl5 xfdLn] klg 1fg kfpF5f}F t <Æ cg'hfsf] k|Zg pleof] .

æltdLx¿ t To;} 1fgL 5Fb} 5f} lg ¤Æ d}n] em6f/f] xfg]F .

;Ltf clu wf]Psf n'uf ef]ln laxfg;Dddf g;'Sg] kf] x'g\ ls eg]/ otfptf ;fl//x]sL lyOg\ . pgL xfd|f s'/Fdf eGbf cfkm\g} sfddf dUg b]lvlGyg\ . t/ pgL xfd|f] s'/fdf sfg lbO/x]s} /lx5g\ . pgn] elgg\–

ækm\ofgsf] xfjfn] ;'S5g\ t xf]nf lg===== af]wuof klg ToxLF xf] / <Æ

æuofs} 5]pdf 5 eÙ] ;'g]sf] 5', k'Ug t d klg sxfFF k'u]sf] 5' / ¤Æ

Psl5gkl5 d wd{zfnfsf Pshgf sd{rf/LnfO{ e]6\g uPF . pgn] eg]– æoxfF ;] 6«]g ks8gf cR5f . sn ;'ax 5x ah] 6«]g 5"6]uL uof s] lno], cfknf]u p;L d]+ ;] hfOo] .Æ

æ/]nj] :6];g oxfFaf6 slt 6f9f 5 <Æ

æPsbd glhs} ¤ a9Ldf kfFr ldg]6 nfUnf ¤Æ

pgsf s'/f ;'g]kl5 ef]ln laxfg s]–s;f] kg]{ xf], cNdlng ;lsG5, a? clxNo} uP/ :6];g sxfFlg/ k5{ kQf nufP/ cfpg'knf{ eÙ] ;f]r]F . åf/kfnnfO{ d}n] 5]pd} uP/ ;f]w]F– æu]6 slt ah];Dd v'nf /xG5 <Æ

æ;f9] b; ah];Dd .Æ

æd /]nj] :6];g k'u]/ cfpg'k¥of], EofpF5' t <Æ

æEofOxfNg'x'G5 lg, t/ cln l56f] ug'{xf];\ x} ¤Æ

d km6fkm6 aflx/ lg:s]F . 9f]s]n] eg]lt/ nfu]F . b'O{ ldg]6 blIf0f lxF8]kl5 v'Nnf 7fpF b]lvof] . /]nj] :6];g ToxLF /x]5 .

 *= lstfarflxF glsÙf];\ x}

efunk'/df c;f]h !( ut]sf] laxfg zLtn, ;kmf / zfGt lyof] . dlg{ª jfsdf lg:s]sf dflg;, kmnkm"nk;n], lrofk;n] cflb dfq ;Nanfpg yfn]sf lyP . /]nj] :6];gsf] b]a|]kl§ a;kfs{ /x]5 . a;kfs{ ;fg} xf] t/ lbNnL, snsQf, k6gf cflb hfg] a;x¿ ofq' lnP/ bu'g{ tof/ k/]sf lyP . Ps v08af6 sG8S6/ s/fO/x]sf] lyof]–

æhf]uagL ¤ hf]uagL ==============¤Æ

æslt g 6f9f cfOk'luof] eg]sf] t ======¤ hf]uagL eg]sf] ;'Gbf t cfkm\g} ufpFsf] gfd lnPh:tf] nfUg] .Æ ;Ltf af]lng\ . hf]uagLaf6 ;f]em} oxfF cfPsf] eP lgs} l56f], ;:tf] / ;f]emf] kg]{ /x]5 .

6«]gsf] l6s6 sf6\g] 7fpF / Kn]6kmfd{ klg v'Nnf lyof] . uofsf nflu l6s6 sfl6;s]kl5 emf]nf e'OFdf la;fP/ otfplt x]g{ xfdLnfO{ km';{t ldNof] . ef/tsf /]nj] Kn]6kmfd{df lstfasf bf]sfg x'G5g\, xfdLsxfF a;kfs{df /S;Llao/sf k;n ePem}F . 6«]g cfpg cem} s]xL ;do afFsL ePsfn] lstfabf]sfgdf uP/ o;f] b'O{rf/ lstfa kN6fPF . /fd|f/fd|f lstfa 5g\, cfkm\gf] ofqfah]6df ltgsf nflu ;fgf] dfq /sd 5 . xfd|}lt/ kfOg] k':ts otfaf6 lsg nfg' /, t/ xfd|flt/ ghfg] lstfasf bfd b]v]/} d t cndNn . ul/a x'g' clezfk TolQs} elgPsf] xf]Og .

;Ltfn] elgg\– ælstfarflxF glsÙf];\ x} ¤ af]Sg ;lsFb}g lg ¤ oxfFb]lv lsg rf/rf}/f; af]Sg'k¥of] t < dg nfu]hlt pxLF lsg] eOxfN5 lg ¤Æ

d]/f] ;d:ofsf] ;dfwfg lgl:sOxfNof] . æxf] t lg ¤ oxfFb]lv af]ls/xg' lsg, kms{g] a]nfdf lsg] eOuf] lg ¤Æ

Ps 306f latfpg' lyof], bf]sfgcufl8 pleO{pleO{ Psb'O{j6f lstfa cf]N6fOkN6fO u/]F . 5f]/Lx¿ otfptf plk|m/x]sf lyP . ;Ltf emf]nf ?Fu]/ a;]sL lyOg\ . dflg;x¿sf] rxnkxn a9\b} lyof], ;fob 6«]g cfOk'Ug] ;do x'g nfu]sf] lyof] .

Pp6f k08fe]ifwf/L dflg; dlg/ cfof] . p;n] dnfO{ stf hfg] eg]/ ;f]Wof] . krf; ;fndf efunk'/ cfpFbfsf] 36gf ;De]m/ d}n] eg]F– ælaxf ug{ .Æ

ætkfO{Fs} <Æ

æcF, d]/} . p M a]x'nL pleO/x]sL 5g\ .Æ d}n] ;LtfnfO{ b]vfP/ eg]F .

k08fn] s] a'‰of] s'lÙ, s]xL gaf]nL Psflt/ nfUof] . laxf/Lx¿sf] laxfnfO{ x]g]{ cfFvf dnfO{ dg kb}{g .

krf; ;fndf oxfFsf] v} s'grflxF wd{zfnfdf xf] d jf; a:g cfOk'u]sf] lyPF . lah'nL sfl6P/ sf]7fdf udL{n] a;L;Sg' lyPg, nfdv'§] p:t} . cfFugdf cg]s /ª¿ksf laxf/Lx¿ lyP . pgLx¿ k|fGtLo /fhgLltsf] lx;falstfa nufO/x]sf lyP . s] u/]/ ;do s6fpg] < d klg ltgLx¿sf] ukmdf ;fd]n ePF .

s]xL ;dokl5 c¿ la:tf/} nfvfkfvf nfu] . wd{zfnfsf] Dofg]h/ a"9f] / Pshgf cToGt wdf{Tdf b]lvg] cwa}F;] afFsL /x] . ca ljifo cWofTd / sd{sf08lt/ df]l8of] . d klg hfgLghfgL o; ljifodf klg af]Ng yfn]F . wdf{Tdfsf] Wofg ddfly k¥of] . p;n] d]/f] hft, uf]q cflb ;f]Wof] .

ækj8]n eÙ] klg a|fx\d0f x'Fbf /x]5g\ xlu <Æ p;n] Dofg]h/ a"9flt/ kms]{/ eGof] .

ækj8]n xf]Og kf}8]n x'F .Æ d}n] eg]F .

ætkfO{Fsf] lax] ePsf] 5 ls 5}g <Æ

æ5}g ¤Æ

æ;f]emf afx'ggfgL ¤ cfOGbf o;/L h;nfO{ kfof] To;nfO{ lax] gePsf] eg]/ geÙ" lg ¤Æ cwa}F;] wdf{Tdfn] eGof] .

ælsg / <Æ

ælsg eÙ' lg ¤ tkfO{Fsf sfgdf lk:tf]n cfpg]5 . tkfO{FnfO{ ;fnfx¿n] cfkm\gL lbbLsf] ljjfxo1df k'¥ofpg]5g\ . clg kljq rFb'jfd'lg / ;'Gb/ lk:tf]ng]/ an]sf] clUg ;fIfL /fvL tkfO{Fsf] z'e ljjfx w"dwfd;Fu x'g]5 . tkfO{Fsf] hLjgsxfgL gofF 9ª\un] ;'? x'g]5 .Æ

ælsg, s;/L <Æ

æk|:6} 5 lg ¤ z'e ljjfxsf] kmf]6f] / lel8of] lvr]/ cfkm"n] nUg]5g\, tkfO{FnfO{ gofF b'nxL lbP/ k7fpg]5g\ .Æ

æTo:tf] gf6sLo lax] t ef]lnkN6} c:jLsf/ u/] eOuf] lg ¤Æ

wdf{Tdfn] dnfO{ 5n{ª\u kfl/lbof]– æsfg'gcg';f/ lxGb" k'?ifn] bf];|f] lax] ug{ nueu c;Dej 5 . k'?ifx¿n] hyfefjL bf];|f] lax] ug{ gkfpg\ eg]/ dlxnfsf] lxt ;f]rL lgdf{0f ul/Psf] pSt sfg'gnfO{ æ;xof]uLÆx¿n] lax] x'g g;s]sf a"9LsGo]x¿sf] ;xh p4f/ / cfkm\gf] uf]hLsf] ;'wf/sf nflu cljjflxt k'?ifx¿nfO{ ckx/0f u/L hah{:tL o:tf ljjfxo1df a;fpF5g\ . xltof/sf ;fd' k/]sf] c;xfo o'js r'krfk clglR5t ljjfxdf afFlwG5 . hlt;'s} grfx] klg pm o; aGwgaf6 d'St x'g ;St}g . a? ToxL ljjfxnfO{ :jLsf/]/ hLjg rnfpg'df enf] x'G5 p;sf] .Æ

æcfkm\gL 5f]/Lsf] eljiosf] lrGtf ug]{ afa'cfdfn] To:tf] cfk/flws tl/sfn] klg lax] ul/lbG5g\ t <Æ

æs]6fx¿sf] sfg'gL cK7]/f] ltgnfO{ yfxf 5 . h;/L eP klg 5f]/Lsf] lax] x'g;Sof] eg] ltgnfO{ eOuf] lg ¤Æ

ædnfO{ t dlxgfdf To:tf tL;cf]6f hUu]df /fv] klg s]xL km/s kb}{g . s]sf] 8/ < cfkm"n] grfx]kl5 rfx]g–rfx]g ¤Æ d xfF;]F .

p;n] d]/f s'/f a'e]mg . d}n] klg p;sf s'/f a'‰g} afFsL /x]5 . dnfO{ pm ef/tLo eG7fGbf] /x]5 . d cfkm"rflxF p;nfO{ d ef/taflx/sf] x'F eÙ] yfxf x'g'kg]{ xf] eÙ] 7fGbf] /x]5' . d g]kfnaf6 cfPsf] eg]kl5 pm lhNn k¥of] .

ædnfO{ hUu]df /fv]/ lax] ul/lbP eg] b'O{ lbg /dfP/ ot} a:5' clg lax]df kfPsf] gofF n'uf cln d}nf] x'gf;fy cfkm\gf 3/lt/ 6fk s:5' . s;sf] tfut dnfO{ /f]Sg] <Æ d}n] ts{ /fv]F .

pQ/ ef/tsf] o; e]udf ljjfx eg]sf] k|]d, ddtf, ljZjf; / e/f];fsf] pT;j geP/ xf]8afhL, n]gb]g, 7uL / if8ØGqsf] v]n x'g;S5 . bfOhf], cgd]n ljjfx / kfv08n] otfsf] ;dfh aflx/af6 x]bf{ kl/kSj, lrNnf], lg/f]uL / ;'lsnf] b]lvP klg leqleq} s'l07t, kLl8t, /f]uL / ;ª\s6u|:t 5 .

ætkfO{F g]kfnL x'g'x'G5 eg] t s'/} ;lsof] lg .Æ wdf{Tdfsf] /Iffsjr dnfO{ grflxg] b]lvof] . dnfO{ ef/tsf cljjflxt o'jfx¿sf] lkmj|mL nfu]/ cfof] .

6«]g cfOk'Uof] . d}n] emf]nfx¿ ;dft]F . ;Ltfn] 5f]/Lx¿sf xft klj|mg\ . ;lhn} r9Øf}F . dflg;x¿ vrfvr eOxfn] t/ xfdLnfO{ klg l;6 efu nfUof] . k"hf / cg'hfsf] dfq xf]Og ;Ltfsf] klg hLjgs} klxnf] /]nofqf lyof] of] . 6«]g lxF8Øf] . efunk'/ 5f8]kl5 6«]g cToGt dgf]xf/L v]taf/L / ufpFx¿ eP/ hfFbf] /x]5 . ufpFx¿ clns ;'Svf nfUy], df6f] clns /ftf]/ftf] / v;|f] nfUg], t/ ufpFsf w]/}h;f] 3/ OF6n] ag]sf . 5fgfrflxF st} kSsL t/ w]/}h;f]rflxF vk8fn] ag]sf . otflt/sf 3/eGbf laNs'n leÙ} . a:tL Psbd afSnf / cJojl:yt . v]taf/LrflxF /x/nfUbf, wfgv]t dlnnf / xl/of . dflg;x¿ ufpFaf6 v]tlt/ nfu]sf] b[Zo bf}l8/x]sf] 6«]gaf6 x]bf{ w]/} /fd|f] nfUg] . 5f]/Lx¿ 6«]gsf] em\ofnaf6 aflx/sf] ;'Gb/ b[Zodf /dfP .

st}st} b]lvP;Dd gfª\uf t/ v]tsf u/fh:tf km}nfj6 b]lvGy] . Pshgf :yfgLo ofq'n] dnfO{ ;f]Wof]–

æefO, cfk sx ;st] x} Sof+] v]t sL ox ;f/L hldg phf8 k8L x} <Æ

v]t < d t 5Ss k/]F . To:tf] ;'Vvf / gfª\uf] rp/nfO{ Tof] dflg; v]t eGb} lyof] . To; dflg;n] k"hf / d /dfpFb} ufpF, l9:sf, dlGb/ / tf8sf ¿vx¿sf ljlrqsf nx/ x]/]sf] b]v]/ xfdL gf}nf dflg; eÙ] yfxf kfP5 . d}n] eg]F– æv]t < o:tf] v]tdf s] kmN5 / <Æ

æof] v]t cToGt pj{/ 5 . oxfF cToGt w]/} wfg kmN5 . t/ o; jif{ uª\ufhLsf] af9L k;]/ ;a} afnL ;vfk kfl/lbof] . o;/L s'g}s'g} jif{ uª\ufhL pn]{/ xfd|f] v]tafnL gi6 kfl5{g\ . wfg /f]Kg]lalQs} af9L k:of] eg] ;j{gfz x'G5 . wfg /f]k]sf] b;afx« lbg;Dddf af9L cfPg eg] To; jif{ afnL cToGt /fd|f] x'G5 . pM k/sf] ufpFg]/af6 uª\ufhL axlG5g\ .Æ

d}n] Wofg lbP/ x]/]F, af9Ln] st}st} vf8n kf/]h:tf] b]lvof] . o:tf gfª\uf v]tx¿ c¿ v]teGbf xf]rf /x]5g\ . d}n] To; dflg;nfO{ lxGbLd} ;f]w]F–

æv]t o;/L gfª\uf] 5, ca ls;fgn] s] vfg] <Æ

ælrGtf 5}g . o; jif{ cln rfF8} ux'F nufpg kfOG5 . rfF8} nufPsf] ux'F lgs} a9L kmN5 .Æ

æTo;f] eP lsg wfg nufO/xg' t <Æ

æPs afnL / b'O{ afnL ldNb}g lg efO ¤Æ

Tof] dflg; ;kmf;'U3/ lyof] . 6fpsfdf skfn kftnf eP klg gl/jnsf] t]n nufP/ /fd|/L k5fl8 kmsf{P/ sf]/]sf] lyof] . v'[66\fdf Knfl:6ssf h'Qf nufPsf] To; dflg;n] ;'tLsf] ;]tf] sd]h / ;]t} wf]tL nufPsf] lyof] .

6«]g s]xLa]/df v6v6 ub}{ ;'NtfguGh k'Uof] . ;'NtfguGh eg]sf] afafwfd hfg] 7fpF xf] . af]nad–ofqfdf x/]s jif{ xhf/f}F g]kfnLx¿;d]t afafwfd hfG5g\ . uª\uf gbLb]lv lgs} lsnf]ld6/ gfª\uf v'§fn] k}bnofqf ub}{ uª\ufhn NofP/ ;fpgsf ;f]djf/x¿df afafwfddf r9fpF5g\ / cfkm" kfkx¿af6 d'St ePsf] cg'ej u5{g\ . o; ;'NtfguGhdf ;fpgdf dfq xf]Og jif{sf] s'g} klg dlxgf / jf/df lzjhLnfO{ kfgL r9fpg ljZjel/sf lxGb"x¿ cf]Ol/G5g\ / gfª\u} v'§f Toqf] nfdf] / sl7g ofqf u/L lzjhLnfO{ uª\ufhn r9fpF5g\ . cr]n t ;fpg] ;f]daf/df lzjhLnfO{ kfgL r9fpg] rng xfd+|f] g]kfnsf nueu ;a} lzjfnox¿df a9\bf] 5 . To;df klg w/fgsf lk08]Zj/ dxfb]jsf] dlGb/df sf];Lsf] hn r9fpg]sf] eL8 /x/nfUbf] x'G5 . df]/ªsf] l;h'jfl:yt ljZjgfy afafwfddf /t'jfaf6 hn NofO{ r9fpg]x¿sf] ;ª\Vof klg cToGt 7"nf] x'G5 . k"jL{ g]kfndf h:t} dWo / klZrdL g]kfndf klg lzjfnox¿df hn r9fpg] eSthgsf] a9\bf] ;ª\Vofn] af]nad tLyf{6gsf nflu ef/t hfg] k/Dk/fnfO{ lj:yflkt ubf]{ 5 .

xfdL r9]sf] 6«]g nf]sn lyof] . Ps}l5g hf]8n] s'b\g] clg ult sd ug{ yflnxfNg] . csf]{ Pp6f ;fgf] ahf/ jf ufpF cfpF5, 6«]g cl8OxfN5, km]l/ bu'g{ yfN5, Ps} l5gsf nflu ult tLj| x'G5 t/ t'?Gt} xfd|f] 6«]g ult 36fpg yflnxfN5 . ufpFx¿ cfpF5g\ / hfG5g\ . km]l/ csf]{ ufpF cfpF5 clg hfG5 . dflg;x¿ To:tf] tftf] 3fddf klg v]tdf sfd ul//x]sf 5g\ . 3/x¿sf leQF / 5fgfdf uf]a/ 6fF;]sf 5g\, vfgf ksfpg afNg] u'OF7f agfPsf . ufpFx¿ afSnf 5g\ . k/Dk/fut 3/x¿df em\ofn 5}gg\ .

(= slt afSn} as'Nnf a;]sf ¤

d klxnf] kN6 efunk'/eGbf ptfsf] ofqfdf lyPF . Totfsf 7"N7"nf wfgv]t, cgf}7f l9:sfl9:sL / v]tsf cfnLdf n:s/} plePsf tf8sf ¿vx¿ dnfO{ cgf}7f nflu/x]sf lyP . 6«]g v'Nnf ePsfn] d otfptf bf}8]/ aflx/sf] ljxª\ud b[Zodf kf}l8/x]sf] lyPF . lgs}a]/kl5 d ;Ltfg]/ k'u]F . c8\tL; jif{sL ePkl5 hLjgdf cfh klxnf] kN6 6«]g r9]sL x'gfn] pgsf] dgdf s:tf efjx¿ pTkÙ x'Fb} 5g\ eÙ] hfÙ dg eof] . pgL k"hf / dh:tf] aflx/sf] b[Zo x]b}{ /dfPsf] efj zAbdf JoSt ub}{ lyOgg\ . pgL dgsf sltko efj ;fj{hlgs 7fpFdf cleJoSt ug'{ c;Eotf dflG5g\ .

;LtfnfO{ d}n] ;f]w]F– æs:tf] nflu/x]sf] 5 <Æ

æv} s:tf] nfUg' / < 7Ls} nfu]sf] 5 .Æ

cfkm\gf] cg'e"lt JoSt ug]{;Dd 9ª\u 5}g logsf] ¤ hLjgdf klxnf] kN6 6«]gofqf ub}{ ePsL Ps :gfts g]kfnL dlxnfn] eÙ] zAb klg o:tf x'G5g\ < pgsf] cg'xf/df s'g} k5'tf], v';L jf cfZro{sf w;f{ sf]l/Psf lyPgg\ . ;Ltf dnfO{ /x:odoL nflUbgg\, ;fwf/0f ;kgf, ;fwf/0f OR5f / ;fwf/0f ef]s .

d]/f] ufpF O6x/fdf 3/x¿ cfkm\gf] v]tdf jf v]taf6 glhs} agfOPsf x'G5g\, d a:g] O6x/Laf6 blIf0fsf] yf¿hfltsf a:tL Ps 7fpFdf u'hd'Hh k/]sf / k/k/;Dd v'Nnf v]t cyf{t\ yf¿ efiffdf eGbf æafbÆ km}lnPsf x'G5g\ . Ps} 7fpFdf 3/x¿ ;fdflhs ;'/Iffsf b[li6n] 7Ls dflgg] eP klg To:t} ufpFdf rf]/L8s}tLsf] lk/nf] a9L 5 . efunk'/b]lv ptfsf 3/x¿ t xfd|f yf¿ufpF x]/L emg\ k/k/;Dd v]t 5f8L Ps}7fpF u'h'd'h' k/]sf . ltgsf xf]rf 3/df g /fd|f em\ofn9f]sf 5g\, g 3/jl/kl/ ;kmf;'U3/ .

otfsf xfd|f yf¿ufpFsf] Pp6f kIf ;f/} v/fa, xfd|fx¿sf 3/ v/–k/fnn] 5fPsf x'G5g\ . 3/sf af/6f6Lx¿ klg afF;sf lemj|mf / emf/kftn] agfOG5g\ . 3/x¿ ;a}lt/ /fd|/L df6fn] lnlkPsf x'Fb}gg\ . xfd|f oL ufpFdf cfunfuL eof] eg] l;ª\u} ufpF v/fgL aG5 . t/ efunk'/] ls;fgx¿sf 3/x¿ hlt g} afSnf / cJojl:yt eP klg 5fgf vk8fn] 5fPsf / leQF 7Ls;Fu df6fn] kf]t]sf /x]5g\ . ltgsf w]/}h;f] leQf df6fn] ag]sf 5g\ . ;Sg]n] t OF6s} agfpg] u/]sf] klg b]lvof] . o;af6 tL 3/x¿df cfunfuL eOxfn] klg kL8f sd x'G5 .

o:tf] udL{ 7fpF 5, 3/df dflg; s;/L a:tf x'g\, x'g t afgL k/]kl5 ;a} 7Ls} nfUbf] xf] . 6«]g ;fgfltgf ahf/ / ufpFx¿, vf]nfvf]N;f, emf8L / kf]v/Ltnfp x'Fb} cl3 a9Øf] . /]ndfu{ cUnf] kfg{sf nflu df6f] vlgPsf 7fpFdf kf]v/L ag]sf / To:tf kf]v/Ldf ;]tf / /ftf sdnx¿ kf]v/L 9fs]/ 9sdSs km'n]sf lyP .

k"hfnfO{ d}n] 9sdSs km'n]sf tL Zj]tsdn b]vfPF . d}n] eg]F– æsdn slt /fd|/L km'n]sf xlu <Æ

æcfa'O{ ¤ sdn km'n]sf kf] < b]Vg t d}n] klg club]lv b]lv/’sL y]F, slt afSn} as'Nnf a;]sf eÙ] kf] 7flg/’sL ¤Æ k"hfn] egL .

xfdL sdn km'n]sf] b[Zodf /dfO/x]sf lyof}F . st}st} To:tf sdnkf]v/Lsf] nDafO tLgrf/ lsnf]ld6/;Dd x'GYof] . dflg;x¿ tL ;'Gb/ b[Zok|lt s'g} Wofg lbFb}gy] . a]nfa]nf Ps x'n dflg; crfgs cf]Ol/Gy] / l8Aaf vrfvr x'GYof] clg csf]{ :6];gdf l8Aa} vfnL .

uofglhs k|l;4 kmfNu'gbL 5 eg]/ d}n] a"9fkfsfx¿af6 ;'g]sf] lyPF . lkt[x¿sf] p4f/sf nflu uof>f4 ug]{ eg]sf] To;} gbLdf ug]{ xf] . sltv]/ kmfNu'gbL cfpg] xf] eg]/ d lrxfO/x]sf] lyPF . cg]s ;fgf7"nf vf]nf cfpFy], t/ kmfNu'gbL oxL x'g'k5{ eÙ] vfnsf] gbL b]lvPsf] lyPg . ;Dd v]tsf aLrdf cgf}7f l9:sfl9:sL b]vfky]{, ltgnfO{ 8fF8f egf}F eg] xf]rf, l9:sf egf}F eg] clns cUnf . k/ b]a|]kl§ xf]rf] kxf8 b]lvGYof] . kxf8 clgoldt lyof] . a]nfa]nf 8fF8fx¿ cln cUnf x'Gy] eg] a]nfa]nf tL 8fF8f xf]lrFb}xf]lrFb} uP/ d}bfg;Fu} ldNy] . km]l/ csf]{ 8fF8f] ;'? x'GYof] . 8fF8fx¿sf] km]baf6 st}st} rf}8f au/ xfdLlt/ km}lnPsf] x'GYof] . em/Lavf{sf a]nf aUg] vx/] vf]nfsf au/dfq lyP tL .

kmfNu'gbL ;'Svf 5 / afn'jf vf];|]/ kfgL lgsfNg'k5{ eg]/ xh'/cfdf eÙ'x'GYof] .

a]nfa]nf Tof] xf]rf] kxf8 cln glhs x'GYof] t a]nfa]nf lgs} k/ k'UYof] . la:tf/} l9:sfx¿sf] ;ª\Vof / ;fOh a9\g yfNof] . ;Dd v]t x/fpg yfn], a? cln gldn]sf] e"–efu cfpg yfNof] . k/ b]lvg] kxf8 crfgs cToGt glhs cfOk'UYof] / ;'OQ efUYof] . Ps 7fpFdf t kxf8 vf]k]/ 6«]g l5g]{ Kjfn agfPsf] /x]5 . xfd|f] 6«]g To; cFWof/f] ;'?ªleq l5¥of] . ;'?ªleq 6«]gsf] cfjfh sfg} vfg] u/L cfpFbf] /x]5 .

Pp6f clns 7"n} ahf/ cfof] . x'g t k|To]s ahf/ jf ufpF cfOk'Ubf :6];gdf 7"nf7"nf cIf/df gfd n]lvPsf] x'GYof] . t/ tL ;fgfltgf 7fpFsf] gfd ofb u/]/ s] ;fWo ¤ o; ahf/sf] klg dnfO{ gfd ofb ePg, ;fob hdfnk'/ xf] h:tf] nfU5, 6«]g lgs}a]/ cl8g] /x]5 . :6];gdf xfdL a;]sf] l8Aafaf6 b]lvg] 7fpFdf Pp6L cfOdfO{ xl/of ds} kf]Nb} a]Rg a;]sL /lx5 . xl/of ds} eGof] ls cfkm\gf] t d'vdf kfgL /;fpg yflnxfN5, To;dfly laxfgb]lv lrof;Dd gvfO{ 6«]gdf lxF8]sf xfdL, ds} b]Vtf leqsf] cfuf] aflx/} km'Tsnf eg]h:tf] eO;s]sf] lyof] . d ;LtfnfO{ eg]/ v'q'Ss cf]n]F{ . ds} lsg]/ em\ofnaf6 ;Ltfsf] xftdf ydfPF . af]tndf lkpg] kfgL klg ;lsg nfu]sf] /x]5 . wf/fsf] kfgL lng nfu]sf] t 6«]g lxF8\g yflnxfNof] . 6«]g xf], lxF8\b} ubf{ klg rl9xflnG5 lg eg]/ kfgL el//x]F . Psl5gkl5 t 6«]gn] ult klj|mxfNof] . k/]g cfkt\, bf}l8Fb} uP/ cfkm" r9]sf] eGbf kl5Nnf] l8Aafdf aNnaNn r9\g EofPF . eL8n] emÙ} aflx/} kmflnlbof] . t/ laxf/Lx¿ dgsf/L, ;a}n] dnfO{ leq 3':g e/;s d2t g} u/] . csf]{ :6];g cfPkl5 cf]n]{/ cfkm\g} l8Aafdf 3';]F .

lgs}a]/kl5 ca 6«]g uofglhs k'Uof] eg]/ ofq'x¿ cf–cfkm\gf ;fdfg ldnfpg, kf]sfk'Gt'/f xftdf lng yfn] . lgbfPsf / pF£b} u/]sf ofq'x¿ hfuf eP . Pp6f vf]nf] cfof] . k'n klg 7"n} lyof] . 5]pdf a;]sf] cwa}F;] laxf/L d;Fu af]n'Fnf em}F ub}{ lyof] . d}n] ;f]w]F–

æefO{hL, kmfNu' gbL =====Æ

jfSo g6'ª\luFb} To;n] eGof]– ægxLF, kmfNu' gbL s'5 cfu] x}+ . jx tf] O; ;] a8L x} . kmfNu' gbL kf/ s/t] xL xd uof kx'Frt] x} . cfk sxfF ;] cfP x}+ <Æ

æg]kfnaf6 .Æ

æg]kfnaf6 <Æ

æxh'/ xfdL g]kfnaf6 cfPsf== .Æ

æg]kfn dxfg\ b]z xf] . g]kfnsf dflg; wdf{Tdf x'G5g\ . g]kfnsf ;f/f dflg; oxfF lkt[tf/0fsf nflu cfpF5g\ . tkfO{F{ ;kl/jf/ x'g'x'G5, ;/fbs} nflu t cfpg'ePsf] xf]nf ¤Æ To; laxf/Ln] dnfO{ ;kl/jf/ uoflt/ cfPsf] club]lv g} Wofgk"j{s x]l//x]sf] x'g'k5{ .

æxfdL t ljz'4 ko{6gsf nflu cfPsf xf}F . uofsf] ;x/ x]g{ / 3'Dg;Fu dtna 5 .Æ clns nfd} ofqfdf lg:s]sf eÙ] s'/f eGbf ofq'sf] e]ifsf rf]/8fFsfn] yfxf kfpg ;Sg] vt/f x'GYof] .

ætkfO{F lxGb" x}g / < a|fx\d0f jf 5]qLh:tf] b]lvg'x'G5 t ¤Æ

æd a|fx\d0f hfltsf] x'F .Æ

æx/ lxGb" sf] oxfF cfs/ lkt[ u0f sf p4f/ s/gf rflxo] . >f4 s] lno] uof ;jf]{Qd x}+ . b]ju0f eL oxLF cfs/ >f4 s/t] x}+ . cfk hf] p2]Zo ;] eL cfo], ca lkt[ >f4 s/gf xL cR5f x} . nf]u sxfF sxfF ;] xhf/f]F vrf{ s/s] >f4 s] lno] oxfF cft] x}, cfk tf] ptg] b"/ ;] cf xL kx'Fr] x}+, lkm/ df}sf ldn]uf of gxLF, ;kl/jf/ cft] jSt >f4 s/s] xL hfOPuf .Æ

æclxn] lkt[>f4 ug]{ eÙ] ljifodf s'g} ;f]rfO 5}g . d t 5'§L dgfpg eg]/ ;kl/jf/ lxF8]sf] . ev{/} ;f]x«>f4 ;lsPsf] 5, of] >f4 ug]{ ;do klg xf]Og . >f4 ug{ t ltlykj{ klg x]g'{k¥of] lg ¤Æ

Tof] dflg; k08f /x]5 . k08fx¿ uof>f4 ug{ cfpg] dflg;x¿nfO{ af6}b]lv ;dft]/ cfkm\gf ohdfg agfpg vf]Hbf /x]5g\ . p;n] uofdf lkt[>f4 ug{ s'g} ltlyldlt rflxFb}g eGof] . pm d]/f] y/, uf]q, k|j/ cflb ljj/0f ;f]Wg yfNof] . p;n] cfkm" ljåfg\ kl08t ePsf] bfaL ug{ yfNof] / d]/f nflu Ps ck"j{ cj;/ h'6]sfn] dnfO{ efUodfgL dflg; eÙ yfNof] .

ddf k08fx¿k|lt cljZjf;, eo / c>4fdfq afFsL 5 . ef/tsf] tLy{ofqf ug]{x¿n] k08fk'/f0f nufP/ ddf ltgLx¿k|lt ;Dk"0f{ cgf:yf el/lbPsf 5g\ . To;n] dnfO{ cg]s lsl;dn] kmsfpg vf]Hof], d}n] >f4 ub}{ ulb{gF eg]kl5 afa'cfdfk|lt s[t£g, b'i6, gfdb{, cwdL{ cflb eÙ / wDSofpg kf] yfNof] .

p;;Fusf] ts{ljts{ d]/f nflu Ps k|sf/sf] a'l4ljnf; x'g] b]lvof] . d}n] k|ltjfb u/]F– æd}n] d]/f dftflktfsf] oyfzSo ;]jf u/]sf] 5' . pxfFx¿n] vfgkfg, pkrf/, bfgk'0o, tLy{j|t / e|d0f d]/f] x}l;otcg';f/ ug{ kfO/xg'ePsf] 5 . d]/f lkt[x¿sf] t/gtf/gsf nflu g]kfnd} lji0f'kfb'sf elgg] kljq tLy{ 5 h'g uofeGbf 7"nf] xf] . uofsf nf]eL, gLr / sfdL ckfqsf] ;xfotfn] s;}sf lkt[ tg{ ;St}gg\ . dnfO{ oxfF tkfO{Fsf] s'g} k|sf/sf] ;xfotf rflxFb}g . uofsf ;'kfq a|fx\d0f ;8sdf e]l6Fb}gg\ .Æ

uofsf] :6];g cfOk'Uof] . :6];gdf /]nuf8L /f]lsPkl5 xfdL cfkm\gf kf]sfk'Gt'/f af]s]/ la:tf/} cf]n{g yfNof}F . d;Fu ts{ljts{ ug]{ k08f klg xfdL;Fu;Fu} cf]ln{of] . pm Psl5g ;Fu} lxF8\g vf]Hof] . d}n] eg]F–

ækl08thL, d}Fg] oxfF cfg] sf ckgf p2]Zo ;fkm;fkm sx r'sf x"F . d}+ cfk;] lagtL s/tf x"F, xdf/f lk5f 5f]l8o] .Æ

daf6 dfn km'l:sg] b]v]g ;fob, dnfO{ tyfgfd ufnL ub}{ / ;/fKt} pm Psflt/ nfUof] . xfd|f afx'gx¿sf] nf]e g} ;dfhsf cg]s ljs[ltsf] d"n xf] eÙ] dnfO{ nfU5 .

aNnaNn Pp6f sfp;f] x6]sf] lyof] . uofdf sltj6f To:tf sfp;f vlgg] x'g\ eÙ] lrGtf klg nfUg yfn]sf] lyof] . xfdL :6];gaflx/ lg:Sof}F . uofsf] /]nj] :6];g cToGt e2f, s'¿k / cJojl:yt lyof] . :6];gsf] pQ/k"j{kl§ xn];L dlGb/g]/sf] l9:sf];Fu 7ØfSs ldNg] Pp6f lgs} cUnf] l9:sf] b]lvGYof] . To; l9:sfdf Pp6f ;:ofgf] dlGb/h:tf] ejg lyof] . 6«]gaf6 ev{/ cf]n]{sf ofq'x¿nfO{ kv]{/ a;]sf l/S;fjfnf / 6]Dkf]jfnfx¿ lrRofO/x]sf lyP . l/S;f / 6]Dkf]sf cnucnu :6]G8 lyP, cf–cfkm\gf :6]G8df l/S;f / 6]Dkf]x¿sf] Psk||sf/sf] /ldtfnfUbf] d]nf g} lyof] . xfdL5]p klg y'k|} l/S;frfns / 6]Dkf]jfnfx¿ cfP–

æafa"hL, cfksf] sxfF hfgf x} =========<Æ

æcfksf] æcf6f]Æ rflxP =======================<Æ

æl/S;f rflxP cfksf] =======================<Æ

xfdL ægxL+, s'5 eL gxL+ rflxPÆ eGb} la:tf/} :6];gg]/sf] ahf/lt/ nfUg yfNof}F . lbgsf] o:t} afx«–;f9] afx« ah]sf] x'Fbf] xf] d]/f hGt/] -kbd_ sfsfsf zAbdf xfd|f æcfGb|f–k|b]zdf cfGbf]ngÆ e8\lsO;s]sf] lyof] . clnslt xl/of] ds} k/]sf] dfq g xf], gq t laxfgb]lv nueu lg/fxf/ j|t a;]sf lyof}F .

:6];gcufl8 km/flsnf] 7fpF 5 . æPp6f ;'Gb/ km"naf/L / kfs{ /x]5, ;'Gb/ klx/gdf l;Fufl/Psf ;xl/ofx¿ xfjf vfg la:tf/} otfptf 8'ln/x]sf lyPÆ eÙ nfos 7fpF agfpg'kg]{df dfG5]n] s'a'l4 lnPkl5 s;sf] s] nfU5 < ;8s / jl/kl/sf] ;a} v'Nnf 7fpFdf lb;fsf kxf8 / lk;fasf kf]v/L 5g\ . To:t/L lb;flk;fa ug{ s;/L ;s]sf xf]nfg\ ¤ xfd|f] ef/tLo pkdxfåLksf] c;Eotfsf] gd'gf x]g{ 6f9f k'lu/xg} kb}{g .

xfdL blIf0f Pl;ofnLx¿ d}n] k9];'g]sf ljj/0fcg';f/ cljsl;t, ul/a / clzlIft t 5Fb} 5f}F, ljZjs} Ps gDa/ kmf]xf]/L, n'Rrf, 7u, e|i6frf/L, cN5L, sfdrf]/, cGwljZjf;L, dgf]/f]uL / kfkL 5f}F . uofsf] /]nj]–:6];gcufl8 dnd"q hyfefjL lj;h{g ul/Psf] b]Vbf dnfO{ cfkm}Fk|lt 7"nf] bof nfu]/ cfof] . s7}a/f xfdL ¤ xfdLnfO{ of] b'u{Gw, kmf]xf]/, cJoj:yf / nfk/afxL :jLsf/ 5 . o; g/ssf lgdf{tf / ef]Stf xfdL g} xf}F . of] xfd|f] hLjgz}nL xf], xfd|f] klxrfg xf] . laxf/ ;DkÙ, ;kmf, ;'Gb/ eP ;a}nfO{ To;n] k|]/0ff lbGYof], To;sf] k|ToIf kmfObf xfdL g]kfnLn] kfpFYof}F . ef/t kmf]xf]/, /f]uL, ef]sf] / rf]/j[lQsf] x'Fbf xfdLnfO{ klg plQs} sl7gfO k5{ . g]kfnLsf] b'ef{Uo eÙ'k5{ xfd|f] blIf0fL ;Ldfdf pQ/ k|b]z / laxf/h:tf ef/tLo /fHo kb{5g\ .

ef/tsf] laxf/ g]kfnsf ck/fwLx¿ n'Sg] 7fpF xf] eg] ef/tdf ck/fw u/]/ xfd|f] t/fO{df ;'/lIft eP/ n'ls/x]sf ck/fwLx¿ dgUu] xf]nfg\ . g]kfndf kfgL kbf{ laxf/df af9L cfpg] dfq xf]Og, g]kfnsf] pÙltn] ef/tnfO{ klg kmfOb} 5 eÙ] dfd'nL 1fg ghfÙ]x¿ g} ef/tsf] zf;gdf xfnLd'xfnL rnfP/ a;]sf x'gfn] g} g]kfnsf] lj?4 if8ØGq u/]/ cfkm\gf] b'gf] ;f]em\ofpg oL ;j{bf k|oTgzLn 5g\ . To;}n] klg xf]nf g]kfn;Fu hf]l8Psf efux¿df ef/tsf] ef}lts ljsf;sf] ult cToGt dGb 5 .

d eGb} lyPF of] b'u{Gw, of] kmf]xf]/, of] cJoj:yf xfdL xfF;LxfF;L :jLsf/ ul//x]sf 5f}F . xfdL o; gs{df /fhLv';Ln] a;]sf 5f}F . ;/;kmfO, ;'Joj:yf / pHofnf] rflxg] ePsf] eP of] cj:yf cfpg ;Sg] g} lyPg . uofsf] :6];gg]/sf] gs{s'08df a:g kfpFbf dnfO{ c¿yf]s s]xL rflxFb}g eg]/ xfdL ;w}F lglZrGt b]lvG5f}F . xfd|f lkt[ tg]{tfg]{ o; ækljqÆ 7fpF uofdf b]jnf]saf6 b]jLb]jtfx¿ cfO{ lkt[>f4 ub{5g\ ¤

xfd|f] ho xf];\ ¤ xfd|f b]jtfx¿sf] klg ho xf];\ ¤

uofsf] :6];gsf] cfnf] tyf af;L kmf]xf]/ s'NrFb}, gf£b} / xfd|} c;EotfnfO{ ;/fKt} cl3 a9Øf}F . :6];gaflx/ kmf]xf]/ / l3gnfUbf xf]6nx¿ lyP . ltgsf cufl8kl§sf] v'nf 9n uGxfP/ a:g;Dd g;lsg] lyof] . t/ dflg;x¿ ToxL kmf]xf]/g]/ eft, bfn–t/sf/L jf ;'Vvf /f]6L ykLykL vfO/x]sf lyP . ltgLx¿dWo]sf] clns ;kmfh:tf] nfUg] Pp6f xf]6ndf xfd|f] ;fgf] ofq'6f]nL k:of] . ef]sn] cfGb|fdf 5'QL v]Ng yfn]kl5 To:t}df klg vfg ;lsg] /x]5 ¤

xf]6nx¿sf] vfgf xfd|f] g]kfnsf] x]/L cfwf ;:tf] . sf7df8f}F hfFbf–cfpFbf d'lUng, /fdgu/, rGb|lgufxk'/, nfxfg, 9Ns]a/, x]6f}F8f, nfnaGbL, abL{af; cflb 7fpFdf /fhdfu{sf 5]psf xf]6nx¿df vfFbfsf] x]/L t Ps rf}yfO . tL xf]6n / oL xf]6n ;/;kmfO, vfgfsf] :t/, kmlg{r/ cflb s'/fdf vf;} km/s xf]Og t/ xf]6ndflns / ltgsf sd{rf/Lsf] af]nLjrg / Jojxf/ cfsfz–kftfn km/s 5g\ . oL ef/tLox¿nfO{ u|fxs;Fu s;/L af]Ng'k5{, s;/L eP;Dd ;'ljwf lbP/ u|fxsnfO{ ;Gt'i6 kfg'{k5{ eÙ] yfxf 5 . cfkm\gf] xf]6ndf gePsf vfg]s'/fsf] dfu ePdf c¿ xf]6nlt/ 5 eg] vf]h]/ NofOlbg], w]/}a]/ u|fxs cfkm\g} xf]6ndf al;b]cf];\ eÙ], u|fxssf ?lr a'em\g ;Stf] k|of; ug]{, u|fxssf dfn;fdfgsf] ;'/Iff ug]{ cflb snf oL ef/tLox¿af6 g]kfnLx¿n] slxn] l;Sg] <

g]kfnaf6 hLjgdf klxnf] kN6 cfPsf] / ;DejtM km]l/ slxNo} gcfpg] xf] eÙ] a'emLa'emL klg ltgn] xfdLnfO{ h:tf] Jojxf/ u/] To;af6 ef/tLox¿sf] Jofkf/rft'o{sf] k|z+;f ug{ dg nfU5 .

!)= ox eL sf]O{ ;x/ x} <

:6];gcufl8sf] To; xf]6ndf vfglkg ul/;s]/ xfd|f] ofq'bn km]l/ ;8sdf lg:Sof] . kmfNu'gbL ot} k5{ xf]nf, km]l/ df]/f 7u k08fx¿sf km]nf kl/g] xf] ls eÙ] 8/ dgdf ePsfn] bn s;}nfO{ g;f]wL cg'dfgsf] e/df pQ/lt/ nfUof] . Tof] uNnL cln cufl8 k'u]kl5 t sd rNtLsf] / lb;flk;fa ug]{ ynf] aGb} uPsf] kf] /x]5 ¤

k'gM kms]{/ clusf] xf]6ndf cfpg'k¥of] . xf]6njfnfnfO{ uofdf 3'Dg}kg]{ dxŒjk"0f{ 7fpF s]s] 5g\ eg]/ ;f]w]F . p;n] eGof]–

æefO{;fxa ¤ uof ax't a8f zx/ x} . oxfF b]vg] nfos sO{ hux x}+ . cfk bf] tLg lbg 7x/s/ ;a b]vs/ xL hfOPuf .Æ

ægxL+ hL, xdnf]u sf] sn b; ah] xL oxfF ;] /jfgf xf]gf x} . O;lno] ;a ;] dxŒjk"0f{ :yfg xL b]v kfPFu]=====.Æ

ætf] P];f sLlho]=== . oxfF af]wuof x} . s'5 kGb|x aL; lsnf]ld6/ b"/ x} . cfk af]wuof cjZo hfOo] . kmfNu' gbL k/ sn ;a]/] lkt[>f4 s/gf cR5f xf]uf, lji0f'kb dlGb/ x}, jx bz{gLo x} . oxfF duw ljZjljBfno, ljZjk|l;4 ;ª\u|xfno cf}/ ceLceL agf x'cf xjfO{ c8\8f eL b]vg] nfos x} .Æ

olt t cjZo 3'Dg EofOPnf eÙ] b]lvof] . xf]6njfnfsf] ;Nnfx dfÙ' 7Ls x'GYof] .

æ/ft sxfF latfpg' 7Ls xf]nf <Æ

p;n] eGof]– æox uof x}, cfk hxfF eL 7x/ ;st] x}+ . cfk ls;L eL xf]6n nfh k/ /x ;st] x}+ .Æ

æxd nf]u ls;L wd{zfnf d]+ 7x/gf rfxtf x}+ .Æ xfd|f] b'Anf] y}nL xfdLnfO{ s'g} xf]6n jf ænfhÆdf ;se/ ga:g ;'emfj lbGYof] .

xf]6njfnfn] ToxfF ePsf s]xL dflg;x¿;Fu ;f]wk'5 u¥of] . cGTodf p;n] xfdLnfO{ 6]sf/L–/f]8l:yt k'/fgL uf]bfdg]/sf] /fdrGb|afa" wd{zfnfdf jf; a:g' pko'St xf]nf eGof] .

xfdL Pp6f l/S;f kj|m]/ 6]sf/L/f]8l:yt /fdrGb|afa" wd{zfnflt/ nfUof}F . d}n] l/S;fjfnfnfO{ ;f]w]F–

æefOhL, uof d]+ b]vg] nfos hux sf}g sf}g x} <Æ

æox eL sf]O{ zx/ x} < O;d]+ b]vg] nfos hux sf]O{ eL gxL+ x} . b]vg] s] lno] tf] aDaO{, snsQf j lbNnL hfgf rflxo] . cfk sxfF ;] cf /x] x}+ <Æ

æxfdL g]kfnaf6 uofsf] e|d0fsf nflu cfPsf . ef]ln laxfg;Dd oxfF cl8g] ePsf 5f}F . uofsf 3'Dgnfos s'g} wfld{s, cf}Bf]lus jf k|fs[lts :yfgsf af/]df eÙ'xf];\ g .Æ

p;n] klg lji0f'kb, kmfNu'gbL, af]wuof, cjw ljZjljBfno / xjfO{ c8\8fs} gfd lnof] .

xfdL wd{zfnf k'Uof}F . of] 7fpF /]nj] :6];gaf6 Tolt 6f9f 5}g . t/ wd{zfnf clns k'/fgf] /x]5 . sf]7fx¿ 7"nf7"nf g} 5g\ . ;/;kmfO /fd|f], rkL{ / kfgLsf] k|aGw ;d'lrt g} 5 clg zfGt klg . g'xfOw'jfO ug]{ / n'uf ;'sfpg] 7fpF klg kof{Kt /x]5 t/ glhs} vfglkgsf nflu xf]6n 5}g . ljz]if rf8af8sf a]nf rflxF eL8ef8 x'g] ePsfn] of] 7fpF jf; a:g c;lhnf] x'g] b]lvG5 . xfdLn] sf]7f / a]l8ª;d]t dfu u¥of}F . wd{zfnf cGoq x]/L ;:tf] g} dfÙ'k5{ of] .

o; :yfgnfO{ k'/fgL uf]bfd eGbf /x]5g\ . oxfFsf nueu ;a} 3/ kfFr–;fttn] dfq lyP . 3/sf w]/}h;f] tnf cg]s vfnsf ;fdfgsf uf]bfd /x]5g\ . uof ;x/ o; v08af6 x]g]{ xf] eg] uf]bfd}uf]bfdsf] p/f7nfUbf] ;x/h:tf] nfUg] . htf lxF8] klg uf]bfd}uf]bfd dfq b]lvg] . dflg;sf] ;ª\Vof cToGt sd, 3/ klg lgs} k'/fgf . cfsfz 5'g] 8/nfUbf 3/x¿ eP klg dflg; / 7"nf ;jf/L ;fwg b]Vg gkfOg], kmf§km'§ df]6/;fOsn / ;fdfg cf];f/k;f/ ug]{ 7]nfuf8f, 6«s / 6«ofS6/ dfq . st} r'g}r'gsf uf]bfd dfq ePsf t st} n;'g}n;'gsf uf]bfd dfq ePsf uNnL .

!!= dfO{ xf]d Oh SjfO6 kmf/ k|md lxo==¤

xfdLn] cl3 vfgf vfFb} ubf{ af]wuof hfg s;/L sxfFaf6 hfg'kg]{ xf] eg]/ xf]6njfnfaf6 hfgsf/L lnPsf lyof}F . l/S;f / 6]Dkf]df nfUg] ef8f;d]t a'em]sf lyof}F . a]n}df hfgsf/L lnO/fv]g eg] laxf/df l/S;fjfnfx¿n] dhfn] 7Ug ;S5g\ . l/S;f ;dft]/ lbU3Ltfnfa eÙ] 7fpF;Dd hfg'kg]{ / ToxfFaf6 6]Dkf] r9\g kfOg] /x]5 . k'/fgL uf]bfdaf6 lbU3Ltfnfa k'Ug l/S;fsf] ofqf nfdf] / lbSsnfUbf] /x]5 . ;x/sf ;fFu'/f uNnLkl5 uNnL ub}{ clg eL8ef8af6 l5/fpFb} l/S;fn] laxf/sf cJojl:yt vfN6fv'N6L k/]sf ;8s};8s nfFbf] /x]5 . vfN6fv'N6Laf6 tsf{pg vf]Hbf l/S;fn] ;f]emf] ;8sd} 3'dfP/ / x'ŒofP/ lbSs nufpg] . laxf/df l/S;fef8f ;:tf] 5, t/ l/S;fef8f to u/]/ dfq r9\g'k5{ gq ltgLx¿n] g/fd|/L 9f8 ;]Sg] u5{g\ .

l/S;frfnssf cg'';f/ lbU3Ltfnfa uofsf] lgs} dxŒjk"0f{ rf}af6f] xf] . ;x/sf k|d'v ;/sf/L / Jofkfl/s sfof{nox¿ o; If]qdf 5g\ . oxfFaf6 6]Dkf] r9]kl5 lgs}a]/ 6]Dkf] ;x/sf ;fFu'/f uNnLuNnL eP/ blIf0flt/ nfUbf] /x]5 . lgs}a]/kl5 ;x/ kftlng yfNof] . aflx/sf] efu xfd|f] w/fgh:tf] t/ pQ/lt/ kfgL9nf] /x]5 . 6]Dkf]df eL8 ePsfn] xf]nf of] ofqf lgs} nfdf] nfUof] . ;8s kmfNu'gbLsf] lsgf/}lsgf/ blIf0flt/ psfnf] nfUbf] /x]5 . kmfNu'gbL gfddfqsf] gbL /x]5 . au/dfq ePsfn] df]/ªsf] lr;fªh:tf] 5 of], t/ au/sf] afn'jfrflxF clns /ftf]km';|f] . af]wuof k'Ug'cufj} xfd|f lktfk'vf{n] lkt[>f4 ug{ hfg] u/]sf] 7fpFlt/ hfg] af6f] / k'n b]vf k¥of] .

af]wuof hLjgdf PskN6 hfg}kg]{ 7fpF xf] . cToGt cfsif{s . dflg;n] lgdf{0f u/]sf] :ju{ g} xf] of] 7fpF . oxfF eujfg\ a'4n] tk:of u/]sf] kLkn / To;;Fu ;DalGwt dlGb/, kf]v/L / kfs{x¿ cToGt ;'Gb/ 5g\ . ljZjsf x/]s s'gfaf6 ko{6sx¿ n'lDagLdf em}F o; :yfgsf] bz{g ug{ cfO/xFbf /x]5g\ . lrlgofF, yfO{ / hfkfgLx¿sf] t eL8ef8 g} x'Fbf] /x]5 . xfdL w]/} ;do / dg nufP/ jl/kl/ 3'Dof}F . af]lwj[Ifg]/ s]xL ko{6s;Fu cª\u]|hLdf s'/fsfgL klg ug{ EofOof] . s]xL yfO{x¿ xfdLl;t s'/f ug{ kfpFbf lgs} pT;flxt lyP .

Pp6L yfO{ o'jtL k"hf;Fu af]nL . k"hfnfO{ p;n] ;f]wL– æo' cf/ k|md OlG8of =======<Æ

k"hfn] t'?Gt elgxfnL– ægf], jL cf/ k|md g]kfn . dfO{ xf]d Oh SjfO6 kmf/ k|md lxo=== ¤Æ

k"hf / Tof] s]6L s]xL a]/;Dd s'/fsfgL ul//x]sf lyP .

;Ltfn] af]lwj[Ifd'lg k'u]kl5 elgg\– æof] e"ld :ju{ /x]5 . x]gf]{;\ g, slt ;kmf;'U3/ 5 ¤ dnfO{ t oxLF leIf'0fL eP/ a:g kfP x'GYof] h:tf] kf] nfUb} 5 .Æ

æltdL leIf'0fL ePkl5 d]/f] s] ult xf]nf lg ¤Æ

ætkfO{Fn] t csf]{ aGbf]a:t ug'{xf]nf g}, t/ 5f]/Lx¿sf] kf] lahf]s x'G5 xf]nf .Æ

æ5f]/Lx¿ t x'ls{Fb} hfG5g\, pgLx¿ otfptf x]5{g\, v]N5g\, 8'N5g\ / gofF ;+;f/lt/} /dfpF5g\ . d kf] ;w}Fsf nflu PSnf] x'g]5' t ¤Æ

æTof] t xf] . t/ klg Pp6f sNkgf=========== .Æ

ædnfO{ t sNkgfb]lv klg 8/ nfU5 ======Æ d}n] eg]F .

æTo;f] eP xfdL b'j} leIf'leIf'0fL eP/ a;f}F g t o;} :ju{df ¤Æ

æ=======================Æ

d]/f cfFvf k/ plePsf yfO{ o'jtLx¿sf gfª\uf / lrNnf lkF8'nflt/ ljr/0f ug{ yfn] . ldgL:s6{n] tL yfO{x¿sf cfwf klg æyfO{Æ 5f]k]sf lyPgg\ . dnfO{ cw{gUgtf cToGt dg k5{ . cfkm\gf] z/L/n] s;}nfO{ gf]S;fg gu/L xhf/f}F cfFvf / x[bonfO{ ;Grf];'la:tf afF8\g ;S5 eg] lsg 9fSg] < d ;Eotfsf] cy}{ a'l‰bgF . dnfO{ xfd|f] sf7df8f}Fsf t?gf–t?gLx¿k|lt dfof nfu]/ cfpF5, ltgLx¿n] tL x]l//x'F nfUbf cg'xf/ ;'Fu'/sf] y't'gf]h:tf] kf/]/ df:s nufP/ 5f]Kg'k5{, b'u{GwL / lavfn' w'jfFaf6 aRg . lar/fx¿ ¤

t/ ltgLx¿n] ;f; tfÙ'gkg]{ t/ Wofg tfÙ sfdnfUg] cª\unfO{ clns v'nf /fv]/ To;sf] Ifltk"lt{ ul/xfN5g\ . af7f 5g\ lg ¤ ;x/sf cw{gUg t?gLx¿nfO{ d]/f] yk cg'/f]w– cfkm\gf vtgf{s oGqsf] k|of]u u/]/ l;ª\u} ;x/nfO{ cGwf agfcf], nf6f] kf/ / cfkm\gf] kfpdf v;fn . ;St}gf} eg]] oxfF af]wuofdf cfcf] / leIf'0fL eP/ a; ¤

af]wuofsf] kLknsf] ¿vnfO{ 9Ng glbg ljz]if lsl;dsf kmnfd] 6]sfx¿ /flvPsf /x]5g\ . cg]s b]zsf bz{gfyL{ / eStx¿ 3'dL3'dL kmf]6f] lvRg], k|jrg ;'Ù], dGqf]Rrf/0f / ehg ug]{, dlGb/jl/kl/ ;fi6fª\u k|0ffd ub}{ 3'ld/xg] cflb cg]s vfnsf lj|mofsnfkx¿ ul//x]sf lyP . Wofg ul//x]sf ;of}F af}4dfuL{x¿;Fu} a;]/ rf/}hgfn] s]xLa]/ Wofg u¥of}F .

clg xfdL ;'Gb/tfsf] cg'kd ;x/ To; af]wuofsf cg]s u'Daf, dlGb/ / :df/sx¿ x]/]/ /dfPsf] /dfo} eO/x\of}F . d'Vo dlGb/sf] hL0ff]{4f/ eO/x]sf] /x]5 . dlGb/sf] 6'Kkfdf sfd ul//x]sf] dflg;nfO{ x]bf{ dfly cfsfzsf] r/f]em}F ;fgf] b]lvGYof] . jl/kl/sf] e"ld l8nh:tf] / dlGb/ /x]sf] hldg lgs} xf]rf] 5 . l8naf6 tn dlGb/jl/kl/ cg]s 9ª\un] p7\t} / a:t} clg ;'Q} eujfg\k|lt elSt k|s6 ul//x]sf dflg;x¿sf] ultljlw x]g{ /dfOnf] nfUg] .

To;kl5 xfd|f] 6f]nL gfukf]v/Llt/ nfUof] . ;kmf kf]v/Ldf 7"nf7"nf /ª\uLrª\uL df5fx¿ /x]5g\ . e'hf cyf{t\ wfgsf] d'/xL vfgsf nflu df5fsf] eL8ef8 /dfOnf] nfUg] .

af]lwj[Ifsf] pQ/kl§ xfd|f] e[s'6Ld08ksf] xªsªahf/h:t} vfnsf] t/ lgs} ;fgf] / Jojl:yt ahf/ /x]5 . vfglkgsf nflu /]:6'/fF / lrofk;nx¿ klg /x]5g\ . af]wuof ;Demfpg] kf]:6sf8{x¿, laxf/sf af}4wd{;DaGwL :ynx¿sf] kl/ro lbg] kf]:6sf8{, lel8of] ;L8L / c¿ Psb'O{ ;fdfg lsGof}F . af]wuof ;a}lt/ /fd|/L x]g]{ xf] eg] sDtLdf k"/f Ps lbg nfUg] /x]5 eÙ] a'leof] . ljleÙ b]zsf af}4dfuL{x¿sf ljzfn af}4dlGb/, :df/s / kfs{x¿ x]g{ s]xL 306fn] s] k'UYof] ¤

—————————————————————————————

s'g}s'g} k08fx¿ cToGt gd|tfk"j{s af]Ny] . hhdfgsf uf]hL 6S6Sofpg oL cToGt l;kfn' /x]5g\ . slt k08f ohdfgsf] vf]hLdf l;lnu'8L, cf;fd / g]kfnsf ufpFufpF;Dd k'U5g\ c/] . logLx¿nfO{ g]kfnsf leqL ufpFsf] ;d]t hfgsf/L x'Fbf] /x]5 . sltkon] t xfd|f] lt/sf ufpFsf k'/fgf 7"nfa8f / ;fx'dxfhgsf] gfd klg hfg]sf x'Fbf /x]5g\ . clg sltkon] t ohdfgx¿nfO{ bfg ug{ cfjZos /sd ;fk6L jf l/g klg lbg] /x]5g\ . tf]lsPsf] ;dodf 3/–7]ufgfdf cfkm}F cfP/ ;f] /sd a'em\bf /x]5g\ .

kmfNu'gbLsf] lsgf/df k'Ubf a]n'sLkv ePsfn] w]/}h;f] k08fx¿ km';{t} /x]5g\ . h'g b]z–k|b]zaf6 cfPsf] xf] pt}sf k08fx¿af6 >f4 u/fpg'kbf{] /x]5 . g]kfnLsf] >f4 ‘g]kfnL’ k08fn] g} ubf{ /x]5g\ . w]/} df]ndf]nfO u/]kl5 aNnaNn Pp6f k08f >f4 ug{ tof/ eof] . uofdf >f4 ug{ s'g} ltlyldlt, jf/, ;do s]xL ljrf/ ug'{ gkg]{ /x]5 . hxfF h;n] h;/L hltv]/ u/] klg x'g] . k08fx¿nfO{ skfnd'08g u/]kl5 dfq ug'{knf{ eg]sf] t p;n] elgxfNof]– æskfn d'08g sf dtna zf/Ll/s z'l4 dfq x} . cfTdz'l4 zf/Ll/s z'l4 ;] sO{ a8f x} . au}/ cfTdz'l4 sf]O{ eL ptgL b"/ ;] oxfF k'0o sfo{ x]t' gxL+ cft] .Æ

æuf]q atfcf] .Æ xfd|f ;fd' plePsf] To; k08fn] ;f]Wof] .

æcfq]o .Æ d}n] eg]F .

ætf] 7Ls x} . d}+ ef/b\jfhuf]qLo x"F . d]/f gfd gGblszf]/ kf08]o .Æ

æt/ xfdLn] lbpF;f] dhf;Fu xf]6ndf ef]hg ul/;s]sf 5f}F . xfdLn] ;/fb ug{ ldNb}g cfh .Æ xfdL ;/fb  ug{] d'8df geP klg s]xL g s]xL u/]/ lkt[x¿ ;Demg] l:yltdf ePsf] s'/f k08fn] a'lem;s]sf] lyof] .

k08fn] ;kmfO lbOxfNof]– æoxfF cfs/ cfk g] hf] vfof jx lkt[k|;fb x} . cfk g] hLjg d]+ a8f k'0o sd{ lsof x}, kmn:j¿k cfh cfk oxfF cf ;s] . ;a]/] vfg] ;] zfd d]+ >f4 s/g] d]+ sf]O{ afwf gxL+ .Æ

oxfF >f4 ug'{cufl8 k'gMk'gMdf >f4 ug'{kg]{ lyof] /x]5 . Tof] yfxf ePg . k08fnfO{ d}n] eg]F– æk'gMk'gMdf >f4 gu/L cfOof], >f4 ug{ gldNg] g} b]lvof] .Æ

k08fn] eGof]– æcxf] ¤ of] kf] d'l:snsf] ljifo k¥of] t ¤ ca s;f] ug]{ xf] < k'gMk'gMdf >f4 ug}{kYof]{ . t/ lkmj|mL glngf];\, d Tof] >f4 oxLF ul/lbOxfN5' lg ¤Æ

k08fn] dnfO{ >f4 ug]{x¿sf] nx/df /fVof] . ‘g]kfnL’ k08fn] xfdLnfO{ g]kfnL ohdfg;Fu /fv]/ lkt[tk{0f lbg nufpg'kg{] pgLx¿sf] lgod xf] t/ oxfF t xfdLnfO{ logn] laxf/L, pQ/ k|b]z cflb cg]s ef/tLo k|fGtsf ohdfg;Fu} /fv]/ >f4sd{ u/fof] . k08fn] Ps}l5gdf tk{0f, lk08 / blIf0ff lbg nufof] / >f4 ;lsof] .

d}n] o;cl3 slxNo} hf}sf] lk08 lbPsf] lyOgF . k08fn] eGof]– æe/;s hf}sf] lk08bfg ug{] xf], hf} kfOPg eg] dfq rfdnsf] lk7f]af6 ag]sf] lk08 lbg] xf] .Æ

lxF8\g'cl3 d}n] eg]F– æg]kfnd} lji0f'kfb'sf 5, lji0f'kfb'sfdf ul/g] >f4sf] dlxdf cem 7"nf] 5 . ToxfF k08f 5}gg\ / k08fsf] 7uLdf dflg;n] kg'{kb}{g .Æ

pgLx¿n] g]kfndf lji0f'kfb'sf 5 eÙ] ;'g]sf /x]g5g\ ¤ k08fa]u/ s'g} lkt[sfo{ jf k"hgsfo{ s;/L ul/G5 eÙ] klg ltgn] a'em]h:tf] b]lvPg . g]kfnL k08f;Fusf] o; hDsfe]6n] dnfO{ yfxf eof]–lognfO{ l/8L / cfo{3f6df ul/g] tLy{>f4afx]s g]kfndf cGoq >f4 ug{ nfos tLy{ 5}gg\ eGg] nfUbf] /x]5 . dnfO{ nfU5, lognfO{ d'lStgfy / j/fxIf]qsf] dlxdf klg lognfO{ yfxf 5}g . Pp6f s'/frflxF :ki6 eof], oxfFsf ‘g]kfnL’ k08f klg g]kfnLrflxF xf]Ogg\ . logLx¿sf s'g} k'vf{ g]kfndf a;]sf / /fhfdxf/fhfx¿n] /}tLn] ;xh} >f4sd{ ug{ kfpmg\ eGgfsf nflu lognfO{ lgo'St u/L oxfF k7fPsf x'g klg ;S5g\ . ‘g]kfnL nfndf]xl/of k08f’ eg] klg oL ca ef/tLo g} x'g\ / ef/tLo k08fem}F b'i6 / nf]eL clg ohdfgnfO{ cK7\of/fdf kf/]/ w'Tg / n'6\g a;]sf n'6]/f g} x'g\ .

lxGb" wd{sf] ;a}eGbf l3gnfUbf] ¿k x]g{ uof>f4:yn guO{ gx'g] /x]5 . 7u b'i6x¿ s]sf] lkt[ tfg{ a;]sf x'Gy], dflg;x¿sf] uf]hL 6S6Sofpg] h'sf g x'g\ ¤ k08fx¿;Fu t d]/f] egfeg g} eof] . d}n] t elglbPF–

æs'kfqaf6 ul/Psf] sfd lgikmn x'G5, s'kfqnfO{ ul/Psf] bfg gfz xf] . ltdLx¿ s'kfq /x]5f}, d uof 5 oxfF eg]/ cfPsf], uof t plxNo} gs{s'08 alg;s]sf] /x]5, of] t plxNo}b]lv cwdL{ / gLrx¿sf] k]6kfnf] ug]{, 7uLvfg], dfuLvfg] efF8f]afx]s s]xL nfUg] /x]g5 . o:tf ckljq :yfgdf lkt[>f4 u/]F eg] af dnfO{ kfk} kf] nfUg] xf] ls ¤Æ

;Ltfn] lxGb" / af}4 tLy{:ynsf aLr t'ngf ul/g\ . dg} lrl/P/ cfof] . dnfO{ o;cl3 xfd|f] wd{ olt ljs[t, ;8]un]sf], e|i6 / ktgf]Gd'v eO;s]sf] 5 eÙ] nfu]sf] lyPg .

s'g}s'g} k08fn] ToxfF ohdfgx¿nfO{ hah{:tL bfg ug{ nufPsf] ;DklQn] uofdf 5–;fttn] 3/ agfPsf 5g\ / pgLx¿sf 5f]/fx¿ ;]7sf 5f]/fx¿sf em}F ljnf;L hLjg lhpF5g\ . s;}s;}sf] lhGbuL k':tf}Fk':tf ;f/f cfof{jt{nfO{ n'6\tfn'6\tf klg tÙdsf] tÙd g} 5 eÙ] klg ;'lgof] .

xfdLn] To;kl5 lji0f'kb gfdsf] cToGt ;'Gb/ / 9'ª\u}9'ª\ufn] ag]sf] ljzfn dlGb/ klg x]¥of}FF . ;g\ !&*& df ag]sf] o; dlGb/df lji0f' eujfg\sf kfp k/]sfn] kljq dflgbf] /x]5 . lji0f'kbdf ;Ltfdftfn] cfkm\gf ;;'/f bz/ysf] >f4 oxLF ug'{ePsf] eÙ] egfO 5 . dflg;x¿n] oxfF klg hltv]/} eL8 u/]/ lkt[>f4 ubf{ /x]5g\, /ft kl/;Stf klg dflg; ev{/ cfP/ >f4 ug{ yfNb} lyP . oxfFrflxF k08fx¿n] Tolt;f/f] 3[0ff:kb Jojxf/ b]vfPgg\ . xfdLn] oxfF klg a'afsf] >f4 u¥of}F .

clg glhs}sf] j6j[Ifd'lg ;Ltfn] tk{0f lbOg\ hxfF ;Ltfn] bz/ysf] >f4 u/]sL lyOg\ . hntk{0f lbFb} ubf{ k08fn] eGof]– of] j6j[If ef/tjif{sf kljq kfFr j6j[Ifx¿df klxnf]  xf] . bf];|f] j6j[If k|ofudf 5, t];|f] huGgfyk'/Ldf 5, rf}yf] j[Gbfjg–dy'/fsf] j+zLj6 xf]  / kfFrf}F nª\sfsf] lrqs"6df 5 .

j[Gbfjg] j6f]j+zL k|ofu]gdgf]/yf

uofof+ d] cIfo]Ifft\ lgTo'De k'?iff]Qd] . 

lji0f'kbsf] ljzfn dlGb/af6 aflx/ lg:sFbf ;fFem kl/;s]sf] lyof] .

!@= ltns'6

uof ;x/ ;fFemsf] lemlnldnLdf cToGt ;'Gb/ b]lvof] . dflg;x¿sf] eL8ef8 x]g{nfos lyof] . uofsf ahf/ x]bf{ t xfd|f] lvrfkf]v/L, Go'/f]8, c;g, 7d]nlt/ h:tf] nfUg] . dflg;}dflg; htf klg . ;g\ !*^% df gu/kflnsf 3f]lift of] ;x/ w]/} k'/fgf] / dxŒjk"0f{ dflgG5 . st}st} gldn]sf] / clncln cf]/fnf] e"–w/ftndf a;]sf] uof ef/tsf] dxŒjk"0f{ Jofkfl/s ;x/ /x]5 .

of] ;x/ sf7df8f}FeGbf w]/} Jojl:yt, ;kmf / pÙt /x]5 . ;x/ k'/fgf] klg xf] clg 3gf a:tL ePsf lhNnfx¿ o;sf jl/kl/ 5g\ .

obfsbf ef/tsf ;x/ ;'/Iffsf b[li6n] ;d:ofk"0f{ 5g\, lsgeg] xfdL jf;, ;jf/L ;fwgsf] rog cflbdf ;'/Iff eGbf klg cfly{s kIfdf a9L ;hu x'gk'U5f}F .  ef/tel/ hxfF 3'Dbf klg d Pp6f tl/sfrflxF hlxNo} ckgfpF5' rfx] cf;fdlt/ xf];\ jf laxf/–o'kLlt/ M laxfg}b]lv To; 7fpFsf ;fgf–7"nf :yfgLo klqsf lsGg], km';{t eof] ls clncln eP klg k9\g] / s'g}s'g} nf]sn 36gf, ;+:yf / JolStsf gfddf lrgf] nufpg] . tkfO{Fsf] xftdf b'O{rf/f]6f :yfgLo klqsf 5g\ eg] n'6]/f;d]t 8/fpF5g\ . tkfO{Fsf] efiff / klx/g k/b]zL eP klg To; 7fpFsf :yfgLo ljifox¿, vf;u/L /fhgLlt, b'3{6gf, df};d, ;x/L ;d:of / 36gfdf tkfO{F :yfgLo;/x ?lr / hfgsf/L /fVg'x'Fbf] /x]5 eGg] e|d pTkGg x'G5 .  

l/S;f r9L kms{Fbf k"hf / cg'hfsf] ;xh lxGbL / d]/f] uof;DaGwL hfgsf/L ;'g]/ x'g'k5{ l/S;fjfnn] ;f]Wof]– æcfknf]u oxLF s] /xg]jfn] x}+ <Æ

dnfO{ dHhf nfUof] . k"hfn] egL– ægxL+ tf] ¤ xdnf]u g]kfn ;] 3'dg] cf /x] x}+ . kxnL af/ .Æ

ef/tsf ;fgfltgf ;x/sf uNnLdf ;fFemlaxfg ljb]zL efiff af]Ng]nfO{ rf]/km6fxfaf6 8/ x'G5 eÙ] nfu]/ xfdLn] lxGbLd} af]n]sf lyof}F . dnfO{ xfd|f ;fyL nfld5fg]hLsf] ofb cfof] . nfld5fg]hL / v'nfnhLsf] hlxn] klg ljjfb kl//xGYof] . nfld5fg]nfO{ lhTg}kg]{, v'nfnhLnfO{ xfg}{ gx'g] . nfld5fg]hLsf] 3/ sf:sLsf] ¿kfsf]6 xf] Sof/, t/ pgL cfkm" kl/l:yltcg';f/ 7]ufgf atfpg] dflg;, s;}n] xh'/sf] 3/ sxfF xf] eg]/ ;f]Wof] eg] pgL eGy]–

ækf]v/f xf] .Æ

tkfO{Fsf] 3/ kf]v/f kf] xf] t xlu eg]/ ;f]Wof] eg] pgL k8\sGy]– æsxfFsf] kf]v/f < d]/f] 3/ ¿kfsf]6df xf], ¿kfsf]6df ¤Æ

s;}n] nfld5fg]hL t kf]v/fsf] xf]Og, pxfFsf] 3/ t kfvfsf] s'g} ufpFdf 5 elglbof] eg] km]l/ k8\sGy]– æd]/f] 3/ sxfF k5{ eÙ] s'/f deGbf tkfO{F hfÙ] < tkfO{F sf] xf] dnfO{ kf]v/fsf] xf]Og eÙ] < d]/f] 3/ kf]v/f pkTosfd} k5{, a'em\g'ef] <Æ

slt a'em\g' < pxfFsf] 3/ kf]v/f pkTosfdf x}g, clns dflysf] ?kfsf]6 8fF8fdf 5 c/] . kl5 v'nfnhLsf]] l6Kk0fL x'GYof] – æs]xL eg] klg lrQ a'em\b}g o; dflg;nfO{ . pN6f] dfq v]b\5 . o;sf] kmf]6f] lvFRg] xf] eg] klg lgu]l6e dfq cfpFbf] xf] .Æ

xfdL xfF:Yof}F .

PskN6 ?b|hL, nfld5fg] / c¿ s]xL ;/–ld;x¿ sIff b;sf 5fq5fqfnfO{ lnP/ kf]v/fsf] z}lIfs e|d0fdf uPsf lyP . kf]v/fsf] n]s;fO8df nfld5fg]hLnfO{ b]v]/ Pp6f 6\ofS;Ljfnf s/fP5– æefO{ hL ¤ sxfF hfgf x} cfksf] <Æ

cfkm\g} eÙ] u/]sf] ;x/df pgnfO{ To;n] ef/tLo eG7flglbof] . To;} t sfnf]sfnf] dflg;, nfld5fg]sf] d'v x]g{ nfos ePsf] lyof] /] . To;pk|fGt nfld5fg]hLn] O6x/Ldf a;'Gh]n slxNo} kf]v/fsf] x'F eÙ ;s]gg\ .

wd{zfnfdf cfOk'Ubf ;f9] cf7hlt aHof] . lbgel/ 3'd]sfn] yfs]/ nvt/fg ePsf lyof}F . ca vfglkgsf] a]nf ePsf] lyof] . 6]sf/L/f]8sf b'j}lt/ htftt} ltns'6sf e08f/ lyP . ltnsf] lk7fnfO{ t]ndf ksfP/ Ps k|sf/sf] dL7f] kl/sf/ agfOFbf] /x]5 . xfdLn] df3] ;ª\j|mflGtdf vfg] ltnsf] n8\8'h:t}–h:t} x'Fbf] /x]5 ltns'6 . htf uP klg dflg; k;]/ kf}8L v]Ng ldN5 eg] x'g]u/Lsf 7"N7"nf s/fxLdf el/el/ t]n eses plDn/x]sf] lyof] . bfneft jf /f]6L vfg kfOg] 7fpFsf] vf]hLdf otfptf lxFl8/x\of}F . k|To]s 3/df ltns'6 ksfpg], ;f]?ddf /fVg] / lsga]rsf] sfd u/]sf] dfq b]lvGYof] . o:tf] nfUYof] dfgf}F o; ;x/sf dflg;sf] vfgf ltns'6 dfq xf] / laxf/el/sf s/f]8f}F dflg;x¿sf nflu ;d]t ltns'6 oxLF kfS5 .

eft/f]6L vf]Hb} xfdL w]/} k/k/;Dd uof}F . 5f]/Lx¿ ysfO / ef]sn] kfOnf] ;fg{ 5f8] . ltns'6 ksfpg] afx]s c¿ vfnsf xf]6n klg e]l6Pgg\ . s]xL gnfu]kl5 ToxL ltns'6 / c¿ s]xL ld7fO{x¿ lsÙ'k¥of] . jf; k'Ug'cl3 kqsf/ ldq s[i0f e§/fO{nfO{ kmf]g ug{ dg nfUof] . 3/lt/ jf xfd|f] vf]hL ug]{x¿n] pxfFaf6 ;dfrf/ kfpg] ePsfn] /flt b; ah]lt/ kmf]g u/]F–

æs[i0f;/ ¤ xfd|f] a6flnog cfh uof xdnf ul//x]sf] 5 ¤Æ

æuof < stfaf6 uof k'Ug'ef] t <Æ

æcfj|md0f ub}{ cfOk'Uof}F . lxhf] hf]uagLaf6 sl6xf/ xfGof}F . To;kl5 a; r9]/ efunk'/nfO{ emD6\of}F . lxhf]sf] /ft efunk'/df SoflDkª eof] . cfh af]wuof lhTof}F . cfhsf] jf; uofd} x'G5 . ptf O6x/faf6 jf c¿ s;}n] kmf]g ug'{ePdf of]4fx¿ /fd|} u/L cl3 a9\b} 5g\ eÙ] ;'gfpg'xf]nf x} < Totf ce}m kfgL kb}{ 5 < otf t 5}g ¤Æ bf]xf]/f] s'/f ubf{ /fd|f] a'lemFb}gYof] .

ækfgL t emdemd kl//x]s} 5 . clg ef]ln s'g ;x/ tfSg] xf] <Æ

æef]ln s'g ;x/dfly wfjf af]Ng] eÙ] ef]ln laxfgdfq to x'g]5 .Æ

ænf} t sdfG8/Ho" ¤ o'4 s'zntfk"j{s ;~rfng ug{'xf]nf, z'esfdgf ¤Æ

jf;df kms]{/ ToxL ltns'6 / ld7fO{sf] e/df /ft sf6\g] lg0f{o u¥of}F . ;'?df t of] dL7} nfUof] t/ lrNnf] / u'lnof] x'gfn] Ps} l5gdf cdg x'g yflnxfNof] . ;a} vfO;s]gf}F . afFsLnfO{ sfutdf kf]sf] kf/]/ /fVof}F . 5f]/Lx¿ yfs]sfn] ;'ltxfn] . ;Ltf / d a;]/ 3/;Nnfx ug{ yfNof}F .

æuof 3'ldxflnof] . ca stf hfg] <Æ

æef]ln laxfg af6fdf cu/w"k afnf}F, xfjfn] w"jfF htf p8fpF5 Tot} ¤Æ ;Ltf ddfly zAbf:q k|xf/ ug{ 5fl8;s]sL lyOgg\ .

æoxfFaf6 agf/; hfcf}F . agf/; k'u]kl5 cGt stf hfg] eÙ] ljifodf ;f]rf}Fnf .Æ d}n] uDeL/ eP/ eg]F .

ltns'6 / kfgLsf] e/df /ft sf6\g'k/]sfn] Tof] xfd|f nflu Psk|sf/n] clj:d/0fLo g} aGof] .

!#= eLif0f cfj|md0f

t];|f] lbg cyf{t\ @)^@ c;f]h @) ut] laxLaf/ . uofsf] laxfg, udL{ lyof] . wd{zfnfsf] z'Ns lt/]/ aflx/ ;8sdf lg:Sof}F . ;a]/} /]nj] :6];g hfg] l/S;f kfpg clnslt emGem6 x'g] /x]5 . :6];gdf cfOk'u]/ agf/; hfgsf nflu d'un;/fosf] l6s6 sf6]F . 6«]g cfOk'Ug lgs} ;do afFsL 5 / ;do s6fpg knf{ eg]/ d}n] cfkm"nfO{ lxGbL efiffsf k|l;4 syfsf/ hozª\s/k|;fbsf] Pp6f syf;ª\u|x / 5f]/Lx¿sf nflu Pp6f lrqsyf lsg]F . xfdL tf]lsPsf] gDa/sf] Kn]6kmfd{lt/ hfg nfUof}F . w]/}j6f Kn]6kmfd{ ePsf :6];gx¿df cfsf;] k'nx¿ agfOPsf x'G5g\ . To:t} Pp6f cfsf;] k'n r9]/ xfdL ptfkl§ hfg nfUof}F . cfsf;] k'nsf] l;F9Lsf s]xL v'8\lsnf rl9;s]kl5 clnslt ;Dd cfpF5, clg km]l/ v'8\lsnf ;'? x'g] u5{ .

dflg; x'g s'gs'g s'/f rflxG5 eÙ] kl/efiff ug{ ufx«f] kg]{ /x]5 . xftx¿ eP jf geP klg dflg; xf] ls xf]Og eÙ] c:ki6tf /xÙ, v'§fx¿ eP jf geP klg dflg; xf] ls xf]Og eÙ] lrÙ sl7gfO /xFb}g . dflg; xf] of xf]Og eg]/ lrÙ k|s[ltn] t dflg;nfO{ c¿eGbf k[ys\ ul/lbPs} 5 t/ dflg; cfkm}Fn] To; cGt/nfO{ slxNo} cfb/ u/]g h:tf] nfu]/ cfpF5 . dflg; lsg cGt/ sf]g]{ To; /]vfnfO{ cfkm"cg's"n otfptf ;fl//xG5 <

To; l;F9Lsf klxnf v'8\\lsnf rl9;s]kl5 cfPsf] ;Dd 7fpFdf Pp6f dflg; ;'lt/x]sf] lyof] . dflg;} x'g'k5{, / ;DejtM :jf:gLdflg;– To;sf] skfn nfdf] b]lvGYof] . Pp6f l3gnfUbf] sk8fn] 5f]lkPsfn] cg'xf/ / z/L/rflxF b]lvFb}gYof] . Jo:t l;F9Lsf] To; efudf dhf;Fun] ;'Tg] Tof] dflg; o;f] x]bf{ nfd} ;dob]lv ToxLF x'g'k5{ eÙ] cg'dfg ug{ ;lsGYof]– p;sf] 5]p5fpdf w'nf] hd]sf] lyof] / ofq'sf kfOnfn] Tof] v08 a9fl/Psf] jf k'l5Psf] lyPg .

dflg;x¿ cf–cfkm\gf xtf/df lxFl8/x]sf lyP . Kn]6kmfd{sf k'ln; / cGo sd{rf/L cfkm\gf] sfddf Jo:t b]lvGy] . ;a}hgf To; JolSts} 5]paf6 lglj{sf/efjn] cf]xf]/bf]xf]/ ul//x]sf lyP . ;a} s'/f 7Ls7fs;Fu rln/x]sf] lyof] . dflg;x¿ To; JolSttkm{ Ps b[li6;Dd glbO{sg cl3 al9/x]sf lyP .

d}n] 5f]/Lx¿nfO{ Tof] b[Zo b]vfPF . ;Ltfn] klg b]lvg\ . To;sf] cfwfhlt 6fpsfdf /f}F lyPgg\, Pp6f 7"nf] / ulx/f] 3fp lyof] . Tolt l3gnfUbf] 3fp t d}n] e':ofxf s's'/sf] hLpdf klg b]v]sf] 5}g . To; eofjx 3fp / skfnel/ ;]tf cf}F;f :ofpF:ofpF ul//x]sf lyP . ePsf] clnslt skfn klg lhªl/ª\u / lghL{j b]lvGYof] . To;nfO{ 9fs]sf] sfnf] sk8f ;fob s'g} ;dodf ;]tf] lyof] . xfdL sfnf dfgj–dgx¿sf] lrq lvRbflvRbf To;df Tolt w]/} sfnf] nfu]sf] lyof] ;fob . o; 3[l0ft ;+;f/nfO{ x]g{ grfx]sfn] cfkm"nfO{ 9fSg g;Sg] eP klg sk8fsf] cf8df u'F8'lNsP/ n8]sf] x'g ;S5 pm . p;n] o; kfkL b'lgofFsf] gh/;Fu gh/ h'wfpg grfx]sf] klg x'g;S5 .

pm xfd|f] cfkm\gf] cg'xf/ x]g]{ P]gf ag]/ r'krfk nl8/x]sf] lyof] . pm xfdL;Fu s'g} j:t' dflu/x]sf] lyPg, dfUg ;Sg] cj:yfdf klg lyPg, pm lbg dfq ;SYof] . xfdLleq dfgjtfsf] Tof] ult b]Vtf klg gb'Vg] dg 5, dfgj eP/ afFRg kfpFm eÙ] cft{gfbn] g5'g] Xbo 5 . xfdL cfkm"nfO{ kbf{ ?G5f}F, s/fpF5f}F, xf/u'xf/ dfU5f}F, d2t lbg gcfpg] / cfkm\gf] syf g;'Ù]x¿nfO{ ;/fK5f}F clg csf{nfO{ kbf{ rflxF /dfOnf] dfg]/ r'krfk x]l//xG5f}F . dfgjnfO{ csf{sf] b'Mvaf6 hlQsf] :jflbnf] dgf]/~hg s'g} j:t', 36gf jf sNkgfaf6 k|fKt x'Fb}g . ;]nLn] æ6' c :sfOnfs{Æ sljtfdf To;} eg]gg\ –

Our Sweetest songs are those

That tell of the saddest thoughts.

 

csf{sf] b'Mvaf6 ;a}eGbf Hofbf cfgGb lng] o; dflg;sf] hfltnfO{ s] elg/xg' /, t/ klg xfdLn] cfkm\g} ;'/Iff / ;/;kmfOsf nflu klg To; dxfcefuL dxf/f]uLnfO{ ToxfF To;/L kN6g glbg'kYof]{ . cyjf csf{sf] dgf]/~hgsf nflu p;n] klg To;/L To:tf] 7fpFdf lgMz'Ns klN6/xg'x'Fb}gYof] .

ef/t ul/asf nflu s'DeLkfs xf] . ef/t PSnfx¿sf nflu gs{ xf] . d]/f] g]kfn klg gx'g]sf nflu gs{ g} xf] . vf;v'; ub}{ xfdL klg la:tf/} b[Zoaf6 k/k/ x6Øf}F . Psflt/af6 dfgjtfdfly eLif0f cfj|md0f eO/x]sf] 5 / csf]{ SofDkaf6 dfgjhfltdfly c;x\o Joª\uØf:q k|xf/ eO/x]sf] 5 . xfdL bf]xf]/f] xfgfxfgsf aLr r'krfk ;lx/x]sf 5f}F .

Kn]6kmfd{sf] clns sd eL8 ePsf] 7fpFdf k'u]/ xfdL emf]nf la;fP/ pleof}F .

ælar/L, slt cefuL /lx5], 3/sfn] Tofu] klg dfOtL jf dfjnLkl§sf s;} g s;}n] t b]Vg' lg ¤Æ ;Ltfsf] s?0ff lgs} a]/kl5 5rlNsof] . d}n] 3/, dfOtL, dfjnL / ;a} cfkm\gfx¿n] Tofu]kl5 cfOdfO{sf lbg o:tf klg cfpg ;Stf /x]5g\ eg]/ lxGbLdf eg]F . Pp6L laxf/L cfOdfO{ s'g} cf}krfl/stflagf xfd|f s'/fdf ldl;O{– æ7Ls 5, j]Zo]nfO{ . 5fnf rfp/L gk?Gh]n lbgx'F slthgfsf] cf]5\ofg agL, p;a]nf dfOtL klg 3/ klg rflxPg xf]nf, ca ===¤Æ

pm xfdL;Fu af]Ng vf]Hb} lyO{, xfd|f] 6«]g cfO;s]sf] /x]5 . xfdL gofF dfG5], otfplt cNdlnP/ emÙ} 5'6]sf] . clns eL8 lyof] . of] 6«]grflxF PS;k|]; k/]5 . em'lSsP/ ;}lgs l8Aafdf r9]5f}F . ;}lgsx¿n] s]xL eg]gg\, cf/fd;Fu a:of}F .

;f]g eÙ] Pp6f 7"nf] gbL cfof] . kfgL x]bf{ t ;f]g gbL xfd|f] sf];LeGbf lgs} ;fgf] kf] xf] ls h:tf], t/ k'n ;ft lsnf]ld6/ nfdf] / cToGt cUnf] . ;Ktsf];Lsf] k'n t ;f9] ;ft ;o ld6/hlt g xf] . ;f]g gbLsf] af/]df d}n] klxn] vf;} ;'g]sf] lyOgF . o} ofqfsf] l;lN;nfdf ef/tsf] 7"nf] gS;f kN6fpFbf b]v]sf] xf] . ;f]g gbL kf/ u/]kl5 ;f;f/fd eÙ] Pp6f ;x/ af6}df kbf]{ /x]5 . c¿ cgluGtL 7"nf;fgf ;x/ cfP–uP . v]tx¿, af/Lx¿, ;8sx¿, ufpFx¿, s]s] xf] s]s] . 6«]g tLj| ultn] rNYof] . ;fgfltgf :6];gdf g/f]Sg] x'gfn] xfdLnfO{ :yfgkl/jt{g / ofqfsf] cg'ej sd eof] . ofqfsf] :jfb lng] xf] eg] nf]sn 6«]gsf] ;fwf/0f l8Aafd} r9\g'k5{ . cg]s vfnsf ofq' e]l6G5g\, cg]s vfnsf 7fpF cfpF5g\ .

clg d'un;/fo cfOk'Uof] . d'un;/fo agf/;g]/sf] Ps 7"nf] /]nj] hª\s;g xf] . of] ;x/ vf;} 7"nf] xf]Og /x]5 . Pp6f ef/tLon] o;nfO{ ;+;f/s} ;aeGbf 7"nf] /]nj] hª\S;g xf] eGof] . ;+;f/s} 7"nf] t s'lÙ, ef/tsf] rflxF ;aeGbf 7"nf] hª\S;g oxL g} xf] eg]/ csf]{ hfÙ] lgl:sof] .

ef]s nfu]/ xng6\6" eOPsf] lyof] . lxhf] a]n'sf klg /fd||f] v'jfO k/]sf] xf]Og . To;}n] clxn]sf] vfgf clns /fd|f] x'g'k5{ eÙ] xfd|f] OR5f lyof] . ef]sf] 6f]nL xf]6nx¿ ePsf] uNnLdf cfOk'Uof] . /]nj] hª\S;gsf] 5]p, xf]6n t s] ultnf x'Gy] /, bxL;Dd d'l:snn] kfOof] .

!$= aNn cfOk'luof]

d'un;/foaf6 agf/; hfg 6]Dkf] kj|mg'kg]{ /x]5 . 6]Dkf]df udL{ / eL8ef8 /x/ k'Ug] u/L lyof] . ;a} ofq' kl;gfn] g'xfO/x]sf lyP .

Pshgfsf] ef8f cf7 ?lkofF eg]sfn] Tolt 6f9f gxf]nf eg]sf] t d]/L cfDd} ¤ af6f] t slt xf] slt ¤ d'un;/foaf6 agf/; hfg] af6fdf gofF ahf/ / ;x/x¿ aÙ] j|md b]lvof] . xfdLn] oL b'O{ ;x/nfO{ gS;fdf x]bf{ Psbd} glhs b]v]sf lyof}F, t/ gS;f x]/]/ s] ug'{, af6f] t w/fgb]lv lj/f6gu/hlt g} nfUof] . 6]Dkf]df eP/ / udL{n] x'g;S5 .

agf/; k'Ug] a]nfdf ;xofqLx¿n] eg]– æuª\ufgbLsf] bflxg]kl§ /fdgu/ eÙ] k|l;4 bz{gLo :yn 5, tkfO{Fx¿ Tof] 7fpF h;/L eP klg e|d0f ug'{xf]nf .Æ

agf/; ;x/ b]lvg yfn]kl5 ;8s Psbd clUng yfN5 . ;8ssf] prfOn] xfdL kxf8L af6fdf a;ofqf ul//xg]x¿nfO{ klg Psk|sf/sf] cTof; nfU5 . ;8sd'lg stfaf6 xf], Pp6f /]ndfu{ cfP/ k:5 . o; b'O{tn] k'nsf] gfd /fh3f6 /x]5 . agf/;sf] k|l;4 3f6 /fh3f6 eP/ hfg] ePsfn] o; k'nsf] gfd To;} 3f6af6 /flvPsf] xf]nf . uª\uf tg'{eGbf klxn] kfl/kl§af6 agf/;sf k|l;4 3f6x¿sf] ljxª\ud b[Zo x]g{ kfOG5 . ;x/sf afSnf 3/x¿ OF6sf /ª\uLrª\uL y'k|fem}F nfUg] / 3f6x¿;Fu}sf cg]s dlGb/x¿ dgf]xf/L nfU5g\ .

æaNn cfOk'luof] .Æ k"hfn] egL . ofqfsf] yfngLdf xfd|f] rrf{df k/]sf] of] klxnf] ;x/ lyof] .

agf/; xf] eÙ] a'em]kl5 k"hf 3f6x¿sf] dgdf]xs b[Zodf /dfpg yfnL . ljZjsf gfd rn]sf ;x/dWo] of] klg kg]{ ePsfn] xfdL efjljef]/ clg uf}/jflGjt ePsf lyof}F . /fh3f6af6 agf/; SofG6 k'Ug klg lgs} af6f] kbf]{ /x]5 . SofG6 agf/;sf] oftfoftsf] d'Vo s]Gb| xf] .

SofG6df pq]kl5 xfdL ;f]em} kf08]k'/ clg agf/; lxGb" ljZjljBfno x]g{ uof}F . of] ljZjsf s]xL 7"nf ljZjljBfnosf] ;"rLdf kb{5 . o;sf ljefu dfq} olt w]/} nfUg] ls ;a} 3'Dg] xf] eg] sd ;] sd k"/f Ps lbg 5'§Øfpg'kg]{ x'G5 . ljZjljBfno–kl/;/leqsf] afaf ljZjgfysf] gofF dlGb/ x]g{ hfFbf h]h] b]lvof] Toltdfq x]g{ EofOof] .

afaf ljZjgfysf] gofF dlGb/ ljzfn 5 . ;Dk"0f{ efu ;ª\ud/d/n] ag]sf] of] dlGb/ cToGt ;'Gb/ 5 . d'un zf;s cf}/ª\uh]an] sfzLsf ljZjgfysf] dlGb/ eTsfP/ To;dfly dl:hb agfPsfn] of] gofF dlGb/ agfOPsf] xf] . gofF ljZjgfysf] dlGb/ k'/fgf ljZjgfysf] dlGb/sf] df}lns :j¿k;Fu l7Ss ldnfP/ agfOPsf] xf]   elgG5 .

gofF ljZjgfysf] bz{g ul/;s]/ xfdL ljZjljBfnoaflx/ lg:Sof}F . To;kl5 ;ª\s6df]rg hfg' lyof] . ;ª\s6df]rg xg'dfgsf] k|l;4 dlGb/ glhs} kg]{ x'gfn] l/S;fdf hfg ;lhnf] k¥of] . dlGb/ k'u]kl5 ToxfFsf] ;ª\uLtdo jftfj/0fn] ToxLF al;/x"F kfbf]{ /x]5 . ;do8f]/Ln] l3:ofpg]x¿nfO{ To; ;ª\uLt–;/uddf w]/} a:g ldNb}gYof] . dlGb/sf] bz{gsf nflu v'b|f k};f, km"nkftL, k|;fb / dfnfsf] k/Dk/fut aGbf]a:t u/]/ xfdL kfnf] cfPkl5 leq k;]/ bz{g u¥of}F . ToxLF al;/xg hlt dg eP klg ;fFem emdSs kl/;s]sf] x'Fbf xfdL lxF8Øf}F . glhs} b'uf{dlGb/ k5{, clg glhs} dfg;dlGb/ klg 5 . b'uf{ dlGb/ w]/} k'/fgf] xf] eg] dfg;dlGb/ cln gofF xf] . t/ tL b'j} dlGb/ plQs} bz{gLo 5g\ . ;ª\s6df]rgb]lv lxF8]/ b'uf{dlGb/ / dfg;dlGb/ cfpg'sf] dhf a]Un} . ;fFemsf] zLtntfdf agf/;sf Jo:t dflg;x¿sf aLr To;} eL8sf] Ps lx:;f eP/ lxF8\g'sf] cfgGb a]Un} .

agf/;sf] kf08]k'/ ca p;a]nfsf] kf08]k'/ 5}g . cfhsf] Jo:t kf08]k'/df k|]drGb cfP eg] pgsf] pkGof; /ª\ue"ld s:tf] n]Vy] xf]nfg\ ¤ ca kf08]k'/ ;x/aflx/sf] / ul/ax¿ a:g] ufpF xf]Og . ToxfFsf ;ft–cf7tn] ;fgbf/ 3/x¿, ;8sx¿ / 6«flkms eL8 b]Vtf ljlrq nfU5 . ;x/ a9\b} uPkl5 ul/ax¿sf] a;f]jf;sf] ynf] klg s]Gb|af6 k/k/ ;b}{;b}{ hfg] /x]5 .

xfdL l/S;f kj|m]/ agf/;sf] d'Vo efu sfzL cfof}F . ;fFem lgs} 9ln;s]sf] lyof], ca To; /ftsf nflu jf; vf]Hg cfjZos lyof] . agf/;sf s'g} gfd rn]sf wd{zfnfx¿df /ft s6fpg' ;:tf], ;'/lIft, zfGt / cf/fdbfoL xf]nf eÙ] nfu]/ b'O{rf/ wd{zfnf rfxf¥of}F . xfdL efunk'/ / uofsf ;:tf wd{zfnfdf jf; a;]sfn] Psk|sf/n] wd{zfnfsf] jf;sf nflu kNs]sf lyof}F .

t/ agf/;sf wd{zfnf cToGt cJojl:yt /x]5g\, cyjf egf}F xfdLn] e]6]hltdf s'g} klg ef}lts ;'ljwfsf] k|aGw ePsf] lyPg . ubf}lnof/f]8df df/jf8Lx¿sf] Pp6f 6«:6n] rnfPsf] Pp6f cltlyejg /x]5 M >L ;Ltf/fd Rofl/6L 6«:6, 8L= $*÷!$!—P, ld>kf]v/f, nS;f /f]8, /fdfk'/f, jf/f0f;L . xfd|f] jf; ToxL cltlyejgdf eof] . dh:tf lgDgljQn] agf/; hfFbf o:t} Rofl/6L 6«:6x¿n] rnfPsf cltlyejgdf jf; vf]Hg' 7Ls x'g] /x]5 .

jf; ldn]kl5 d ;f9] gf} ah]lt/ ;x/sf] lemlnldnL /ldtf / 3f6sf] /f}gs x]g{ eg]/ lg:s]F . ;x/ t 8'lngF t/ s]xLa]/ 3f6df 3'd]F . ca]/ x'g'cl3 d 8]/f kms{g yfn]F . agf/;sf] eL8ef8 / ;fFu'/f uNnL, d}n] af6f] e'n]F . af6f] e'Nb}df t s] lau|GYof] /, 7]ufgf g} e';'Ss} la;]{F5' . k/]g cfkt\ ¤ ca stf hfg' < d"nåf/ P3f/ ah] aGb x'g] elgPsf] 5, 8]/f sxfF 5 eÙ g} cfkm" ;lStgF ¤

7]ufgf ;Demg nfv sf]l;; u/]F, kf/ nfu]g . aNnaNn clncln ofb cfof], ;/f}lrof/f]8 eÙ] . dflg;x¿nfO{ ;f]w]F . s;}n] ;/f}lrof/f]8 stf k5{ eÙ} ;s]gg\ . w]/}a]/kl5 aNn Pp6fn] Psflt/ b]vfOlbof] . aNnaNn ;/f}lrof /f]8 kQf nfUof] t/ xfd|f] 8]/f ToxfF lyPg . /ftsf] P3f/ aHg nflu;Sof], 8]/} a]kQf . ;LtfnfO{ ptf slt cfkt\ cfOnfu]sf] xf]nf, dg aaf{b eof], 5ftLleq} klx/f] uof] .

uf]hL 5fd]F, ;fydf km'6Lsf}8L 5}g . o;f] k;{;Dd t af]Sg'k5{ lg ¤ la;{g] afgLn] dnfO{ l;Wofpg] eof] . agf/;sf] aLr ;x/df cfhsf] /ft s6f kf}8]n df]h;Fu, kl/jf/nfO{ kf] dfl/;\ t ¤

b'O{hgf dflg;x¿ dhlQs} km6fkm6 lxFl8/x]sf lyP . Pshgfsf] d'vaf6 lg:s]sf] ;'g]F – æubf}lnof ====.Æ

P ¤ d]/f] jf; t ubf}lnofdf kf] t, stfsf] ;/f}lrofdf x'g' ¤ ca d gfd hKt} bf}8]F– æubf}lnof, ubf}lnof==.Æ lj/f6gu/sf] ;/f}lrof;Fu ldNbf]h'Nbf] gfdn] dnfO{ emGg] latfof] .

7Ls P3f/ ah] cltlyejgsf] d"nåf/df >L lbg]z kf}8]nhL xflh/ . x:ofªkm:ofª ub}{ e¥ofª pSnG5', ;Ltf t cfgGb;Fu ;'s]sf n'ufkmf6f] k6\ofP/ emf]nfdf xfln/x]sL ¤

æa"9f] oqf] a]/ x/fpFbf lrGtf nfu]g < Æ d}n] ;f]w]F .

ælsg < s] ef] / <Æ

d}{n] /fdsxfgL ;'gfPF .

—————————————————————————————

t/ sfzLsf s'g} P]ltxfl;s :ynx¿ 3'ldPg5 eÙ] clxn] dx;'; x'Fbf v]b nfU5 . sfzLsf /fhfdxf/fhfx¿sf b/af/x¿, ;ª\uLtsf sn]h / ;fª\uLlts sfo{j|mdx¿ clg sfzLjf;L j[4j[4fx¿ vf]hL u/]/ klg x]g'{kYof]{, 5'6]5g\ .

wÙ ;ª\s6df]rgcufl8af6 agf/;sf] gfd'b n8\8' lsÙrflxF e'n]g5f}F . agf/;sf] n8\8' hf] vfG5, pm k5'tfpF5, hf] vfFb}g pm klg k5'tfpF5 eg]/ lax]nfO{ sltn] agf/;sf] n8\8';Fu t'ngf ug]{ u5{g\ . t/ d j}jflxs hLjgsf] cjd"Nog ug]{ x/]s ;"ql;t ljdlt /fV5' . n8\8'dfq lsg, kfg / lhn]aL klg agf/;sf gfd'b g} x'g\ . kfg;'kf/L gvfg] dflg; d, kfgk;nx¿lt/ o;f] x]g'{afx]s ltgl;t d]/f] vf;} ;DaGw 5}g . agf/;sf lhn]aLk;n latf{df]8sf lxpFb] ;'Gtnfk;nem}F kx]Fnk'/ lyP . lhn]aL cyf{t\ h]/L d]/f] afNosfnb]lvsf] dL7f] kl/sf/ xf] . o;;Fu d]/f] Pp6f :d/0fof]Uo hDsfe]6 / ljz]if gftf 5 .

O6x/Laf6 glhs} nf]rgL eÙ] ufpF 5 . nf]rgL / j/k/ emfFu8hfltsf] 7"nf] a:tL 5 . xfd|f] kl/jf/ c6\7fO; ;fndf kxf8af6 ToxfF a;fOF ;/]/ cfof] . To;} ;fn lxpFbsf] 36gf 5f]6s/Ldf eG5' d . emfFu8x¿sf] wfld{s pT;j w/ds/dsf] ;do kf/]/ ufpFdf ;–;fgf] d]nf nfu]sf] lyof] . d ev{/ kxf8af6 em/]sf] afns, lhn]aLsf] gofF :jfbdf n6\l7Psf] lyPF ;fob, cfdfnfO{ c¿ lhn]aL lslglbg s/ ul//x]F .

ufpFs} d]nf ePsfn] cfdf / pxfF;Fu cfPsf l5d]sLx¿;Fu yf]/} dfq k};f eP/ xf]nf yk lhn]aL lslglbg'ePg . d emu8f ug{ yfn]F– æh'nkL lslglbg" ¤ h'nkL lslglbg" g ¤¤Æ

d}n] lgs} 7"nf] :j/df afnx7 k|s6 u/]sfn] cfdf / pxfF;Fu cfpg] l5d]sLx¿nfO{ c;lhnf] k/]/ xf] jf ;fFem kb}{ uP/ xf], ;a} 3/ kms{g yfNg'eof] . d}n] æh'nkLÆ ls æh'nkLÆ eg]/ kms{Fbf af6fel/ /8fsf] dRrfO/x]F .

ef]lnkN6b]lv d]/f] gfd g} æh'nkL efOÆ . To; gfdaf6 d'lSt kfpg d}n] lgs} jif{ kv{g'k¥of] . xfd|f] kl/jf/ @)#% ;fndf ToxfFaf6 O6x/f a;fOF ;/]kl5 dfq To; gfdaf6 d'lSt kfPF ¤ s;}n] lhn]aLsf] gfd lnof] ls d em:sGy]F kl5;Dd ¤

!%= klv{/x]sf] 5 agf/;

pHofnf] ePkl5 ljZjgfy afafsf] bz{g ug{ uPdf eL8ef8 a9]/ lbge/ nfUg ;SYof] . xfdL rf/} gahL pl7xfNof}F . n'ufkmf6f] / kf]sfk'Gt'/f ldnfO;s]/ lxF8\g 7Ls k/]kl5 dfq 5f]/Lx¿nfO{ p7fof}F . cFWof/}df ;8sdf lgl:sxfNof}F . dflg;x¿sf] n:s/ b]Vt} ljZjgfy afafsf] dlGb/ / 5]j}sf] 3f6 stf k5{ s;}nfO{ ;f]lw/xg'gkg]{ . xfdL ;f]em} uª\uflsgf/lt/ nfUof}F . oxfFaf6 uª\ufhn NofP/ afafsf] dlGb/df km"nkftL;lxt r9fpg] k/Dk/f 5 . 3f6g]/ clnslt km"nkftL, df6fsf] Pp6f ;fgf] 3}nf / cfjZos dfnf, k|;fb cflb lsGof}F .

bzfZjd]w 3f6af6 uª\ufhn NofP/ ljZjgfy afafsf] dlGb/cufl8 xhf/f}F dflg;sf] nfOgdf pleg'k¥of] . hn r9fpFbf laxfgsf] ;f9] gf} alh;s]sf] lyof] . k'ln;x¿ dflg;nfO{ j|mda4 9ª\un] leq k7fpFy] . Toqf dflg; eP klg xf]xNnf 5}g, 7]nf7]n / kfnf] ldRg] 5}g . dlGb/sf] ;'/Iffy{ dflg;nfO{ d]6n l86]S6/n] 7Ls;Fu hfFr]/dfq leq l5g{ lbFbf /x]5g\ .

sfzLsf 3f6 / uNnLx¿ x]g]{ cj;/ lyof] of] . cfdf kRrL; ;fnsf] df3] ;ª\j|mflGtdf cfkm\gf dfjnsL a"9Lxh'/cfdfsf ;fy nfu]/ sfzL cfpg kfPsf] syf elg/xg'x'GYof] . tL a"9Lxh'/cfdf dl0fsl0f{sf 3f6df sfzLjf; a:g cfpg'ePsf] rrf{ pxfF ;w}F;w}F ul//xg'x'GYof] . dnfO{ PsfpÙ ;fndf dl0fsl0f{sf 3f6 gx]/]sfdf v]b nfu]sfn] o;kN6 of] 7fpF 5'6fpg d rfxÙy]F . xfd|f ufpF3/lt/ agf/;df 5flkP/ cfPsf kfqf, gfu / k':tsx¿df s0f{306f, srf}8LunL, gb];/, afF;kmf6s, b"wljgfos cflb n]lvPsf] x'GYof] . tL ;Dem]/ o;kN6 p;a]nfsf eGbf a9L uNnLx¿ kmgkmgL dfq eP klg 3'd]F . agf/;sf uNnLx¿ slt ;fFu'/f 5g\ eÙ] ;a}nfO{ yfxf 5 .

kGw| ;oeGbf a9L cToGt dxŒjk"0f{ wfld{s d7dlGb/, bzfZjd]w 3f6, dl0fsl0f{sf 3f6 / /fh3f6h:tf ;of}F rlr{t 3f6 clg u'7L, cf>d / ;dfh;]jL ;+:yfx¿ ePsf] of] sfzL ;x/ wfld{s dfq xf]Og ljzfn Jofkfl/s s]Gb| klg xf] . of] wd{, ;+:s[lt, efiff, ;flxTo, k':tsk|sfzg, /fhgLlt / v]ns'bsf] klg Ps dxŒjk"0f{ / P]ltxfl;s ;x/ xf] . agf/;df lxGb" wd{ / af}4 wd{sf ;fy} d';ndfg / lj|ml:6ogx¿sf klg dxŒjk"0f{ wfld{s ;+:yfx¿ 5g\ . agf/; n8\8' / kfgsf nflu k|l;4 t 5 g}, oxfFsf /]zdL ;f8L agf/;L ;f8Lsf] gfdn] ljZjk|l;4 5g\ . oxfF ;'grfFbLsf u/uxgf, afhfufhfsf ;fdfg, df6fsf efF8fs'F8f, v]nf}gf, k6sf, ;'tL n'uf / v]ns'bsf ;fdfg klg agfOG5g\ . wft'sf efF8fs'F8f / xltof/ agfpg], lrgLldn, wfgldn, / ux'Fsf ldnsf nflu ;d]t agf/; k|l;4 5 .

agf/; ljZjsf] Ps ljlzi6 cWoog–cg';Gwfg / z}lIfs s]Gb| xf] . agf/; sn]h -!&(!_, agf/; lxGb" ljZjljBfno -!(!^_, jf/f0f;L ;+:s[t ljZjljBfno -!(%*_ / /fhf hol;+xåf/f lgld{t j]wzfnf cflbn] o; ;x/nfO{ ;+:s[t lzIff / k"jL{o bz{gsf ;fy} cfw'lgs lzIffsf] ljZjk|l;4 k|fl1s ynf]sf ¿kdf lrgfPsf 5g\ . agf/; ;x/sf af/]df O;fk"j{ ;ft cf7 ;o jif{ cl3;Ddsf :ki6 k|df0fx¿ kfOG5g\ t/ lxGb" zf:qn] o;nfO{ cgflbsfnb]lvsf] ;x/ dflgcfPsf] 5 . /fdfo0f / dxfef/tdf o; ;x/sf] :ki6 pNn]v ePsfn] of] cToGt k|frLg ;x/ xf] eÙ] k'li6 x'G5 . t/ oxfF ;f]x«f}F ztfAbLsf] cGTolt/sf Psb'O{ 3/ dfq afFsL 5g\ . agf/; Ps ko{6sLo ;x/ klg xf], a;]{lg kGw|aL; nfv wfld{s / cGo ko{6sx¿ o; ;x/sf] e|d0fdf cfpg] ePsfn] agf/;sf] dxŒj ljz]if 5 .

agf/;nfO{ cGo ;x/;Fu hf]8\g] /]n, ;8s / xjfO–oftfoftsf] /fd|f] k|aGw 5 . oxfF SofG6 / sfzL u/L b'O{ /]nj] :6];g 5g\ eg] cg]sf}F ;8sdfu{x¿n] ;x/nfO{ ;'ud agfP klg ;x/leqsf] 6«flkms Joj:yf cToGt g/fd|f] 5 . htftt} l/S;f, æcf6f]Æ / a;uf8Lx¿n] ubf{ 6«flkms hfd eO/xG5 . hg;ª\Vofsf] lx;fan] agf/; sf7df8f}F eGbf b'O{u'gf dfq xf]nf t/ sltko lx;fan] x]g]{ xf] eg] of] ;x/ sf7df8f}FeGbf cToGt cJojl:yt nfU5 . sfzLsf] k'/Fgf] cyf{t\ d'Vo ;x/sf 3/x¿ cfw'lgs ;'ljwf k'¥ofpg gldNg] 5g\ eg] ;8sx¿ olt ;fFu'/f 5g\ ls bf]xf]/f] ;fOsn lxF8fpg klg ldNb}gg\ . ;fF9] / ufO{x¿ Jo:t ;8ssf] aLrdf 9NsL9NsL lxF8]sf clg uhw'Dd k/]/ al;/x]sf b]Vg kfOG5 . agf/; 3'Dg rfxg]n] ;x/leqsf] ofqfsf nflu l/S;f kj|mg' l7s x'G5 .

/fhf k[YjLgf/fo0f zfxn] sfzLg/]zsL 5f]/L lax] u/]sf] Oltxf; 5 . t/ g]kfn / agf/;sf aLrsf] hg:t/sf] ;DaGw cToGt k'/fgf] xf] . a'9Øf}nLdf sfzL ghfg] dflg; tb}{g eÙ] nf]sf]lStaf6} agf/;nfO{ g]kfnLn] slt dxŒj lbPsf 5g\ eÙ] 5n{ª\luG5 . agf/;df g]kfnL dlGb/ elgg] k|l;4 dlGb/ 5 . sf7df8f}Fs} dlGb/x¿sf] z}nLdf agfOPsf] pSt dlGb/ ToxfFsf c¿ ;a} ;+/rgfeGbf leÙ b]lvG5 .

ljBfWoogsf nflu g]kfnLx¿ agf/; hfg] k/Dk/f w]/} k'/Fgf] xf] . xfd|f cg]s sljn]vsx¿, u'? / kl08tx¿ clg jt{dfg g]kfnsf aLkL sf]O/fnf, dgdf]xg clwsf/L, dbg e08f/L cflb dfq xf]Og, g]kfnL sfª\u|];, Pdfn], /fk|kf, dfcf]jfbLnufot nueu ;a} kf6L{sf w]/}h;f] g]tfx¿ agf/;s} lzIffn] ag]sf x'g\ . t/ cr]n g]kfnn] agf/;nfO{ e'Nb} uPsf] b]lvG5 . xfd|f lktfk'vf{n] nfvf}F ?lkofF clg /utkl;gf vr{ u/]/ ToxfF cg]sf}F wd{zfnf, kf6Lkf}jf, d7dlGb/, 5fqfjf;, ljBfno / 5fkfvfgfx¿ vf]n]sf 5g\ . xfd|f xhf/f}F g]kfnL bfh'efOx¿ ToxLFsf /}yfg] eP/ a;]sf 5g\ . agf/; xfd|f] klg xf] .

cem} agf/; xfdLnfO{ kv]{/} al;/x]sf] k|tLt x'G5 .

!^= Tof] w"nf] la;{ÙF

bzfZjd]w 3f6af6 kms]{/ ;f/gfylt/ nfUg'cl3 ubf}lnof rf]sg]/sf] Pp6f ;fgf] lrofk;ndf k;]/ xfd|f] kl/jf/ laxfgsf] vfhf vfg yfNof] . Pp6f g]kfnL cg'xf/sf] o'js 5]j}df cfP/ xf]6njfnf;Fu lxGbLdf af]Ng yfNof] . d}n] p;nfO{ g]kfnLdf af]nfPF– æefO g]kfnaf6 xf] <Æ

pm 5Ss k¥of] . p;n] eGof]– æx'F t ¤ clg xh'/x¿ sxfFaf6 lg < s;/L lrÙ'ef] <Æ

æO6x/Laf6===== . g]kfnLh:t} nfu]/ af]nfOx]/]sf =====¤Æ

æ/fpt 5]qL x'F . ;fgf]ltgf] gf]s/L 5 . s] ug]{ bfO, b'O{ k};f ot} a9L sdfO x'G5 . g]kfndf sfd} kfOÙ =====.Æ pm yf]/} af]Ng rfxGYof] . p;sf] dg s'g} ux«f}F ef/Ln] lyr]sf] 5 eÙ] cg'dfg ug{ ;lsGYof] . pbok'/sf] ufO{3f6glhssf] Pp6f ;fgf] ufpFaf6 oxfF /f]huf/Lsf nflu cfPsf] /x]5 pm .

xfdL g]kfnLx¿ ko{6shflt xf]Ogf}F . wfld{s, Jofkfl/s, ;+f+:s[lts, ;fª\uLlts jf cg]s lsl;dn] ko{6g ug{ ;lsG5 t/ xfdL wfld{s lx;fan] afx]s sd}dfq ko{6sLo e|d0fsf nflu eg]/ wg, ;do / hfFu/ vr{ ug{ tof/ x'G5f}F . 8]9 bzscl3 sf7df8f}F sf]6]Zj/sf] gjHof]lt :s'ndf d sfd uy]{F / d;Fu} sfd ug]{ Pshgf lzlIfsf x'g'x'GYof], u'nfkmd}ofF >]i7 . pxfF sf7df8f}Fdf hGd]sL, nlntk'/df 3/ ePsL Ps k}FtL;a;]{ :gftsf]Q/ lzlIfsf, t/ pxfFn] lqk'/]Zj/b]lv ;"o{ljgfos;Dd k'Ug] 6«nL a; lbgx'F b]v] klg slxNo} ;"o{ljgfos;Dd k'Ug'ePsf] lyPg ¤ cfdg]kfnL hflt–hghflt p:t}p:t} eP klg sf7df8f}F pkTosfsf g]jf/x¿rflxF ;fob ljZjs} ;aeGbf sd 3'Dg] hfltdWo] kbf{ x'g\ . sf7df8f}Fsf /}yfg]x¿sf nflu yfgsf]6 g} ;+;f/sf] kNnf] 5]p xf] eg]/ pkTosfaflx/sfx¿ 7§f–/dfOnf] u5{g\ .

xfdL ul/a . ul/a x'gfn] klg 3'Dg kfOg] /x]5 . ul/a g]kfnLsf 5f]/f5f]/L sfd vf]Hb} c/a / dn]l;of 3'ld/x]sf 5g\ . xfd|f lktfk'vf{x¿ sfd / dfds} vf]hLdf adf{, e'6fg / ef/tsf s'gfsfKrf rfxfb}{ lxF8] . ul/a ePsfn] g} uf]vf{nLx¿ nfx'/] eP/ a]nfotLx¿sf] aGb's af]s]/ leotgfd, dnfof / af]lg{of]sf hª\un l5rf]n] . xªsª, l;ª\ufk'/, a'|gfO{ / ;f/f o''/f]k, c:6«]lnof clg cd]l/sfel/ g]kfnLx¿ ul/aLsf] 3fp lgsf] kfg{ 3'ld/x]sf 5g\ . agf/;sf] ubf}lnof/f]8df e]l6Psf] Tof] o'js ef/tsf xf]6n / km\ofS6/Lx¿df cefjsf] cf]vtL vf]Hg] nfvf}F æsfG5fÆ / æaxfb'/Æ g]kfnLx¿dWo] Ps lyof] .

ubf}lnof–/f]8glhs}sf] csf]{ rf]saf6 ;f]em} ;f/gfy hfg] 6]Dkf] kfOg] /x]5 . eujfg\ uf}td a'4n] k|yd wdf]{kb]z u/]sf] ;f/gfy af}4 wdf{jnDaLx¿sf] Ps dxŒjk"0f{ tLy{:yn xf] . of] agf/;af6 clns pQ/k"j{l:yt ;fgf] ufpF xf], t/ clxn] of] agf/;;Fu k"/} hf]l8Psf] / ;x/Ls/0f ePsfn] ufpFh:tf] b]lvFb}g . ;f/gfy hfg] af6}df d}n] sfd ug]{ ;+:yf P;cf]P; afnu|fdsf] Ps zfvf /x]5 .

;f/gfydf xft] tfgdf a'lgPsf agf/;L ;f8L a'Ù] ljZjk|l;4 sflnu8Lsf] gd'gf ;lhn} b]Vg kfOG5 . ;f/gfydf eujfg\ a'4n] cfkm\gf kfFr r]nfx¿nfO{ k|ydkN6 wdf]{kb]z u/]sf] :yfg, d}q]o a'4sf] dlGb/, hfkfgL dlGb/, af}4 dxfljxf/, czf]s:tDe cflb ljz]if dxŒjsf 7fpF 5g\ . Pp6f :yfgLo ufO8n] xfdLnfO{ ;:t}df 3'dfOlbof] . lxGbL af]Ng] / a'‰g]sf nflu ToxfF ufO8x¿ cToGt yf]/} k};fdf 3'dfOlbg tof/ x'g] /x]5g\ .

lgs}a]/ aflx/km]/ 3'd]/ clg sltko k'/ftflŒjs dxŒjsf 7fpFx¿ x]/]/ ufO8sf ;fy xfdL ;f/gfyleq k|j]z u¥of}F . ToxfFsf] czf]s:tDe, d}q]o a'4sf] dlGb/, a'4n] k|yd wdf]{kb]z lbPsf] 7fpF / laxf/x¿sf v08x/ x]g}{ kg]{ 7fpFx¿ x'g\ . xfdL ToxfFsf] ;kmf / xl/of] rp/df lgs}a]/ klN6of}F / cfkm";Fu NofPsf vfhf vfof}F . o'/f]k]nL / Pl;ofnL ko{6sx¿ lgs} eP klg eL8ef8, xf]xNnf / kmf]xf]/ x'g] u/L Tof] ;ª\Vof lyPg .

:ju{af6 Psl5g 3'Dg eg]/ ef/tLo k6\7Lsf] ¿k wf/0f u/]/ cfPsf cK;/fx¿ xl/of] rp/df xfF;sf rfnn] otfptf ul//x]sf lyP . nf]eL ef/tLo k6\7fx¿ cln k/k/af6 y's lgNb} cl3 a9\y] .

ptf ;'lsnf ;f8Ldf a]l/Psf e2f / s'¿k df]6L cfOdfO{x¿ cfkm\gf tfn'v'On] / e'F8] nf]Ug]x¿nfO{ e]§fpg sGb}sGb} lxF8\y] . lognfO{ klg 3'Dg'kg]{ ¤

;f/gfysf] :juL{o cfgGb lgs}a]/ n'6]/ dfq xfdL kl/;/aflx/ lg:Sof}F . ef]s hfUg yfn]sf] lyof] . t/ ;f/gfydf clns /fd|f xf]6n / /]:6'/fFx¿ cToGt dxFuf . To;}n] xfdL ;f]em} SofG6lt/ xflÙof}F . SofG6df a;:6]G8g]/ xfd|f] O6x/Lsf] xL/f xf]6nh:tf] ;fgf] xf]6ndf vfgf vfof}F .

agf/;;Fusf] xfd|f] chDd/L ;fOgf] 5, t/ d]/f] k':tfn] agf/;nfO{ dfof dfg{ yfn]sf] b]V5' d . g]kfnL efiff;flxTosf] Oltxf;df agf/;n] u/]sf] of]ubfg, g]kfnsf] k|hftflGqs / sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ k'¥ofPsf] u'g slxNo} la;L{g;Sg' t 5Fb} 5, xfd|f afa'afh]x¿n] wd{, 1fg / r]tgf o;} ;x/af6 a6'n]/ ufpFufpF k|sfzdo kf/]sf] b[Zo ;a}sf cufl8 5 . SofG6sf] /]nj] :6];gaf6 agf/;lt/ kms]{/ km]l/ PskN6 d]/f lktfk'vf{n] 1fgsf] ef]sdf ef}Ftfl/Psf uNnL / pxfFx¿n] s'Nr]sf] w"nfnfO{ gla;{g] k|lt1f ub}{ d cfF;'n] 8A8afPsf cfFvfn] agf/;;Fu labf dfUb} lyPF .

;Ltf d]/f] efjeª\ludf b]v]/ cndndf kl//x]sL lyOg\ . wldlnPsf cfFvf af]s]/ d}n] Kn]6kmfd{sf] lemlnldnLdf /dfpFb} plk|m/x]sf cfkm\gf 5f]/Lx¿nfO{ x]l//x]F .

!&= rd]nLafO{ wd{zfnf

lxhf] uofaf6 d'un;/fo cfpFbf 6«]gsf] cfdL{–l8Aafdf r9\bf ePsf] ;xh ofqfnfO{ ;Dem]/ Onfxfafb hfg klg cfdL{ l8Aafd} rl9x]¥of}F . k"hf / cg'hfsf] l;sf? lxGbL af]nL ;'g]/ xf]nf ef/tLo ;}lgsx¿n] xfdLnfO{ ;xh} :jLsf/ u/] . o; /]nofqfdf b'O{hgf dWok|b]zsf ef/tLo k"j{;}lgs;Fu kl/of] . a8f] pHofnf / km/fl;nf /x]5g\ ltgLx¿ . pgLx¿n] xfdLnfO{ ofqfdf xf]l;of/L ckgfpg'kg]{ w]/} s'/fx¿ l;sfP . ;fgf] uNnLdf gk:g], ;fgf] xf]6ndf gvfg], ;fgf] nhdf ga:g] cflb . o:tf sd rNtLsf 7fpFdf gofF dflg;x¿ 7uL / n'6kf6df kg]{ Hofbf vt/f x'G5 eg]/ ltgn] eg]sf lyP .

xfd|f ;xofqLx¿ Onfxfafbaf6 glhs}sf] ufpFsf /x]5g\ / pgLx¿ cfkm\gf 3/ cfh} k'Ug] /x]5g\ . d}n] ltgnfO{ x]/]F M Pp6f To:t} krkÙ jif{sf] b'Anf]kftnf] / sfnf]sfnf] / csf]{ clns xf]rf]–df]6f] lyof] . ;fob xf]rf]rflxF lrgL of o:t} s'g} /f]un] kLl8t lyof] . ltgLx¿sf] njfOvjfO x]bf{ ufpFlt/ b'Mv;'v u'hf/F u/]/ a;]sf 5g\ eÙ] nfUYof] .

Onfxfafbsf] k'/fgf] gfd k|ofu xf] . d'un afbzfx csa/n] ;g\ !%&% df cNnfxafb gfd lbPkl5 o;n] of] gfd cem;Dd af]ls/x]sf] 5 . Onfxfafbdf ljZjk|l;4 hfdf dl:hb / Onfxfafb ljZjljBfno 5g\ . b'Anf]rflxFn] Onfxfafbsf] Oltxf; atfof] .

1fgk'/, uf]kLk'/h:tf ;fgfltgf ;x/ l5rf]Nb} 6«]g Onfxfafbglhs cfOk'U5 . ;fFemsf] lemlnldnL k/}af6 eJo b]lvG5 . Onfxfafbg]/ uª\uf tl/G5 . xfdLn] o;kN6sf] ofqfdf efunk'/df / agf/;sf] /fh3f6df u/L b'O{k6s uª\uf tl/;s]sfn] of] t];|f] uª\uft/fO eO/x]sf] lyof] . klxnf] kN6 tbf{ a;af6 efunk'/sf] eJotf b]Vg kfOPsf] lyof], bf];|f]kN6 6]Dkf]af6 8/nfUbf] cUnf] k'ndflyaf6 lbgsf] ;dodf uª\uflsgf/sf cgluGtL dgf]xf/L 3f6x¿ / /fdgu/kl§sf] ;'Gb/tf b]Vg kfOPsf] lyof] eg] of] t];|f] kN6sf] b[Zo cl3Nnf kN6eGbf ;j{yf leÙ lyof] . 6«]gaf6 Onfxfafbsf] lah'nLsf] lemlnldnL crDdsf] rdsbf/ b]lvGYof] . b;}F glhlsFb} uPsfn] Totfsf] tof/L x]l//x"F nfUg] lyof] . ;8ssf b'j}tkm{ b]lvP;Dd k/k/ klg nfdfnfdf 6Ø'anfO6x¿ h8fg ul/Psf . ;+;f/ pHofnfsf] ;fd|fHo ePsf] lyof] .

xfdL pgLx¿;Fu labfjf/L eof}F . ;fFemsf] ;f9] ;ft ah]sf] x'Fbf] xf], tL b'O{ ;d]t Onfxfafbd} pqg] /x]5g\ . tL b'O{ k"j{;}lgsn] xfdLnfO{ jf; a:g rd]nLafO{ wd{zfnfdf a]; x'G5 eg] . ltgLx¿n] l;kmfl/; u/]sf] wd{zfnfsf nflu 6]Dkf] r9\g nfu]sf lyof}F tL km]l/ cfOk'u] . ;Fu} vfhf vfP/ dfq 5'6\l6cf}F eg]/ ltgn] l9kL s;] . xfdL dfg]gf}F . lrof;Dd t vfcf}F eÙ yfn] . xfdLn] klxn] jf; clg c¿ s'/f ug]{ eGof}F . ltgn] xfdLnfO{ Pp6f 6]Dkf]df r9fP, ef8f slt xf] eg]/ klxNo} ;f]lwlbP, xfdLnfO{ rd]nLafO{ wd{zfnfsf] 7Ls cufl8 /f]lslbg" eg], clg dfq tL cfkm\gf] af6f] nfu] .

ltgLx¿ 7u x'g ;S5g\\ eg]/ xfdL 8/fpg yfn]sf lyof}F t/ lar/fx¿sf] dgdf kfk /x]g5 . rd]nLafO{ wd{zfnf k|ofu hfg] ;8sd} kbf]{ /x]5 . ef]ln xfdL k|ofu hfg nfu]sf] s'/f ltgnfO{ atfPsfn] ltgn] xfdLnfO{ To; wd{zfnfdf a:g pko'St x'g] l;kmfl/; u/]sf /x]5g\ .

rd]nLafO{ wd{zfnf /]nj] :6];gaf6 vf;} 6f9f xf]Og /x]5 . Joj:yfks;Fu xfdLnfO{ rflxg] vfnsf] sf]7fsf] dfu u¥of}F . 7"nf] eP/ klg wd{zfnfsf sf]7fx¿ cToGt kmf]x/ / cJojl:yt lyP . xkxk udL{ 5, dflg;x¿ htftt} ;'lt/x]sf M sf]7f, cfFug / a/G8fx¿df klg . o;f] x]bf{ sltko JolStx¿ ToxfF :yfoL ¿kn] a;]sf h:tf b]lvGy] . ltgLx¿n] cfkm" a:g] sf]7fsf ‰ofndf kbf{ xfn]sf lyP / 9f]sfcufl8 8f]/d]6 /fv]]sf lyP . e'OFtnfdf rflxF dflg; t s] ;'Fu'/ /fVg klg gldNg] sf]7f / kmlg{r/ b]Vtf xfdL cflQof}F . t/ ;a} sf]7f dflg;n] cf]ul6/fv]sf lyP .

dflyNnf] tNnfsf] cj:yf eg] s]xL /fd|f] lyof] t}klg ToxfF l;lnªdf em'G8\ofOPsf km\ofg 3'Db}gy] . dflg; r9\bf nrsnrs ug]{ vf6 clg aGb ug'{ / v'nf /fVg'df vf;} km/s gkg]{ ‰ofn . ;fFu'/f g ;fFu'/f sf]7f 5g\, s'gf / e'OF kfg y's]/ / r'/f]6sf 6'j|mf kmfn]/ crDdvfn] b'u{Gw cfO/x]sf] . sf]7fsf s'gfdf la:s'6, v}gL, 6'yk]:6 / cg]s yf]ssf vf]n, klqsf tyf sfutsf 6'j|mf km\ofFlsPsf, . t];|f] tNnf kf6Lh:tf] lyof] . dflg;x¿ xfd|flt/sf em}F bfp/fn] eft ksfO/x]sf clg htftt} kmf]xf]/, w"nf] / v/fgL dfq . oqf] ;x/ 5, glhs} hª\un klg 5}g, t/ klg oxfF ltgLx¿ bfp/f afln/x]sf . km';|f e';lt3|]x¿ / hf]uLh:tf b]lvg] o'jfx¿ otfplt e'OFdf k;fl/O/x]sf . s;}nfO{ s;}sf] dtna 5}g . x]b}{ 8/nfUbf / 3'/]/ x]g]{ dflg;x¿ klg otfplt 6xNb} 5g\ .

dflyNnf] tnfsf afy?ddf kfgL cfpFbf] /x]g5 . wf/fx¿ w]/} cufl8b]lv aGb ePsf x'g'k5{ . rkL{df lb;fsf lnF8 ;'s]/ u'OF7f ePsf lyP . e'OFtnfsf] afy?ddf k:tf tLgrf/cf]6f wf/f b]lvP . ToxfF b;kGw|hgf nf]Ug] dflg;x¿ g'xfO/x]sf lyP eg] æ:qL :gfgfuf/Æaf6 leh]sf] skfn ePsf cfOdfO{x¿ leq–aflx/ ul//x]sf lyP . wd{zfnfsf] Ps 5]pdf nx/} rf/kfFrcf]6f rkL{ lyP . rkL{g]/ l6gsf] 7"nf] 9\jfª lyof] . To;sf] lkFwdf kfgL lyof] . dflg;x¿ ;fgf] 6'dn]6df To;af6 clnslt kfgL lems]/ af]sL vfnL x'g] rkL{df kl;xfNy] .

Dofg]h/ cfkm}Fn] vfnL /x]sf sf]7f ;a} b]vfof] . k|To]s sf]7f csf]{eGbf cem g/fd|f] / ;fgf] nfUYof] . cGTodf Pp6f ;fgf] g ;fgf] Rofkhqf] sf]7f xfdLn] /f]Hg'k¥of] . To;df d'l:snn] b'O6f ;fgf;fgf vf6 c6]sf lyP . xfd|f ;fdfg vf6d'lg /fVg'kg]{ b]lvof] . a'?;, dGhg, tfnf, P]gf cflb ‰ofndf /fVof}F . sf]7f a's ug'{eGbf klxn] d Psl5gsf nflu aflx/ lg:s]F . ;LtfnfO{ sf]7}df al;/xg / Dofg]h/ cfP/ k};f hDdf ug{ jf sf]7f vfnL ug{ eg]df pxfF gcfpGh]n d s]xL ug{ ;lStgF eÙ" eg]/ d lxF8]F . clns k/ k'u]kl5 Totfsf k;n]x¿nfO{ jf; a:g pko'St /fd|f] wd{zfnf jf nhsf] af/]df ;f]w]F . pgLx¿n] km]l/ rd]nLafO{ wd{zfnf g} pko'St ynf] xf] eg]–

æefO{ hL ¤ cfk ;kl/jf/ cfo] x}+ . ;a ;] cx+ aft ;'/Iffsf x} . O;lno] lhtgf eL xf] tslnkm ;xs/ jxL+ 7x/gf plrt x} .Æ

glhssf s'g} Jojl:yt nhx¿df xQkQ o;/L ca]/ eO;s]kl5 sf]7f gkfOg] /x]5 . ca dl;t csf]{ s'g} pkfo afFsL lyPg . ;Lw} /]nj] :6];g uP/ ef]ln laxfgdfq k'lug] s'g} :yfgsf] ofqf yfNg' kf] plrt xf] ls h:tf] klg nfUg yfNof] . laxfg ;a]/}b]lv agf/;sf] udL{df 3'd]sf] 3'd]s} eOPsf] lyof], ca /ftel/ 6«]gdf ofqf ug{' csf]{ dxfb'Mv xf]nf eÙ] nfUof] .

km]l/ kms]{/ wd{zfnf cfP/ sf]7f a's u/]F . sf]7fdf cfP/ kª\vf x]5'{, An]8x¿ xftn] 3'dfPsf eGbf l9nf] u/L 3'ld/x]sf 5g\ . nfdv'§]sf] eL8n] lax]sf] ;xgfO{ ahfO/x]sf] 5 . udL{ klg cfkm\gf] sfo{ /fd|/L ul//x]sf] 5 . cfhsf] ;fFem g'xfpg] / n'uf w'g] emGem6 klg gkg]{ b]lvof] .

xfdL sf]7fsf] æJoj:yfÆ eO;s]kl5 vfgf vfg eg]/ lg:Sof}F . clns klt{/ Pp6f ;:ofgf] / Jo:t t/ ;kmf xf]6n /x]5 . dflg;x¿ vfg]n] vfO/x]sf, afF8\g]n] afFl8/x]sf . b[Zo x]g{nfos lyof] . xfdLn] klg bfneft, bxL, kfk8 / ;'Vvf /f]6L cflbsf] c8{/ lbof}F . cf/fd;Fu dL7f] vfgf vfof}F . pQ/L ef/tsf xf]6ndf vfgf vfg' / xfd|f ;x/L xf]6ndf vfg'df vf;} km/s cg'e"lt gx'g] .

æa? Psl5g xf]6nd} kª\vfd'lg cf/fd u/]sf] eP x'g] .Æ kms{Fbf af6fdf ;Ltfn] elgg\ .

wd{zfnfsf] Dofg]h/jl/kl/ lgs}hgf ef/tLox¿ lyP . of] Dofg]h/ wd{, bz{g / hLjgsf af/]df rfvnfUbf s'/f u5{ h:tf] lyof] . p;nfO{ Onfxfafb cfpgfsf] p2]Zo atfpg'df d}n] s'g} v/faL b]lvgF . s'g} cf}krfl/stf lgjf{x gu/Lsg ;f]w]F– æOnfxfafbdf gx]/L gx'g] s]s] 7fpF 5g\ xf]nf <Æ

æb]vg] nfos hux tf] ax't x} efO{ oxfF ¤ ox Onfxfafb x} . ef/t sf :jtGqtf ;ª\u|fdsf /fhwfgL x} ox zx/ . g]x¿ sf 3/ x} ox . ufGwLsf b";/f 3/ x} ox . cfh sf dWok|b]z cf}/ pQ/k|b]z /fhwfgL yf ox nDaL ;do ts .Æ pm /fhgLltsf s'/f lgsfNg yfNof] . aLh]kL / sfª\u|];sf s'/f lgsfNof] clg p;n] k|fGt 6'lj|mPsf] k|;ª\u sf]6Øfpg yfNof] . pm pQ/f~rnnfO{ /fHo;Dd dfÙ :jLsfbf]{ /x]g5 . pm eGb} uof]–

æpQ/fv08sf] /fhgLlt ck/fwL, 7u, e|i6frf/L / u'08fx¿sf] O;f/fdf rNg yfn]sfn] o:tf] lbg cfof] . x]b}{ hfgf];\ efO, Tof] euf}8f pQ/fv08 s'g} lbg km]l/ pQ/k|b]zsf] kfpdf z/0f kg{ cfpg]5 M afaf d tkfO{Faf6 cnu eP/ a:g g;Sg] /x]5', d]/f] gfbfgLsf nflu dfkm ul/lbg'xf];\ eGb} .Æ

 dnfO{ p;sf] k|fGtLo /fhgLlt;Fu s'g} lng'lbg' lyPg . pm lgs} pT;flxt x'Fb} dnfO{ ;Demfpg sf]l;; ul//x]sf] lyof] . d}n] cfkm\gf] p2]Zo km]l/ /fv]F– æof] tkfO{Fx¿sf] dfdnf . dnfO{ t ef]ln Onfxfafb 3'Dg' 5 . s'gs'g 7fpF 3'Dg}kg]{ xf]nfg\ <Æ

p;n] k|ofu / cfgGbejgs} s'/f ;aeGbf klxn] /fVof] . clg czf]s–:tDe, csa/sf] /fhdxnsf] v08x/ / c¿ s]s] yKof] . xfdL g]kfnaf6 3'Dg cfPsf eGbf p;n] :j/ km]/]/ laGtLsf] efiffdf eGof]–

æefO ¤ d tkfO{FnfO{ Pp6f laGtL u5'{, tkfO{F dxfb;}Fsf] d'vdf o; ;'Gb/ ;x/df cfpg'ePsf] 5, s[kf u/]/ gjdL;Dd oxLF a:g'xf];\ . Toqf] 6f9f g]kfnb]lv cfpg'ePsf] /x]5, km]l/ o; ;dodf cfpg cg's"ntf k5{–kb}{g, cfPsf] a]nf a? Psb'O{ /ft oxLF a;]/ xfd|f] /fd–/dfOnf]df efu lng'xf];\ . ;8sx¿df ev{/ dflg;x¿ pT;jsf] tof/L ub}{ 5g\ . dxfgjdLsf] lbg Onfxfafbn] :ju{nfO{ oxLF cf]/fN5 .Æ

æTo;f] ug{ kfP t v'a /dfOnf] x'g] lyof] xf]nf . t/ d t c¿ lgs} 7fpF 3'd]/ b;}F dfÙ 3/} kms'{Fnf eG7fGb} 5' ====.Æ

pm xfF:of] . pm km]l/ uDeL/ eP/ af]Ng yfNof]– æofqf eg]sf] uf8L r9]/ k/k/ k'Ug'dfq xf]Og . ofqf eg]sf] t s'g} 7fpFsf] cfTdf :kz{ ug'{ xf], To; 7fpF;Fu s]xL dfUg' / s]xL lbg' xf] . tkfO{F cfh Onfxfafbdf ev{/ cfP/ jf; a:g'ePsf] 5, ef]ln laxfg ;a]/} tkfO{F lbNnL nfUg'xf]nf, s] ca tkfO{Fn] d Onfxfafb 3'd]sf] 5' eÙ ;Sg'x'G5 < cxF . o;/L ofqf ug'{ eg]sf] t hLpnfO{ b'Mv lbg' dfq xf] . tkfO{F b'O{rf/ lbg oxLF a:g'xf];\ . cfh Onfxfafb elgg] Ps dxfg\ e"lddf jf; ug{ cfOk'Ug'ePsf] 5, o; e"ldsf] dxfgtf 5f]P/ dfq tkfO{F kms{g'xf];\ . b;}Fsf] tof/L t tkfO{Fsf] ufpF;x/df klg cfkm\g} tl/sfn] ul/Fb} xf]nf . rf8af8 dfÙsf nflu ;fyLefO, cfkmGt / 3/kl/jf/n] tkfO{Fx¿ pxLF kms{g'x'g] ck]Iff cjZo ubf{ x'g\ . Tolt ck]Iff g} s;}n] ub}{g eg] cfkm\gf eg]/ ltgnfO{ lsg 7flg/xg' lg ¤ t/ x]gf]{;\, xfd|f] cfb/0fLo kfx'gf x'g'x'G5, tkfO{FnfO{ Onfxfafbn] o; wd{zfnfsf] b'Mv, cJoj:yf / ps';d'[s';dfq lrgfP/ kms{g lbg ldNb}g, xfdL o; g]kfnL kl/jf/nfO{ Onfxfafbsf] tkm{af6 Ps eJo bzdL kj{ lbg]5f}F

jl/kl/ plePsf sfnfsfnf ef/tLox¿n] xf]df xf] ldnfP . ;a}n] Ps :j/df s/fP– ætkfO{Fx¿n] o; jif{sf] b;}F Onfxfafbdf xfdL;Fu dgfpg'k5{, slt /dfOnf] x'G5 oxfF ¤ b;}F dgfpg cldtfe aRrg t aDaO{b]lv oxfF cfpF5g\ ¤Æ

s]xL cl3;Dd ltgLx¿ lgs} sfnf, d}nf / s'¿k lyP, x]bf{x]b}{ ltgLx¿ t d]/} dfjnL–;;'/fnLsf h:tf dgkg]{ cg'xf/sf b]lvg yfn] . km/fs 5ftL, rlDsnf cfFvf, pHofnf dl:tis, ;'lsnf dg af]s]sf tL ef/tLo dnfO{ ;fx«} dg k/] . cfTd;Ddfg, ;fd"lxstfsf] efjgf / cfkm\gf] /Lltlyltk|lt cyfx >4fk]|d ePsf] JolStn] dfq csf]{ 7fpFsf dflg;nfO{ o;/L lgDtf ug{ hfGb5 . dnfO{ dflg;sf] z/L/ Pp6f dfq ePsf] ;Ton] 3f]Rg yfNof] . d Ps} ;dodf Onfxfafbsf] b;}Fdf afFRg rfxGy]F, cfkm\gf] ufpF3/df /dfP/ b;}Fsf hd/f klxg{ rfxGy]F, ef/te|d0f ug{ rfxGy]F / d]/f] tnasf] kl/lwleqsf cGo /x/nfO{ klg ;fsf/ kfg{ rfxGy]F . u|Lsx¿n] Ars longa vita brosis -hLjg 5f]6f] 5, hfÙ' w]/}_ hLjgsf o:t} cj:yfsf nflu eg]sf /x]5g\ .

pgLx¿n] xfdLnfO{ ef]lnkN6 k|ofu / cfgGbejgsf] e|d0f ug{ eg] . d pgLx¿sf] k|]d kfP/ wgL ePF .

/ftsf] sl/a P3f/ ah] xfdL nfdv'§] eufpg] w"k afn]/ ;'Tof}F . ;'Tof}F klg s] eÙ', kl;gf k'5\t} 9lNsO/x\of}F .

!*= k];]Gh/ d}bfg uO{ x}

@)^@ c;f]h @@ ut] zlgjf/ cyf{t\ xfd|f] ofqfsf] kfFrf}F lbgsf] laxfg xfdL ;w}FeGbf l56f] u/L p7Øf}F . laxfg eg]/ s] ug'{, udL{ slt eg] ¤ xfdL kf]sfk'Gt'/f 7Ls kf/]/ wd{zfnfaf6 labf eof}F . :gfgfuf/df eL8ef8 eP klg xftd'v w'gsf nflu eg] df}sf kfOof] . xfdL uª\uf:gfgsf nflu hfg nfu]sfn] lrofrd]gf s]xL gu/L k|ofuwfdlt/ nfUof}F .

k|ofuwfd cyf{t\ :yfgLo gfd ;ª\ud . uª\uf, od'gf / ;/:jtL gbLsf] lqj]0fL . zf:qjl0f{t ;/:jtL gbL oxfF e"ldut eP/ ldl;g cfpFl5g\ eÙ] ljZjf; 5 . dflg;x¿ kmf§km'§ dfq lxF8\b} lyP . xfdL ;a]/} ToxfF k'u]sf eP/ dfq xf]Og, of] ;do k|ofubz{gsf] rNtLsf] ;do geP/ klg xf] . b;}Fcufl8sf] o; ;dodf pQ/L ef/tsf ;a} ufpF / ;x/df ef/tLox¿ b'uf{k"hfsf] tof/Ldf nfUg] ePsfn] k|ofudf tLy{ofqL w]/} x'Fb}gg\ .

xfdL r9]sf] 6]Dkf]df laxf/Lx¿sf] Ps kl/jf/ klg lyof] . nf]Ug]dflg; laxf/s} s'g} sn]hsf] n]Sr// x'F eGYof] / :jf:gLrflxF lgs} af7L x'F eÙ] / ukmf8L lyO{ . b'O6f afx«–t]x«a;]{ 5f]/f5f]/L cª\u|]hL dfWodsf] :s'ndf k9\b} u/]sf h:tf nfUy] . ltgLx¿sf] rfn9fn / njfO x]bf{ /fd|} cfly{s x}l;otsf x'g'k5{ eÙ] nfUYof] . b'j} nf]Ug]:jf:gL;Fu df]afOn kmf]g lyof] . 5f]/frflxFn] l8lh6n Sofd/f le/]sf] lyof] . To;afx]s xfdL;Fu ofqf ug]{df rf/hgf pl8of s]6fx¿ lyP . ltgLx¿ ev{/ sn]haf6 lg:s]sf / ;}lgs ;]jfdf k|j]zsf nflu 5gf]6 eO{ tflnds]Gb|df l/kf]6{ ug'{cl3 3'Dg oxfF cfPsf lyP . s]6fx¿ lxGbL, aª\ufnL, cª\u|]hL / pl8of efiff af]Ng ;Sy] . dafx]s 6]Dkf]sf ;a} ofq' hLjgdf klxnf] kN6 k|ofu bz{gfy{ cfPsf lyP .

xfdL ;ª\uddf cfOk'u]/ 6]Dkf]af6 cf]ln{of}F . s]6fx¿ xfd|f ;fgf 5f]/Lx¿;Fu /dfOnf] dfg]/ af]nrfn ug{ yfn] . pgLx¿ xfdL g]kfnL xf}F eÙ] yfxf kfPkl5 g]kfnsf] af/]df hfÙ pT;'s b]lvP . s]6fx¿ lgs} ;'Gb/, km'lt{nf / km/fl;nf lyP . ltgLx¿ xfdL;Fu cª\u|]hLdf s'/f uy]{ . lxGbLeGbf cª\u|]hL af]Ng ltgnfO{ ;lhnf] nfu]sf] b]lvGYof] . ltgLx¿n] g]kfn cfpg lehf sxfF lng'k5{, lbNnLd} cyjf ;Ldfdf eg]/ ;f]w] . ef/tLox¿nfO{ xfd|f b'O{ b]zsf aLrsf] ;DaGwsf] af/]df cToGt yf]/} yfxf 5 . d}n] g]kfn hfg s'g} klg ef/tLonfO{ s'g} k|sf/sf] lehf jf kf;kf]6{ rflxFb}g t/ clxn] g]kfnsf] kl/l:ylt c;xh ePsfn] cfkm\gf] kl/ro v'Ng] s'g} cflwsfl/s k|df0fkq af]s]/ lxF8\g' /fd|f] x'G5 eg]F . xfdL g]kfnLnfO{ g} klg b]zleq cfjthfjt ug'{kbf{ cr]n ;xh gePsf] klg eg]F . x/]s ef/tLon] hLjgdf sf7df8f}F, kf]v/f, hgsk'/ / dfpG6 Pe/]:6sf] km]bsf] gfDr] k'Ug}k5{ eÙ] d]/f] cfu|x pgLx¿;dIf /fVg klg lal;{gF . cfkm}F gfDr] gk'u]sf] d, pgLx¿nfO{ s;/L ToxfF k'Ug æslGeG;Æ ug{ ;Sy]F /, t}klg pgLx¿nfO{ snsQfaf6 sf7df8f}F / kf]v/f 3'Dg uf8Lef8f s]slt nfU5, ;Ldfdf s]–s;f] ug'{k5{, k};f sxfF / s;/L ;f6\g'k5{ clg s'g efiffdf s'/f ug{' 7Ls x'G5 cflb atfPF .

d]/f] s'/f ;'g]kl5 ltgLx¿n] Ps–cfk;df eg]– æg]kfn t PskN6 hfg}kg]{ /x]5 .Æ

xfdL od'gf gbLsf] lsgf/df k'Uof}F . ToxfFaf6 Ps lsnf]ld6/hlt 8'ª\uf r9]/ ;ª\ud k'Ug'k5{ . xfdL 8'ª\ufsf] ef8fdf df]ndf]nfO ug{ yfNof}F . dfemLx¿n] k|ltJolSt gAa] ?lkofF ef8f nfU5 eg] . lgs}a]/ df]ndf]nfO rNof] t/ s'/f ldn]g, laxf/Lx¿rflxF krxQ/ ?lkofF ltg{ ;xdt eP . pgLx¿ uOxfn] . d}n] s]6fx¿nfO{ eg]F– æxfdL 5hgf 5f}F, logLx¿ bnfnL u¥of] eg] k|ltJolSt b; ?lkofFdf nfg tof/ x'G5g\ .Æ

s]6fx¿n] d]/f s'/f s;/L kTofpg\ ¤ t}klg cf}krfl/stfjz ltgn] d]/f] s'/f ;'g] . d}n] 8'ª\ufjfnfnfO{ eg]F– ænfg] xf] eg] xfdL olt 5hgf 5f}F, hgfsf] b; ?lkofFn] nu gq a? lxF8]/} hfG5f}F

pgLx¿ hgfsf] k}FtfnL; ?lkofFdf nfg tof/ eP . s]6fx¿ hfcf}F eÙ yfn] . d}n] ltgnfO{ aNnaNn /f]s]F . km]l/ df]ndf]nfO rNof] . dfemLx¿ kRrL; ?lkofFdf nUg tof/ eP . lxF8]/} uP klg uª\uf:gfg ug{ k08fx¿n] hgfsf] ;f9] afO; ?lkofF 3f6b:t'/ lnOxfN5g\ eg]/ dfemLn] eg] . s]6fx¿ Pskl5 csf]{ /]6 ;'g]/ 5Ss k/] . ca s]6fx¿ hfcf}F ls hfcf}F eÙ yfn] . dfemLx¿ cem} df]ndf]nfO ug]{ xf] eg] ;/sf/L b//]6cg';f/sf] krxQ/ ?lkofF nfU5 eÙ yfn] . xfdL lxF8]/} hfG5f}F eg]/ lxF8Øf}F . clns k/ k'u]kl5 s]6fx¿nfO{ a]sf/df oL g]kfnLsf kl5 nfluP5 eÙ] nfUg yfln;s]sf] lyof] . t/ Ps} l5gdf dfemLx¿ cfP, ltgLx¿ kGw| ?lkofFdf nfg tof/ eP/ cfPsf lyP . s]6fx¿sf] cg'xf/ pHoflnof] .

k"hf / cg'hf klxnf] kN6 8'ª\uf r9]sf lyP . pgLx¿ clncln 8/fPsf lyP . ;Ltf o;cl3 klg rl9;s]sL ePsfn] 8/fPsL b]lvOgg\ . afpÙ ;fnsf] s'/f, km]jftfndf 8'ª\uf ef8fdf lnP/ cfkm}F lvofpg dnfO{ dg nfu]sf] lyof] . ;Ltf t gfOFgfOF, x'Fb}g–x'Fb}g eGb} lyOg\ t/ lkmlndx¿df gofF hf]8Ln] u/]h:tf] gf}sflaxf/ ug]{ /x/n] d}n] hah{:tL pgnfO{ 8'ª\ufdf r9fPF . cfkm}F lvofP/ Ps 306f jf/kf/ / j/k/ u/fPsf], ;Ltfsf] efn];ftf] p8\of] . ægf}sflaxf/sf] cfgGb lng] sfo{j|mdÆ ;s]/ lsgf/df lg:s]kl5 ;Ltf nfdf] ;f; tfGb} af]n]sL lyOg\– æcfh klg afFlrof] .Æ oxfF klg uª\uf / od'gfsf] ljzfn hn/flz cfFvfjl/kl/ b]Vtf pgsf] dg k"0f{ ;Gt'ngdf lyPg xf]nf . ef/tLo s]6fx¿ xfdL;Fu ofqf ug{ kfPsfdf ca v';L eP . xfdL klg pgLx¿nfO{ ;fyL kfpFbf v';L lyof}F .

;ª\ud k'Uof}F . ;ª\uddf uª\uf / od'gfsf] kfgL k|:6 5'l§GYof] . uª\ufsf] kfgL clns b'lwnf] lyof], To;df dl;gf] afn'jfsf] dfqf lyof] . hd'gfsf] kfgL clns ;ª\nf] / gLnf] lyof] . uª\ufsf] axfj hd'gfsf] eGbf s8f nfu] klg tL b'O{ gbLsf] ;ª\uddf Psk|sf/sf] e'd/L kbf]{ /x]5 . dflg;x¿ s] eGbf /x]5g\ eg] oxfF lqj]0fLdf ldl;Psf uª\uf / hd'gfsf] kfgL agf/;df ;d]t cnucnu b]Vg ;lsG5 . To:tf] s'/f agf/;d} x'Fbf ;'Ù kfPsf] eP Vofn ul/GYof] xf]nf . b'O{ gbLsf] kfgL ldl;g ;d]t olt sl7g x'G5 eg] dflg;sf ljrf/x¿ sxfF ;xh} ldN5g\ / ¤

xfdLn] uª\ufhd'gfsf] ;ª\uddf g'xfpg] of]hgf agfPsf lyof}F t/ ToxfF g'xfPafkt hgfsf] b; ?lkofF ltg'{kg]{ s'/f] ;'Gbf dnfO{ p7\g' l/; p7Øf] . hLjge/ d}n] g'xfOcfPsf] kfgL uª\ufs} xf], d x/lbg uª\uf:gfg ug]{ dflg; x'F eg]/ k08fx¿nfO{ eg]F . ;fFRr} xfd|f] 3/5]psf vf]nfvf]N;fdfq xf]Og, g]kfndf k/]sf] k|To]s yf]kf] kfgL au]/ uO{ uª\ufd} ldN5 . Toltdfq sxfF xf] / ¤ x/]s g]kfnL]n] u/]sf] lb;flk;fa / nf; 89fPsf] v/fgL;d]t uP/ uª\ufd} ldn]/ kljq uª\uf g} aGb5 . ;ª\uddf :gfg u/L ;"o{nfO{ gl/jn, b"w / hn r9fof}F . ;of}FF dflg;x¿ ;ª\ud:gfg ul//x]sf lyP . ptf ;ª\udsf] lsgf/df klg g'xfpg]x¿sf] p:t} eL8 lyof] . k08fx¿ klg Jo:t, dfemLx¿ klg Jo:t . t/ ;a}eGbf Jo:t lyP dl;gf s]6fx¿ . dflg;n] ;"o{nfO{ gl/jn / c£o{ r9fpF5g\ . gl/jn aUb}aUb} cln k/ k'U5 clg s]6fx¿ xfd kmfn]/ Tof] gl/jn ;dft]/ NofpF5g\ . km]l/ csf]{ JolStnfO{ b; ?lkofFdf Tof] a]R5g\ . gl/jn lsÙ] / a]Rg]sf] Tof] gf6s Psl5g d}n] t jfNn k/]/ x]l//x]F .

;ª\uddf g'xfpg] sfo{j|md ;lsPkl5 xfdL 8'ª\uf r9]/ la:tf/} kmSof}F{ . lsgf/df cfPkl5 d}n] xfd|f] 6f]nLnfO{ ;d|f6\ czf]sn] agfPsf] lsNnfdf nu]F . lbg r9\b} uPsfn] cfpg]–hfg]sf] ;ª\Vof a9\b} lyof] . czf]sn] od'gflsgf/df agfPsf] of] lsNnf eJo 5 . cluNnf] kN6 d cfpFbf lsNnfsf] blIf0fkl§ clnslt au/ lyof] . clxn] gbLn] To; au/nfO{ s6fg u/L lsNnf;Dd g} cfkm\gf] ;Ldf a9fPsf] lyof] . ljzfn 9'ª\ufx¿n] agfPsf] of] lsNnf cToGt ljzfn / x]g{nfos 5 . leq Pp6f j6j[If 5, :yfgLo dflg;x¿ o;nfO{ cIfoj6 eG5g\ . j/sf] of] ¿v slxNo} gdg]{ / ljzfn 5 . j/sf] d"n ¿vsf] km]bdf clxn] /fd;Ltfsf] e"ldut dlGb/ 5 . xfdLn] To; u'kmfh:tf] agfOPsf] 9'ª\u] e"ldut ;'?ªleq k;]/ dflg;x¿sf] nfdf] nfOgdf kfn};Fu b]jtfx¿sf] bz{g u¥of}F . lsNnfaflx/ lg:s]/ xfdLn] s]xL kmf]6f lvRof}F clg afFwlt/ nfUof}F . af6fsf b'j}lt/ dfUg]x¿sf] nx/ nfdf] g nfdf] eO;s]sf] /x]5 . xfdLn] s]xL rfgr'g k};f dfUg]x¿nfO{ lbof}F .

pl8of efOx¿ xtf/df lyP / 5'l§g'kg]{ a]nf cfof] . tLgrf/ 306f ;Fu} lxF8\b}df xfd|f aLrdf ;DaGw uf9f eO;s]sf] lyof] . clxn] ;DemFbf xfF;f] p7\5 t/ 5'l§g'kbf{ xfdLnfO{ To; a]nf b]Vg]]n] xfd|f 5f]/Lx¿ cfkm\gf sfsf cyjf dfdf;Fu ca lgs} jif{sf nflu 5'l§Fb} 5g\ eg]/ cg'dfg ug{ k'Uy] . xfd|f] klg xljut p:t}p:t} lyof] . s]6fx¿ cl3 a9] . ;ª\udsf] au/df laxfgsf] 3fd l5lKkFb} lyof] / dflg;x¿sf] eL8ef8 al9/x]sf] lyof] . ef]s nfu]/ xng6§" eO;lsPsf] lyof] . xfdL ToxLF a;]/ ;fgf]ltgf] xf]6ndf ef/tLo a|]skmf:6 cyf{t\ k'/Llhn]aL of ;df];f cyjf To:t} s]xL vfg] ;'/df lyof}F . s]6fx¿af6 5'l§Pkl5 xfdLn] glhs}sf] xf]6ndf k;]/ k'/L–t/sf/L vfof}F .

clg xfdL d}bfglt/ nfUof}F . afx«a;]{ s'Ded]nf nfUg] ljzfn v'Nnf rp/nfO{ d}bfg elgG5 . d}bfgk|j]zd} tfhf tyf af;L lb;flk;fasf d"lt{¿kx¿n] af6fsf b'j}tkm{af6 lgs} k/k/;Dd :jfutfyL{ eP/ xfdLnfO{ :jfut u/]sf lyP . xfd|f ef/tLo ldqx¿ ælb;fd}bfgÆsf nflu gfd'b 5g\ . k|ofusf] of] d}bfg cToGt v'nf 5 . st{Joaf]wn] cf]tk|f]t ePsf c;n ef/tLox¿n]] o; d}bfgnfO{ ef/tLo z}nLdf ljlzi6 k|of]u ug]{ u/]sf 5g\ .

cl:tsf lbg uof cfOk'Ug'cl3 Pp6f ;fgf] :6];gdf /]n cl8Psf] lyof] . Pp6L cfOdfO{ To;a]nf cfkm\gf] kf]sf] l;6df /fv]/ l8Aafs} rkL{df k;]sL lyO{ . s]xL gofF dflg;x¿ 6«]gdf r9]/ xfd|f cufl8sf] To; vfnL l;6df a:g vf]h] . 5]psL cfOdfO{n] ltgnfO{ /f]St} egL–

æl;6 vfnL gxL+ x}, k];]Gh/ d}bfg uO{ x} =====.Æ

6«]gleqsf] rkL{nfO{ t d}bfg 7fg]/ pkof]u ug]{n] oxfF oqf] ;SsnL d}bfg g} e]6]kl5 To;} 5f8\nfg\ t <

dnfO{ klxn] d lj/f6gu/sf] df]/ª SofDk;df aLP k9\bfsf] Pp6f ;'Gb/ 36gfsf] ofb cfof] . d To; a]nf lj/f6gu/b]lv ;Lw} klZrd s];lnof gbLkfl/ ;'g;/Lsf] eLdk'/ eÙ] ufpFdf Pshgf v8\sfsf] 3/df a;]/ gfgLx¿ k9fpFy]F . To;f] u/]afkt d b'O{ 5fs vfgf clg jf; kfpFy]F . ToxfF a:tfsf /dfOnf, cfgGbbfos / :d/0fLo 36gfx¿ w]/} 5g\ t/ Pp6f k|;ª\uldNbf] 36gfrflxF clxNo} ;'gfOxfn"F .

SofDk; laxfg nfUYof] . laxfg 5 ah] sIff ;'? eP/ P3f/ ah];Dd k9fO rNYof] . lxpFbsf] ;do, laxfg dg gnfuLgnfuL d kfFr ah] p7\y]F . d'v w'g}k¥of], rkL{ hfg} k¥of] . rkL{ t lyPg, k/ v]tdf hfg'kYof]{ . zlgjf/ l9nf] p7\tf dfq afF;emfªlt/ uO/xg'kYof]{ .

laxfg rfF8} u/]/ eLdk'/af6 lj/f6gu/ nfUg'kYof]{ . lj/f6gu/sf] klZrdkl§ gx/sf] bfofFafofF cfhsf] h:tf kSsL 3/ lyPgg\, ef/tLo ldqx¿ / xfd|} dlb;] bfh'efOx¿sf em'k8L3/x¿ lyP . tL 3/x¿ db];sf v]tdf kfs]sf] wfg ?FUg wfgsf] nf/–k/fn, 9f]8] / lk7f/Lsf xfFufx'FuL sf6s'6 kf/]/ Ps 306fdf tof/ kf/]sf] lxpFb] ofS;fh:tf ;'Gb/ lyP .

laxfgsf] kf}g] 5 ah]lt/ gx/sf] l8ndf cfOk'Ubf cFWof/} x'GYof] . cFWof/fsf] ;b'kof]u ug{ :yfgLo dlxnfx¿ n:s/} l8ndf 6j|mØfs6'j|m's Wofgd'b|fdf al;/x]sf x'Gy] . ;fOsnsf] cfjfh / ;fOsndf a;]sf] d]/f] dw'/f] cfs[lt glhs cfPkl5 pgLx¿ h'?Ss p7\y] / d cufl8 a9]kl5 k'gM cf–cfkm\gf] 7fpFdf a;]/ ;fljs sfo{df nfUy] . dnfO{ gx/}gx/ nueu kfFr–5 ldg]6 ;fOsn s'bfpg'kYof]{ / To; cjlwel/ gx/sf] l8nsf tL ;of}F cfOdfO{n] p7]/ :jfut;Ddfg ug'{kYof]{ . tL cfOdfO{x¿n] x/]s lbg ug]{u/]sf] To; k|sf/sf] clejfbg cfh klg :jflbnf] ofb ag]/ d]/f] dgleq ;'/lIft 5 . slxn]sfxLF cln l9nf] eP/ pHofnf] eO;s]sf] a]nf d cfOk'u]F eg] gx/sf] To; l8ndf dlxnfx¿sf] kfnf] ;lsP/ k'?ifx¿ a;]sf x'Gy] . c6]/L k'?ifx¿rflxF laxfgsf] To:tf] :ki6 pHofnfdf dnfO{ Tolt glhs} b]Vtf klg b]v]sf] gb]Vo} u/]/ r'krfk cfkm\gf] nf]xf]6f ;dft]/ a:y] . dnfO{ ckdfgaf]w x'GYof] .

xfdL d}bfgsf] a;kfs{df cfOk'Uof}F . d]/L cfdf kRrL; ;fnlt/ agf/; cfpFbf k|ofu klg cfPsf] syf ug'{x'GYof] . pxfFnfO{ ToxL k|ofusf] lrgf] xf];\ eg]/ Ps hf]/ rKkn lsGof}F . xfdL ux«f}F ;fdfg af]s]/ ofqf ug{ tof/ gePsfn] oyf;Dej s]xL glsÙ] kIfdf eP klg oxfF cfPkl5 dg yfldPsf] lyPg .

xfdL ca cfgGbejg x]g{ hfg nfu]sf lyof}F . Pp6f 6ØfS;L l/he{ u/L hfg nfu]sf, clu ;'?d} e]l6Psf ef/tLox¿ cfOk'u] . pgLx¿ klg pt} hfg] /x]5g\ . b'j} kl/jf/ ldn]/ 6ØfS;L l/he{ u/f}F eg]/ d}n] pgLx¿nfO{ k|:tfj /fv]F . 6ØfS;Lsf] ef8f dHhf;Fu df]ndf]nfO ug'{k¥of] . 6ØfS;Lef8fdf df]ndf]nfO u/]/ ;:t}df ldnfPsf] b]v]/ Tof] laxf/L cfOdfO{ 5Ss k/L . af6fdf p;n] dnfO{ ;ª\uddf vr{ slt eof] eg]/ ;f]wL . lx;fa u/]F M ;ª\uddf 8'ª\uf, k08f, gl/jn, b"w clg :gfgz'Ns u/L xfd|f] kl/jf/n] hDdf Psf;L ?lkofF vr{ u/]5 . pgLx¿n] tLg ;o krxQ/ vr{ eof] eg] . :jf:gLrflxF nf]Ug]nfO{ Ujfª\u|f] eg]/ ;/fKg yfnL . otf drflxF k};f hf]luPsfdf eGbf cfkm\gL kTgLsf cufl8 af7f] b]lvg kfPsfdf dSv ¤

xfdL r9]sf] a; k|ofu/fhsf] ljzfn d}bfg eP/ bf}l8O/x]sf] 5 . htf x]/] klg cnkq k/]sf] rp/ 5, ;fob of] rp/ s'g} /fhfdxf/fhf jf ;]7dxfhgn] s'Ded]nfsf nflu ;of}F jif{cl3 pknAw u/fPsf] xf] . Tof] hldg s'Ded]nfsf nflu ck{0f ug]{ dflg;x¿ cToGt b"/bzL{ /x]5g\ . cfhsf] hg;ª\VofnfO{ ;d]t wfÙ] u/L Toqf] hldg lbg' rfgr'g] s'/f xf]Og . cfheGbf 5ofgAa] jif{cl3 cyf{t\ !(^* ;fndf g]kfnsf] ;j{k|yd hgu0fgf ePsf] lyof] . To; a]nf g]kfnsf] hDdf hg;ª\Vof ;f7L nfvhlt lyof] . cfh Tof] ;ª\Vof a9]/ b'O{ s/f]8 ;Q/L nfv gfl3;s]sf] 5 . ef/tsf] hg;ª\Vof kSs} klg o:t} b/df a9]sf] x'g'k5{ . t/ h;n] Toltv]/} cfhsf] s'Ded]nfsf] cfsf/sf] sNkgf u¥of] Tof] c;fwf/0f dflg; g} lyof] .

bfofFafofF htf x]/] klg rp/}rp/ 5 . t/ lgh{g gfª\uf] rp/sf aLraLrdf htftt} æd}bfg hfgÆ rkL{x¿ agfOPsf, ;8s / ;8sdflyaf6 uf8L s'bfpg ldNg] k'nx¿ agfOPsf . rp/ a]:ofxf/ eP klg cgluGtL rkL{ / cfsf;] k'n b]Vtf s'Ded]nfdf slt dflg; oxfF cfpFbf x'g\ eÙ] s]xL cg'dfg ug{ ;lsG5 . k"0f{s'Desf] cjlwdf x/]s lbg b; nfveGbf a9L tLy{ofq' ToxfF dxf:gfgdf efu lng] cfzfn] cfPsf x'G5g\ ha ls rf}aL; 306fdf b'O{ nfveGbf a9L dflg;nfO{ o:;f] rf]klng dfq klg ToxfF 7fpF g} k'Ub}g . s'Ded]nf nfUg] 7fpFsf tL cfsf;] k'n / leQFx¿df htftt} dflg;eGbf 7"nf7"nf cIf/df æuª\ufbz{g xL uª\uf:gfg x}Æ eg]/ n]lvPsf] 5 . g'xfpg] kfnf] gkfO{ lkmg'{kg]{ cefuLx¿nfO{ ;fGTjgf lbg of] em'6f] jfSo Tolt /fd|/L leQFdf n]lvPsf] x'g'k5{, uª\ufbz{g g} uª\uf:gfg x'g] eP lsg dl/xQ] u/Lu/L dflg;x¿ uª\uf:gfg ug{ vf]Hy] < cToGt km/flsnf] eP klg dflg;x¿n] k|of]u gu/]sfn] xf]nf rp/ clxn] s'¿k / a]sf/sf] aGh/e"ld nfUYof] . s'Ded]nfsf] ;dodf oxfF cfpg' eg]sf] 6«]g jf a;sf] eL8df lslrP/ dg{ tof/ x'g', xf]6n jf nhdf cf]t gkfP/ /fte/ ;8slsgf/d} hfu/fd a:g' xf] . x'g t To;df klg leÙ} cfgGb xf]nf .

!(= Pp6} 3/df rf/ 306f e|d0f

cfgGbejg k'Ubf laxfgsf] cf7 ah]sf] lyof] . cfgGb ejg t b; ah]dfq v'Ng] /x]5, k/]g ca km;fb ¤ glhs} xf]6n;f]6n s]xL 5}g . udL{ a9]/ vkLg;Sg' 5 . xfdL a? otfplt 8'n]/ b; ahfcf}F eg]/ cndlng yfNof}F . ef/tLo ofq'x¿ Psflt/ nfluxfn] . xfdLnfO{ lzjdlGb/ x]g{ dg lyof], t/ Tof] t w]/} 6f9f k5{ eÙ] ;'lgof] . htftt} b'uf{k"hfsf] tof/L rln/x]sf] lyof] . Ps 7fpFdf dflg;x¿ ljzfn k08fn v8f ug{ nfu]sf lyP . Pp6f lgs} 7"nf] / nfdf] l;g]dfxnh:tf] kfn 6fFu]sf lyP / afFsL sfd ul//x]sf lyP . zLtntfsf nflu of] 7fpF pko'St lyof] . xfdL Psl5g a:of}F . 5f]/Lx¿n] s]6fs]6Lsf nflu eg]/ ;8s;8s 8'Ng]x¿n] a]Rg] xNsf vfhf vfP . xfdLn] cfkm";Fu ePsf] vfhf vfof}F .

cfgGbejgsf] u]6 v'Nof] . z'Ns lt/]/ ToxfF l5g'{k5{ . OlGb/f ufGwLn] cfkm\gf lktfsf] sdfO / afa'afh]sf kfnfb]lvsf] ;Dk"0f{ k'Vof}{nL ;DklQ;lxt of] cfgGbejg ;/sf/nfO{ a'emfP/ Pp6f bz{gLo ;ª\u|xfnosf] ¿k lbnfPsL x'g\ .

xfdLn] ToxfF w]/} s'/f x]g{ kfof}F . g]x¿kl/jf/sf] lghL hLjgsf] emns, ef/tLo :jtGqtf;ª\u|fdsf] emNsf], g]x¿sf] /fi6«k|]d, dxfTdf ufGwL / OlGb/f ufGwL, g]x¿kl/jf/sf] k':tsfno / cg]s s'/fx¿ gx]/L gx'g] 5g\ . oxfF ef/tLox¿sf] ef/tk|]dsf] ljlzi6 gd'gf x]g{ kfOG5 . g]x¿n] k|ofu, uª\ufod'gf / d}bfgk|lt JoSt u/]sf plStx¿ ToxfF k9\g kfPF, b]zk|]dsf] cg'kd gd'gf nfUof] . xfdLn] pgLx¿af6 l;Sg'kg]{ s'/fx¿ slt xf] slt 5g\ . ToxfF Pp6f j]wzfnf klg 5, t/ xfdLn] Tof] j]wzfnf x]g]{ ;do lgsfNg ;s]gf}F . af6fdf ;fdfg glsÙ] xfd|f] lgodfjnL oxfF cfP/ km]l/ ldlrof] . xfdLn] ToxfFsf] k':tsk;naf6 g]x¿sf] cfTdsyf / b'O{tLgcf]6f afnaflnsfsf nflu sfd nfUg] lstfa lsGof}F . lstfa lsÙeGbf af]Sg ufx«f] x'G5 ofqfdf . emf]nfx¿ el/Psf x'gfn] k|To]s gofF ;fdfgn] gofF ;d:of;d]t hGdfpg] u5{ .

OlGb/f ufGwLsf] :df/s ejgaf6 lg:s]/ kmf]6f] lvRg vf]Hbf k"hf lk;fa nfUof] eÙ yfnL . pm To;} ejgsf] Pp6f rkL{df k;L .

s]xLa]/sf] cndnkl5 xfdL cfgGbejgaflx/ lg:Sof}F . k"hfn] egL– æODkf]6]{G6 s'/fx¿sf] OGkmd]{;g ;a}nfO{ x'g'k5{ .Æ

æs] dxŒjk"0f{ s'/f] k¥of] To:tf] <Æ ;Ltf af]lng\ .

æxfdL Pp6} 6\jfOn]6 o'h uYof}{F

æsf]–sf] <Æ

æOlGb/f ufGwL / d ======. x'g t tL s'/f ca lx:6«Lsf Dof6/ eO;s], t}klg=== . lx:6«LnfO{ xh'/ s] eÙ'x'G5 <Æ

xfdL xf:of}F . ;Ltfn] elgg\– æOltxf;=====. lx:6«L eg]sf] Oltxf;======= .Æ

k"hfn] bf]xf]¥ofO{– æOltxf; eg]sf] lx:6«L =====.Æ

d}n] k"hflt/ x]b}{ eg]F– æTo;f] eP ltdLn] OlGb/f ufGwLn] k|of]u ug]{ u/]sf] rkL{ k|of]u u¥of} <Æ

æTof] t ca lx:6«L eOuf] lg . lsg / <Æ

æ1fg, hf];–hfFu/ / b]zelSt klg p:t} eP kf] ¤Æ d}n] tL/ xfg]F .

æ6fOdn] b]vfpnf =====.Æ p;sf] :j/ ca dl;gf] x'g yfn]sf] lyof] .

cfgGbejgsf] rf/306] e|d0fkl5 Pp6f l/S;f ;dft]/ cfjf;Lo If]q x'Fb} xfdL /]nj] hª\S;g cfof}F . k|l;4 hfd] dl:hb, lzjdlGb/, ljZjljBfno / cg]s x]g{nfos 7fpFx¿ x]g{ gEofO{ xfdL cl3 a9\g nfu]sf lyof}F . hLjg 5f]6f] 5, ug'{ w]/} 5 . xfdLn] hLjgdf w]/} s'/f ug{ gkfO{ dg'{kg]{ x'G5 . d rf/ jif{eGbf a9L sf7df8f}F a;]F / gfufh'{g, ;fFuf, uf]bfj/L, km"nrf]sL / lzjk'/L r9\g] cj;/ h'6fpg ;s] klg d}n] rGb|flul/sf] 8fF8f] r9\g slxNo} EofOgF . ca t sf7df8f}F uPF eg] klg xhf/ rGb|flul/ r9\g] sfd lnP/ uPsf] x'G5', s] eÙ] v} ¤ p;a]nf vf;f, tftf]kfgL, vF8\k", vf]kf;L, a'ªdtL, n]n], ag]kf, jh|jf/fxL, sLlt{k'/, kgf}tL, kfFuf, yfgsf]6, ;t'ª\un, ;LtfkfOnf, rfkfufpF, rfFu'gf/fo0f, 6f]vf, af]8], gub]z, afns'df/L, l7dL, w'lnv]n, dftftLy{ / sf7df8f}F pkTosfsf ;fgf7"nf ufpF, ahf/ / tLg ;x/sf uNnLuNnL 3'd]F5' .

cfh Onfxfafb /fd|/L g3'dL 5f]l8xfNg'kbf{ Pp6f hLjg g} ck'/f] lhPem}F nflu/x\of] . Onfxfafbsf] d'Vo ;x/ t x]g}{ kfOPg . sd;] sd dflg;sf] eL8ef8, cfsfz r'Dg] 3/x¿ / uf8Lx¿sf] cgGt n:s/sf] cgf}7f] hLjg b]Vg kfOg] lyof] . oqf] lbg xfdLn] ofqf u/]/ sl6xf/, efunk'/, uof, d'un;/fo, agf/; / Onfxfafb kf/ u/] klg s'g} ;x/sf] Jo:ttf x]g]{ /x/} gu/]sf] xf] ls h:tf] nfu]/ cfof] . ;x/ eg]sf] /]nsf] :6];g / dlGb/x¿dfq xf]Og, t/ ;x/leqsf] lgoldt hLjg gx]]/L xfdL Psf]xf]/f] s'lb/x]sf lyof}F . xfdL ca Onfxfafbaf6 sfgk'/lt/ nfUg] ljrf/df lyof}F .

@)= hl/jfgf lt/\

Onfxfafbsf] ljzfn hª\S;g . l6s6 lnPsf] s]xLa]/d} Pp6f 6«]g cfof] . sn]h k9\g] Pp6f :yfgLo ljBfyL{ klg xfd|f] ;fyL ePsf] lyof] . xfdL gofF dflg;, p;s} kl5 nfu]/ r9Øf}F, pm t csf]{ 6«]g cfPkl5 xfdLnfO{ 5f8]/ To;lt/ kf] nfUof] . kf]sfk'Gt'/f / gfgLx¿ ePsfn] xfdL cf]n]{gf}F, To;}df al;/x\of}F .

6«]gn] ;dod} sfgk'/ k'¥ofof] . cf]n]{/ :6];gaflx/ lg:sg nfUbf r]lsªn] l6s6 dfUof] . d}n] cfkm"n] Onfxfafbdf sf6]sf] l6s6 lbPF . l6s6 r]s ug]{ To; n'O/]n] t xfdLnfO{ Psflt/ kf] pleg eG5 P ¤ ofq'x¿ wdfwd l6s6 b]vfpFb} aflx/ lgl:s/x]sf lyP . xfdLnfO{ To;n] Psl5g /f]s]kl5 eGof]–

æefOhL, tkfOF{n] sf6]sf] l6s6 ;xL xf], o; l6s6n] Onfxfafbaf6 sfgk'/ cfpg kfOG5 t/ tkfO{F unt 6«]gdf r9\g'eof] . of] ;'k/PS;k|]; 6«]g xf] . o; 6«]gdf rf/ ;o lsnf]ld6/eGbf sd b"/Lsf ofq'n] r9\g kfpFb}gg\ . tkfO{Fn] PS;k|]; 6«]gsf] l6s6 sf6]/ ;'k/PS;k|]; 6«]gdf r9\g'eof] . tkfO{Fn] lgod tf]8\g'eof] . ca tkfO{Fn] sfg'gcg';f/ kfFr ;o ?lkofF hl/jfgf ltg'{k5{ .Æ

/dfOnf]sf nflu kl/jf/;lxt ef/tsf] e|d0f ug{ lg:s]sf] lgDgljQ lzIfs, d}n] cfkm\g} b]zdf sfg'g tf]8]sf] cleof]u Ps k6s klg nfu]sf] 5}g, hLjgdf s;}sf] lj?4 cbfntdf d'2f t s] k'ln;df ph'/;Dd u/]sf] 5}g, sfg'gsf] kfng ug]{ o:tf] JolSt csf{sf] d'n'sdf sfg'gL ck/fw ub}{ lxF8\g ;St}g . d}n] k'ln;nfO{ cª\u|]hLdf eg]F– æcfkm" afnaRrf;lxt unt sfd ug{ d ef/t k;]sf] xf]Og . d kfl/jfl/s e|d0fdf lg:s]sf] x'F . d]/f] b]zdf 6«]g;]jf 5}g, oxfFsf nfp8l:ks/n] af]n]sf] cª\u|]hL klg a'lemFb}g . d}n] s;f] ug{ x'G5 jf x'Fb}g eÙ] hfgsf/L lbg] oxfF s]xL Joj:yf 5}g . Kn]6kmd{df plePsf c¿ ofq'n] b]vfPsf] 6«]g r9\g'afx]s xfdL;Fu c¿ s'g} pkfo 5}g . 6«]g slxn] o; Kn]6kmd{df t slxn] To; Kn]6kmd{df cfpF5 eg]/ otf / ptf s'bfpF5g\ . aNnaNn 6«]g cfpF5, k"j{ hfg] dflg; klZrdlt/ hfg] 6«]gdf rl9g] cj:yf 5 . dnfO{ s'g 6«]gdf cfpg] xf] yfxf ePg, dflg;x¿n] sfgk'/ hfg] 6«]g oxL xf] elglbP clg r9]sf xf}F . ev{/ l6s6 sf6]/ cfPsfn] klg daf6 uNtL ug]{ dg;fo g/x]sf] :ki6 x'G5 .Æ

alhof lsg ;'GYof] ¤ p;n] xfdLnfO{ /f]ls/fVof] .

d p;Fu g/d eP/ af]n]F– ædaf6 uNtL ePs} xf]nf, To;}n] t tkfO{Fn] /f]Sg'ePsf] x'g'k5{, t/ ca d s;f] u¿F t <Æ

p;n] eGof]– æca hl/jfgf ltg]{, clg hfg] .Æ

d gd| ePF– æd ljb]zL x'F . d g]kfnaf6 cfPsf] x'F . tkfO{Fx¿sf] sfg'g tf]8\g csf{sf] d'n's k;]sf] xf]Og d . d]/f] lgot a]7Ls gb]lvPkl5 dnfO{ b08 lt/fpg] xf] eg] d uj{;fy b08 lt5'{ t/ oxLFaf6 d ;f]em} 3/ hfG5' . d}n] Onfxfafbaf6 sfgk'/ cfpg] l6s6 sf6]sf] xf] / of] sfgk'/ g} xf] eg] d}n] unt sfo{ cfkm"n] hfgLhfgL u/]sf] 5}g . d]/f] e"naf6 s;}nfO{ dsf{ k/]sf] 5}g . tkfO{F dnfO{ ca hl/afgf lt/fpg] s'/f ul//xg'x'G5 eg] d oxfFaf6 aflx/ lg:sÙF . d ;f]em} csf]{ 6«]g kj|m]/ 3/ hfG5' .Æ

ætkfO{FnfO{ cem a9L hl/afgf nfU5 ¤Æ

ædnfO{ tkfO{Fx¿sf b'j} /fi6«efiff lxGbL / cª\u|]hL cfpF5 . efiff a'‰g] dflg;nfO{ t ofqfsf lgod 7Ls;Fu a'emfpg ;Sg'x'Ù . ca xfdLaf6 e"n x'Fbf tkfO{F Toqf] hl/afgf lt/fpg] s'/f ug'{x'G5 eg] efiff;d]t ga'‰g]n] slt b'Mv kfpF5g\ oxfF <Æ

ædnfO{ tkfO{Fsf uGyg ;'Ù] km';{t 5}g .Æ

æ========================Æ

ef/tLo /]n–sd{rf/L;Fu emu8f ug'{ eg]sf] ;ª\s6 lgDTofpg' xf] . xfdL 6«]glt/} kmSof}{F . p;n] s]xL eg]g . s]xLa]/kl5 csf]{ 6«]g cfOk'Uof] . xfdLn] r9\g'kg]{ elgPsf] rflxF /x]5 . xfdL gofF ofq'x¿;Fu} csf]{ 9f]sfaf6 aflx/ lg:Sof}F . l6s6 hfFRg]n] hfFRof], s]xL eg]g .

aflx/ lg:sFbf t k"hf 5}g ¤ k"hf pt} eL8df 5'l65 =====. a]n'sf eO;s]sf] 5, sfgk'/ eg]sf] b;j6f Kn]6kmd{ ePsf] ljzfn hª\S;g xf] / b;f}F xhf/ ofq''x¿ otfptf ub}{ 5g\ . ca 5f]/L stf k/L, s;/L e]l6g' < x] dxfcfkt\ ¤ ;Ltf / sfG5LnfO{ æoxLF al;/fVg" lg ¤Æ eg]/ d k"hfnfO{ vf]Hg km]l/ Kn]6kmfd{x¿lt/ bf}8]F . Pskl5 csf]{ ub}{ d}n] b;} Kn]6kmfd{ bf}8]/} 3'd]F . st} 5}g . o:tf] cfkt\df dgsf] ult slt tLj| x'Fbf] /x]5 eg] ¤ jf pm cflQP/ ?Fb} d'6' km'6'Gh]n bf}l8O/x]sL 5], jf k'ln;n] klj|mP/ st} xfdLnfO{ vf]Hb} 5 ls, d}n] k'ln;sf] cufl8 3/ kms{G5' eg]sf] ;'g]sL lyO{– Onfxfafb hfg] 6«]g klj|mO{ ls ¤ ca s;f] ug'{ 7Ls x'g] xf] ¤ b;kGw| ldg]6 bf}8]sf]–bf}8Ø} u/] klg st} ge]6]kl5 d k'ln;x¿nfO{ ;f]Wg yfn]F . d"n u]6sf k'ln;x¿ / c¿ otfptf ug]{ k'ln;nfO{ ;f]Wbf klg s'g} pkfo gb]v]kl5 Ps gDa/ Kn]6kmd{d} kms]{F .

æx'g t k"hfnfO{ cfkm" sxfF 5', s;/L k'ln;sf] d2t lng'k5{ eÙ] yfxf 5 . afa'cfdfn] cfkm"nfO{ s;/L vf]Hnfg\ eÙ] cg'dfg klg ug{ ;S5] pm . ge]l6P klg x/fpFlbg ls ¤ o:tf] dfgj;fu/sf aLr o;/L vf]h]/ kf/ nfUb}g . ca dfOs eP7fpF uP/ ;"rgf eÙ nufpg'k¥of] .Æ d}n] ;f]r]F . d dfOs eP7fpF hfFb} lyPF, sfnL af]S;L t k/ n'v'/n'v'/ lxFl8/x]sL x} ¤ p;sf] lxF8fOdf x/fPsf] s]6fs]6Ldf x'g'kg]{ a]r}gL / x8a8L s]xL b]lvFb}g ¤ d}n] k/}af6 hf]8n] s/fPF . p;n] 6fpsf] p7fO{ . dnfO{ b]Vtf klg p;df s'g} kl/jt{g b]lvPg, dfgf}F pm O6x/Lsf] rf]sdf 5'6]kl5 e]l6PsL xf] . d}n] p;sf] xft hf]8n] ;dft]F . xfdL afa'5f]/L c¿ b'O{hgf ePsflt/ nfUof}F . ;Ltf /f]P/ al;/x]sL lyOg\ . kl/jf/sf] k'gld{ng eof] . xfdL sfgk'/sf] v'nf cfsfzdf ;f; km]b}{ cufl8 a9Øf}F . ;fFem kg{ nfu]sf] lyof] . xfdLn] af6fdf lxFl8/x]sf s]xL d';ndfg wd{u'?h:tf ;]tf] uf]nf] 6f]kL nufPsf clns kfsf dflg;nfO{ ;f]Wof}F

æ;fxa ¤ xd]+ cfh /ft sfgk'/ d]+ 7x/gf x} . sf]O{ ;:tf nh j w/dzfnf s] l7sfgf atfOP g ¤Æ

æcfknf]u Ow/ Sof]+ cfof < zx/ s] t/km hfOo] g ¤Æ

æsfgk'/ sf d'Vo zx/ /]nj] s] p; kf/ x} Sof <Æ

æsfgk'/ tf] pw/ xL x} . cfk s] kf; l6s6 x} <Æ

æhL xfF, x} ==.Æ

ætf] lkm/ ;] pn6] kfFj Kn]6kmfd{ d]+ hfs/ pw/ kf/ sLlho]uf . Ow/ tf] cfdL{ Aof/fs, sf]onf e08f/ cf}/ 5f]6]5f]6] al:tofF x} .Æ

xfdL km]l/ Kn]6kmfd{lt/} uof}F . kfl/kl§ l6s6 hfFr x'Fb} /x]5 . xfdLn] cfkm";Fu ePsf l6s6 b]vfof}F .

hfFrsLn] ;f]Wof]– æaRrf]+ sf l6s6 <Æ

xfdLn] gfgLx¿sf l6s6 sf6]s} lyPgf}F . d}n] ;To af]Ng'kYof]{ af]n]F – æalRrofF 5f]6L x}, Ogsf eL l6s6 <Æ

ælstg] jif{ s] x}+ <Æ

æox a8L ;ft cf}/ 5f]6L kfFr ===.Æ kl/l:yltsf] cfFsng u/]/ d}n] 5f]/Lx¿sf] pd]/ ;s];Dd 36fPF .

æcfk s] kf; bf]gf]+ alRrofF s] l6s6 xf]gL rflxP yf .Æ

d cndNn k/]F . xfdLn] efunk'/b]lv uof, uofb]lv d'un;/fo, agf/;b]lv Onfxfafb;Dd cfpFbf slxNo} 5f]/Lx¿sf nflu l6s6 sf6]sf lyPgf}F, sf6\g'k5{ eÙ] yfx} ePg, l6s6 hfFRg]n] klg logLx¿sf] l6s6 dfu]sf lyPgg\ . ca kl/Pg km;fb ¤

To;n] eGof]– æbf]gf]+ sf] l6s6 sf6gf rflxP yf . kfFr jif{ cf}/ p;;] a8] aRrf]F sf] cfwf ef8f nutf x} . cfk sf] lagf l6s6 aRrf]+ sf] ofqf s/fg] k/ h'df{gf nutf x} .Æ

æh'df{gf <Æ

æhL, xfF kfFr ;f} af/x ?ko] ===.Æ

sfgk'/ k:t}b]lv cg]s vfn] cfkt\ cfO/x] . jf; vf]Hg ca]/ eO/x]sf] lyof] . d}n] eg]F

æxfdL g]kfnaf6 cfPsf ko{6s xf}F . efunk'/af6 uof, uofaf6 d'un;/fo / agf/;b]lv Onfxfaf6 o;} u/L /]nofqf ul//x]sf 5f}F, uf8Ldf l6s6 r]s x'GYof], xfdLnfO{ sxLF klg aRrfsf] l6s6 v} eg]/ dfluPg t < xfdL;Fu tL l6s6 ce}m 5Fb} 5g\ ======.Æ

æcfksf] lgodfg';f/ h'df{gf nutf x} ===. b]lvo] ==Æ p;n] lgodfjnLsf] Pp6f ;fgf] k'l:tsfdf kfFr jif{dflysf afnaflnsfnfO{ cfwf ef8f nfUg] lgod b]vfof], lagfl6s6 ofqf u/]df nfUg] hl/afgf klg b]vfof] . xfdLl;t s'g} pQ/ lyPg . ;Ltf ?g yflng\ . d o;} t sfnf] dflg;, d]/f] cg'xf/ 8/ / lrGtfn] emg\ sfnf]gLnf] eof] . ;Ltf sgLs'yL To;;Fu lxGbLdf dfkm dfUg yflng\ . lsg 6]Yof]{ pm== . p;n] xfd|f s'/} ;'g]g . cGTodf d}n] p;nfO{ Pshgfsf] k"/f ef8f xftdf ydfPF . pm Psl5g t dflg/x]sf] lyPg t/ kl5 p;n] xfdLnfO{ ws]Nb} aflx/ lgsfNof] .

aNnaNn To; cfkt\af6 kf/ kfOof] . kl5 /fd|/L a'em]sf] t uNtL xfd|} /x]5 . kfFr jif{dflysf afnaflnsfsf] ef8f ltg'{kg]{ lgod /x]5 . t/ ef/tdf 3";n] hxfF klg sfd ug]{ ¤

@!= sgf}l8of wd{zfnf

ca a]n'sf x'g nfu]sf] lyof] . /]nj] Kn]6kmfd{aflx/ lg:sgf;fy sfgk'/sf] eJo :jfutåf/ b]lvof] . 5]j}df Pp6f 7"nf] wd{zfnf klg v8f /x]5 . 9'ª\uf] vf]Hbf 9'ª\u} e]l6Psf] lyof], xfdL t'?Gt Totf uof}F . t/ wd{zfnf cToGt cJojl:yt / ;'g;fg nfUg] . clns 7"n} hdft lxF8]sf a]nf of] pko'St eP klg clxn]nfO{ xfdL oxfF a:g tof/ ePgf}F . xfdL ahf/sf] d'Vo efult/ k:of}F . Pp6f xf]6nsf] bnfn xfdLnfO{ k5\ofO/x]sf] /x]5 . xfdL To;sf lrKnf s'/fsf kl5 nfu]/ p;n] eg]sf]] xf]6nlt/} uof}F . t/ Tof] xf]6n ;fFu'/f], cFWof/f] / ;'g;fg uNnLleq lyof] . sf]7fx¿ ;fgf, cFWof/f / c;'/lIft nfUg] vfnsf lyP . sf]7fdf nufOPsf s'n/x¿ sfdgnfUg] / em\ofn9f]sfx¿ klg sRrf lyP . dnfO{ 8/ klg nfUof], o:tf] cFWof/f] 5, n'6kf6 ul/ kf] xfNg] x'g\ ls, Tof] xf]6n 5f8L xfdL k'gM ahf/lt/  k:of}F .

af6f] l/S;f, ;fOsn, df]6/;fOsnh:tf ;fgf ;fwgn] slt eL8 eg] Psk|sf/sf] /dfOnf] g} nfUg] . dflg;sf] eL8n] 7]n]/} cufl8 a9fpnf h:tf] . kl/jf/sf ;b:o Psaf6 csf]{ 5'l§of] eg] k/ b]lvP klg e]6\g d'l:sn . xfdL sfgk'/] eL8 l5rf]Nb} cl3 a9Øf}F . gofuGhsf] sgf}l8of wd{zfnf af6}df kbf]{ /x]5 . jf; a:g ldN5 ls eg]/ xfdL Tof] wd{zfnf x]g{ leq uof}F . cluNnf] lbg lj/StnfUbf] 7fpFdf a;]/ cfPsfn] xf] ls, of] t xfdLnfO{ cToGt Jojl:yt nfUof] . g'xfpg], n'uf w'g], ;'sfpg] / gfgLx¿ pk|mg]–v]Ng] klg k|z:t 7fpF ePsf] v'Nnf ejg /x]5 . 7fpF ahf/sf] aLrdf kg]{, vfgf vfg xf]6nx¿ glhs} / sf]7f klg xfjfbf/ clg km/flsnf ePsfn] xfdLn] of] 7fpF 7Ls 7fGof}F . cfhsf] jf; oxLF x'g] to eof] .

wd{zfnfsf] k|aGws a"9f] km/fl;nf] / ;xof]uL /x]5 . d}n] ;f]w]F– æafx« jif{cl3 d oxfF cfPsf] lyPF . To;kN6 d oxfFsf] /f0fL ;tL wd{zfnfdf jf; a;]sf] lyPF . Tof] wd{zfnf stfkl§ k5{ <Æ

pm lgs}a]/ 3f]l/of] . cGTodf p;n] eGof]– æx]gf]{;\ efO, sfgk'/ lgs} 7"nf] ;x/ xf] / oxfF nueu ;o–krf;j6f hlt ;fgf7"nf wd{zfnf 5g\ . d ;a} wd{zfnfsf] gfd klg hflGbgF t/ /f0fL ;tL wd{zfnf clns gfd rn]s} xf] . d}n] of] gfd ;'g]s} x'F t/ d}n] tkfO{FnfO{ sxfFg]/ k5{ eg]/ 7ØfSs} eÙrflxF ;lsgF

d}n] p;nfO{ cfkm" ;kl/jf/ oxfF cfpgfsf] p2]Zo atfPF– æxfdL kltkTgL g]kfnsf :s'nsf lzIfsx¿ xf}F . clxn] g]kfndf ljhof bzdLsf] cj;/ ePsfn] kGw|lbg] labf 5 . b;}F t x/]s jif{ dflgPs} xf], xfd|f] kl/jf/n] o; jif{sf] b;}F tkfO{Fsf] ef/tsf Psb'O6f dxŒjk"0f{ ;x/ 3'd]/ dgfpg] ljrf/n] otf k;]sf xf}F . ef]lnsf] lbg xfdL sfgk'/sf ;a}eGbf d'Vod'Vo 7fpF 3'd]/ cfu/f k'Ug rfxG5f}F . ef]ln Ps ah];Dddf 3'ld;lsg] sfgk'/sf d'Vo 7fpFx¿ s]s] x'g\ <Æ

Dofg]h/ t d;Fu l/;fPem}F ug{ yfNof] . p;n] ddfly cfkm"eGbf ;fgfnfO{ ul/g] k|]dk"0f{ emf]Fs vGofof] . pm s/fof]– æef]ln Ps lbg sfgk'/ 3'Dg] /] ¤ Ps lbgdf sfgk'/ 3'ldG5 st} < sfgk'/ t ;Q/L nfv dflg; a:g] dxfgu/ xf] df:6/;fx]a ¤ of] s'g} ufpF xf] / < sd;] sd kfFr lbg oxfF a:gf];\ . ljhof bzdLsf] kfjg cj;/df oxfF w'dwfd x'G5 . tkfO{F xfd|f] w'dwfddf efu lnP/ dL7f] ;Demgf af]sL 3/ kms{g'k5{ . sfgk'/sf] b;x/f kj{ lxGb"x¿sf] ;fg xf] . ef/tLo :jtGqtf–;ª\u|fd o;} ;x/af6 ;'? ePsf] xf] . df]tLnfn g]x¿nfO{ ;+;f/n] lrG5, pgL o;} ;x/df a;]/ slxn] cfu/f t slxn] Onfxfafbdf jsfntL uy]{ . df]tLnfn, kl08t hjfx/nfn / afk"hL oxfF a:y] . pgLx¿ log} uNnLuNnLdf hgtf p7fpFb} æhfuf] ef/tjf;L ¤Æ eGy] . oxfF df]6/;fOsn, aGb's / 5fnfh'Qfsf ljzfn km\ofS6/L  5g\ . l:6n, kmnfd, sk8f, ;'tL{, cÙ / v]nf}gfsf nflu sfgk'/ ef/ts} 7"nf] ;x/ xf] . tkfO{FnfO{ oxfFsf ljZjk|l;4 xL/fsf u/uxgf–k;ndfq 3'Dgsf nflu Ps lbg nfUnf . aGb's km\ofS6/L 3'Dg k"/f Ps lbg, df]6/;fOsn / sk8f / ldnldl;g/L km\ofS6/L 3'Dg Ps lbg, kfs{ / c¿ /dfOnf 7fpFx¿ 3'Dg Ps lbg . tkfO{F t :s'nsf] df:6/ x'g'x'Fbf] /x]5, ef/tsf] :jtGqtf;ª\u|fd ljZjk|l;4 5, o;sf] af/]df sn]hdf k9\g'eof] xf]nf g} .Æ

g]kfnsf dflg;n] ef/tLox¿sf 3/]n' syf kl9/xg'kb}{g . xfdLn] cfkm"nfO{ klxn] /fd|/L lrÙ'k5{, clg km';{t lgsfn]/ l5d]sLnfO{– d p;nfO{ o;f] eÙ rfxGy]F, t/ elggF . rfnL; nfvhlt hg;ª\Vof ePsf] sfgk'/nfO{ pm ;Q/L nfvsf] ;x/ eGb} lyof] .

t}klg d}n] af]Ng 8/ dfÙ'k5{ eÙ] lyPg, d}n] eg]Fæcsf{sf] b]zsf ;fgfltgf 36gf hflg/xg' h?/L 5}g . tkfO{FnfO{ g]kfnsf] af/]df s] yfxf 5 t < d}n] ;fOG;af6 OG6/ u/]F, kl5 cª\u|]hL / ul0ft ljifo lnP/ u|]h'P6 ePF, kf]:6u|]h'P6df cª\u|]hL ;flxTo k9]F . cª\u|]hLdf a9L Wofg lbg] u/]sfn] dnfO{ ljZjsf] Oltxf; sd yfxf 5 . t}klg ?lrjz k9]sfn] dnfO{ ef/tsf] Oltxf; s]xL yfxf 5 .Æ

ælzIfs x'F eÙ], ljZjsf] Oltxf;rflxF yfxf 5}g eÙ]=== . ef/tsf] af/]df s] yfxf 5 <Æ p;sf] efjdf ddfly s8f cfj|md0f b]lvof] . 6'x'/] ko{6gdf lxF8]sf xfdLnfO{ s'g} ;fgf] ahf/sf] :s'ndf sv/f lrgfpg] c;xfo ul/a df:6/, hLjgdf lhpg] snf / ;+;f/sf] /Lt ga'em]sf] sRrf dfg'if eg]/ p;n] lrlg;s]sf] lyof] . jf:tjdf To;sf] v'aL b]v]/ d 5Ss k/]F .

dnfO{ cfTd/Iff ug{ lgs} d'l:sn k¥of] . t}klg d p;sf cufl8 d"v{ b]lvg lsg rfxGy]F / ¤ d}n] eg]F– æx]gf]{;\ Dofg]h/;fx]a ¤ d g]kfnL x'F / ;r]t g]kfnL x'g'sf] gftfn] d}n] ef/t, rLg, e'6fg, aª\unfb]z, kfls:tfg, O/fg, ckmuflg:tfg, ;Dk"0f{ dWok"j{, y'k|} clk|msf, l;ª\u} o'/f]k, cd]l/sfsf] lgs} Oltxf; yfxf kfpg'k5{ .Æ

daf6 af]Nbfaf]Nb} 3dG8L nah lgl:sOxfn] . kfgL kf]lvP ;f]xf]g{ ldN5, d'vaf6 zAb kf]lvPkl5 ;f]xf]g{ ldNbf] /x]g5 . d cfkm\gf zAbdf cf]slng] 3dG8sf] sf/0f w]/} k6s b'Mv kfO;s]sf] dfG5], oxfF km]l/ km]nf k/]F . ;f]r]/ af]Ng] / af]n]/ ;f]Rg]sf aLrsf] km/s oxL t xf] .

æef/tsf] Oltxf;rflxF tkfO{FnfO{ s] yfxf 5 t <Æ p;n] dnfO{ v]bf] ug{ 5f]8]g .

p;sf] rsf]{ :j/n] d klg tfltxfn]F Sof/, elglbPF– æd l;Gw' 3f6Lsf] ;Eotf, j}lbs cfo{x¿sf] O/fg–ckmuflg:tfgaf6 k"j{ ;b}{ cfPsf] syf, l;Gw'df j}lbs ;Eotfsf] ljsf;, k'/f0f, dxfef/t, /fdfo0f, blIf0fsf b|lj8 /fHox¿sf syf, ef/tdf d'un ;fd|fHosf] :yfkgf, ljsf;, cª\u|]hsf] ef/t cfudg, O:6 OlG8of sDkgL / snsQf ;x/sf] ljsf;, cª\u|]hx¿n] j|mdzM ef/t sAhf u/]sf] sxfgL ;a} ldnfP/ yf]/ax't eÙ ;S5' .Æ

Dofg]h/sf] cfFvfdf dk|ltsf] wf/0ff clnslt ablnPsf] b]lvof] . d eGb} uPF– æd]/f lktfk'vf{x¿ !@$$ sf] ljj|mdLdf kf}8Lu9jfnaf6 g]kfntkm{ ufF;, jf; / ;'/Iff vf]Hb} k;]sf x'g\, kf}8L d"n ynf] x'gfn] xfd|f] y/ kf}8]n ePsf] . tkfO{FnfO{ elgxfn"F ddf ef/tsf] ;fdfGo1fg Pp6f ;fdfGo ef/tLodf hlt emÙ} xf]nf . d}n] ;fdfGo1fg;DaGwL b'O6f lstfa n]v]sf] 5' eg] ef/t, rLg / e'6fg;DaGwL ;fdfGo1fgsf sfo{j|md rnfPsf] 5' . d ef/tsf] :jtGqtf;ª\u|fdsf] s'/f klg ug{ ;S5' . lzjfhL, nvgpmsf] /]lh8]G;Lsf] sxfgL, /fgL nIdLafO{ / emf/v08sf ;Gyfnx¿n] u/]sf cª\u|]hlj?4sf n8fOF eÙ ;S5' . dnfO{ ldhf]/d, gfufNofG8, d]3fno, cf;fd, c?0ffrnk|b]z, l;lSsd / emf/v08, pQ/f~rn, kGhfa / ef/tsf ljleÙ k|fGtsf Oltxf;, /fhgLlt, efiff, ;+:s[lt, e"uf]nh:tf ljifodf ?lr klg 5 . d ef/taf6 lg:sg] k|mG6nfOg, cfp6n's h:tf va/klqsfx¿sf] lgoldt–clgoldt kf7s x'F . d lxGbL ;flxTosf d"w{Go ;flxTosf/sf] kf7s x'F eg] sfblDagL / ;l/tfh:tf ;flxTok|wfg klqsfsf] klg d kf7s x'F . d}n] ef/tsf s]xL 7"nf g]tf / ;flxTosf/sf cfTdsxfgL / hLjgL k9\g kfPsf] 5' .Æ

cf;fd, klZrd aª\ufn, laxf/, pQ/k|b]zh:tf 3gf a:tL ePsf ef/tLo /fHosf] d}n] yf]/ax't e|d0f u/]sf] 5' . d}n] lxGbL efiffsf rf/kfFr ;o lkmNd x]/]sf], xhf/f}F lxGbL uLt ;'g]sf], ef/tsf rlr{t l;g]sdL{, g]tf, j}1flgs / pBf]uLJofkf/Lx¿sf] af/]df hfgsf/L /fVg] u/]sf] 5' . oLafx]s s]/nf, pl8;f, kGhfa, sflZd/, dxf/fi6«, lbNnL, /fh:yfgnufotsf cg]s k|fGtsf ef/tLox¿;Fu ;ª\ut klg u/]sf] 5' eg]/ eg"Feg"F eO/x]sf] lyof] .

p;n] ;f]Wof]– æsfgk'/sf] af/]df rflxF slt yfxf 5 lg <Æ

d lar/fnfO{ s] yfxf ¤ sd;] sd o;kN6 otf klg cfpFb} 5f}F eÙ] yfxf ePsf] eP clncln ;"rgf a6'Ng] lyPF . t}klg hfg]sf] 8/fO{8/fO{ elglbPF– æ;g\ !*%& sf] ljb|f]xdf sfgk'/df /fhf gfgf ;fx]asf] g]t[Tjdf ;of}F cª\u|]hx¿nfO{ ef/tLox¿n]] 3f6 ptfl/lbPsf lyP eÙ] k9]sf] ;Dd x'F . ef/tLo l;kfxL ljb|f]x / oxfFsf] laaL3/sf] g/;+xf/n] a]nfotLx¿sf] 9f8 efFr]sf] lyof] . emfF;LsL /fgL nIdLafO{sf] jL/tfsf] sxfgLdf sfgk'/sf] klg k|;ª\u cfpF5 . hjfx/nfn g]x¿sf] cfTdj[QfGtdf sfgk'/ / j/k/sf u|fdL0f ls;fgx¿sf] hfu/0f tyf ljb|f]xsf] nfdf] j0f{g klg k9]sf] 5' .Æ dnfO{ To; l;kfxL ljb|f]xdf a]nfotLx¿n] g]kfnLsf] d2t gkfPsf] eP p;a]n} ef/t g5f8L w/ kfpg] lyPgg\ eÙ dg nfu]g . d]/f cufl8 Pp6f b]zeSt ef/tLo hd]/ al;/x]sf] lyof] .

;Ltfn] sf]7faf6} xfd|f ukm ;'lg5g\ . pgn] 5]]pdf cfP/ dnfO{ sf]6ØfOg\ . pgsf cfFvf eGb} lyP– æt w]/} af]ln;\ . lsg rsL{rsL{ af]Ng'k/]sf] o; k/fO{ d'n'sdf klg < 3fF6L o:tf] v/fa 5, 8fS6/n] gaf]Ng' eg]sf] 5 t/ tF hxfF uP klg s'nL{s'nL{ cfkm\g} avfg u5{;\ . cfkm"n] sfd u/]sf] ;+:yf /fd|f], cfkm\gf ;fyL c;n / ljåfg\, h'g ljifodf klg cfkm"n] lgs} hfg]sf] 5' eG5;\ . tFnfO{ b'lgofFn] b'O{ k};fsf] klg uGb}g, a'lem;\ < ca /fhgLltsf s'/f lgsfNg] xf]nf– g]kfndf /fhfn] ;Qf xftdf lnP/ uNtL u/], ca /fhtGqsf] cGTo cjZoDefjL 5 cflb . s] dtna 5 oL ef/tLonfO{ t]/f s'/fsf] < s] lhT5;\ < s] kfpF5;\ <Æ

Dofg]h/sf] :j/ ablnof] . p;n] eGof]– æxfdL oxfFsfn] yfxf kfpg] klg olQ t xf], xfdLn] yfxf kfpg] klg ltg} lstfaaf6 t xf] . df:6/hL, tkfO{FnfO{ olt w]/} yfxf /x]5, clg lsg sfgk'/sf] ofqf ug{ Ps lbg dfq} < sfgk'/ s'g} ufpFn] ahf/ t xf]Og . sf/df r9]/ lbge/ uNnL–uNnL kmGsf nufP klg Ps} lbgdf t ;Sg'x'Ù .Æ

pm ca dnfO{ sfgk'/dfxfTDo ;'gfpg yfNof] . w]/}a]/ cfkm\gf s'/f /flv;s]kl5 cGTodf Dofg]h/n] eGof]– ædf:6/hL ¤ sfgk'/hlt 7"nf] cf}Bf]lus ;x/ blIf0f Pl;ofd} csf]{ 5}g . uª\uflsgf/sf] of] ;x/ b]je"ld klg xf] . To;f] ePsfn] oxfF 3'Dg nfos 7fpF cgluGtL 5g\ .Æ

sfgk'/nfO{ t p;n] a9fpFb}a9fpFb} ;fª\3fO{eGbf 7"nf] eG5 ls eÙ] d}n] 7fg]F . d}n] ljifo abNb} eg]F– æsfgk'/sf nflu xfdL;Fu Ps lbgdfq 5 . o; Ps lbgsf] ;b'kof]u x'g] u/L ofqfsf] of]hgf agfpg d2t ug'{xf];\ g .Æ

p;n] eGof]– æx]gf]{;\ df:6/hL ¤ d]/f] sfd tkfO{FnfO{ cg'/f]w ug]{ xf] . d}n] cfkm\gf] sfd u/]F . t/ ef]ln Ps lbg dfq 3'Dg] xf] eg] d]/f] s] nfU5 /, o;f] ugf]{;\ M ef]ln oxfFaf6 ;a]/} ;f]em} lrl8of3/ x]g{ hfg'xf];\, lrl8of3/ x]l/;s]kl5 la7'/ hfg'xf];\, la7'/af6 kms]{/ h]s] 6]Dkn k'Ug'xf];\, h]s] 6]Dkndf ;fFemsf] lemlnldnL x]l/;s]/ cGTodf df]tL lemn klg k'Ug'xf];\ . df]tLlemnsf] lemlnldnLkl5 oxLF jf; a:g cfOk'Ug'xf];\ .Æ

æolt ofqf ;Sg slt ;do nfUnf t <Æ

ælaxfg tkfO{Fx¿ lrofgf:tf ul/;s]/ ;f9] 5 ah] lg:sg'xf];\ . cfkm\gf ;fdfg oxLF 5f8\g'xf];\ . oxfFaf6 km"nafu k'Ug'xf];\, ToxfFaf6 a8]rf}/fxf k'Ug'xf];\ . a8]rf}/fxfaf6 lrl8of3/ hfg] 6]Dkf] kfOG5 . ToxfF k'Ubf cf7 aHnf . lrl8of3/ x]b}{df afx« aHnf . To;kl5 aflx/ lg:s]/ vfglkg ug'{xf];\ . vfglkgkl5 sNof0fk'/ hfg] l/S;f jf 6]Dkf] kj|mg'xf];\ . sNof0fk'/af6 ;f]em} la7'/ hfg] a; jf 6]Dkf] kfOG5g\ . la7'/ k'Ubf b'O{ aHnf . b'O{ ah] k'u]df Ps 306f Tot} cNdlnP x'G5 . la7'/df vfhf vfP/ kmsL{ k'gM ot} cfpg'xf];\ . 6]Dkf]df cfkm" h]s] dlGb/ hfg] atfpgf];\ . p;n] sxfF pqg'kg]{ xf] ptfl/lbG5, To;kl5 l/S;f kj|m]/ h]s] dlGb/ x]g'{xf];\ . h]s] dlGb/df a]n'sLkv a8f] dgdf]xs hd36 b]Vg kfOG5 . kfFr ah];Dd h]s] dlGb/df /dfpg'xf];\ . h]s] dlGb/af6 lg:s]/ l/S;f r9L df]tLlemn nfUg'xf];\ . df]tLlemnsf] ;fo+sfnLg lemlnldnL clåtLo x'G5, Ps 306f df]tLlemndf /dfPkl5 k'gM oxLF cfpg'xf];\ . gf} ah] cfOk'Ug'x'g]5 . oxLF cfP/ /ftsf] vfgf ot} st} lng'xf];\ / cf/fd ug'{xf];\ . d s] eg"F

d sfuhdf Dofg]h/n] atfOlbPsf] ofqfsf] gS;f agfpg yfn]F . cndlnFbf Dofg]h/n] ;'wfl/lbGYof] . ef]lnsf] lbg s;f] ug]{ eÙ] 6'ª\uf] nfu]kl5 d sf]7flt/ nfu]F . Dofg]h/ klg cfkm\gf] zogsIflt/ nfUof] . To; lbg xfdL a;]sf] wd{zfnfdf aL;–tL;hgfeGbf a9L dflg; jf; a:g cfPsf] b]lvPg . kfFrtn] ejgsf] l;/fgtnfdf Joj:yfkssf] cfjf; / e'OFtnfsf] Ps sf]7fdf Pshgf ;]jssf] jf; /x]5g\ . ;]js Ps}hgf eP klg wd{zfnfsf] ;/;kmfO, lah'nL / cGo ;fdfgsf] ;Def/ /fd|/L ePsf] /x]5 .

e'OFtnfdf b;j6f hlt sf]7f / sf]7fx¿sf] aLrdf Pp6f elnan v]Ng emÙ} k'Ug] v'nf 7fpF, e'OFtnfsf] v'Nnf ePsf] 7fpFdfly kmnfd] hfnL /fv]sf] . dflyNnf] tnfdf dflg; lxF88'n ubf{ w"nf] emg]{ ePsfn] ;fob lax]a6'nf] cflb ubf{ dflyNnf tnfdf e'OFdf un}Frf cf]5Øfpg'kbf]{ xf] . t];|f] / rf}yf] tnfdfly aLrsf] cfsfz v'nf lyof] . ;a} sf]7f cToGt /fd|f / cfw'lgs kf/fsf, 6\jfOn]6–afy?dx¿sf] ;ª\Vof klg dgUu] / kfgLsf] b'Mv gx'g] ePsfn] xfdLh:tf cfojfnfx¿sf nflu of] /fd|f] cf>o:yn dfÙ'k5{ . t/ laxf/ / pQ/k|b]zdf /ftdf slxn]sfxLF nfdf] ;do;Dd lah'nL lgEg] ePsfn] udL{sf ;dodf s'n/ gePsf] o; 3/df jf; a:g cln sl7g kg]{ x'G5 .

xfdL bf];|f] tnfsf] ;8skl§sf] sf]7fdf a:g] eof}F . xfdL uPsf a]nfdf wÙ lah'nL lge]g, /fte/ kª\vf rn]sfn] zLtn eO/x\of] .

sfgk'/df vfgf ;:tf] . xfdLn] 5]psf] Pp6f ;fgf] xf]6ndf tGb'/L/f]6L, bfn, t/sf/L, crf/ / bxL vfof}F . vfgf /fd|f] / dL7f] dfq xf]Og Tolt;f/f] Jo:t xf]6nsf sd{rf/L klg slt /dfOnf ¤ xfdLn] cfkm\g} 5/l5d]ssf] 3/df vfPem}F u/]/ vfgf vfg kfof}F . ;'Tbf nueu P3f/ ah]sf] lyof] . sfgk'/sf] Tof] uNnL Tolta]nf klg plQs} eL8ef8n] el/Psf] lyof] . /ftL d b'O{ ah]lt/ p7]/ aflx/ a/G8fdf lg:s]F . tn xf]6ndf dflg;x¿ eL8ef8 ub}{ vfO/x]sf lyP . d km]l/ ;f9] tLg ah]lt/ p7]F, xf]6nlt/ lrxfPsf] t dflg;x¿ ;fFemsf em}F vfglkgdf Jo:t ¤

d}n] 5f]/Lx¿ / ;LtfnfO{ p7fP/ sfgk'/sf] ;x/L Jo:ttf b]vfPF . dnfO{ Psvfn] kL/ kg{ uof] . sf7df8f}Fdf ;fFemsf] ;ftcf7 alh;Stf dflg;x¿ cfcfkm\gf 3/leq 3'l;;S5g\ . ;8s z"Go / 8/nfUbf] x'G5 . otf sfgk'/df /ftsf] ;f9] tLg ah] klg lbgsf em}F ;8s el/e/fp 5, xf]6n / k;nx¿ cf–cfkm\gf sfddf 5g\ . c¿n] ;o jif{df gu/]sf] sfd xfdLn] b; jif{df u/]/ pgLx¿sf] pÙltnfO{ e]§fpg'kg]{df c¿ lbgsf] rf}aL; 306f sfd ul//x]sf] a]nf xfdLrflxF 5 306f u/]/ slxn] pgLx¿nfO{ e]6\g] <

@@= ef/t lxGb" /fHo 3f]lift x'g;S5

@)^@ ;fn c;f]h @# ut] cfOtaf/sf] laxfg xfdL sfgk'/sf] gofuGh rf}/fxfl:yt sgf}l8of wd{zfnfdf lapFlemof}F . cluNnf] /ft Onfxfafbdf a8f] si6sf ;fy sf6\g'k/]sf] / laxfgb]lv k|ofu, cfgGbejgh:tf 7"nf7"nf 7fpF 3'd]/ klg 306f}F /]nofqf u/]kl5 sfgk'/ hª\S;gsf] csf]{ ;'vfGt gf6s ;dfkg u/]sfn] yfSg' yflsPsf] lyof] . laxfg cln lgs}a]/;Dd ;'ltof] . cfhsf] /ft eg] a8f] cf/fd;Fu laTof] . laxfg Dofg]h/n] atfPcg';f/ lrofgf:tf ug{kl§ nfUg'kg]{df xfdL To;} lxF8\g 7Ls k¥of}F . kf]sfk'Gt'/f klg af]s]/} lxF8Øf}F .

æe/;s ot} cfpg]5f}F, s'g} k|lts"ntf ePdf xfdL otf gcfO{ ;f]em} cfu/f nfUg]5f}F . ptfaf6 kmls{Fbf sfgk'/ eP/} kms{G5f}F xf]nf, To;f] ePdf xfdL oxLF jf; a:g cfpg] k|of; ug]{5f}F .Æ ;Ltfn] Dofg]h/nfO{ elgg\ .

xfdL l/S;f lng'eGbf sfgk'/] dlg{ª jfs ug{ xf}l;Psf lyof}F . xfdL a;]b]lv pQ/ nfu]kl5 lt/kfnsf bf]sfg b]lvg yfn] . x/]s 3/ sDtLdf rf/tn] lyof] / k|To]s 3/sf] l8hfOg nueu p:t} lyof] . ;x/sf 3/ s:tf x'G5g\ eÙ] gd'gf x]g{ ToxfF k'Ug'k5{ . xfdL t O6x/L, jflnª / w'lnv]nnfO{ klg ;x/ eÙ vf]H5f}F ¤ lt/kfnsf bf]sfg ;8ssf b'j}tkm{sf b'O{ tnfdf lyP . laxfg 5 gahLsg lg:s]sfn] xfdLn] v'nf bf]sfgx¿ b]Vg gkfP klg ;fOgaf]8{af6} oL lt/kfnbf]sfgx¿ sqf x'g\ eÙ] cg'dfg ug{ ;SYof}F . Pp6f uNnLdf k;]sf] t lgs} a]/ lxF8] klg Hj]n/x¿sf bf]sfg g;lsg] h:tf] nfUg] . ;'grfFbLsf uxgf eGbf klg xL/f, kÙf, d'uf, df]tLsf uxgf agfpg] / Jofkf/Lx¿sf] crDdnfUbf] uNnL / k;n}k;nsf] slxNo} g6'ª\lug] j|md b]v]/ xfdL t bªbf; ¤

aNnaNn km"nafu k'luof], af6f] t lgs} nfUof] . afkm /] ¤ lbpF;f] of] 7fpFdf slt eL8ef8 x'Fbf] xf] ¤ km"nafu k'u]/ x]bf{ o:tf] nfUYof] dfgf}F ;+;f/sf] s]Gb| sfgk'/ g} xf] / sfgk'/sf] s]Gb| oxL km"nafu xf] . laxfgsf] cfwf pHofnf] / lah'nLsf] cfwf pHofnf]n] km"nafunfO{ sNkgftLt ;'Gb/ agfO/x]sf] lyof] . dlg{ª jfsdf lxF8]sf o'jfo'jtLx¿sf] tfFtL /x/nfUbf] lyof] . log}n] t xf] ;x/x¿nfO{ hjfg agfpg] ¤

d}n] t?gLx¿sf] Ps x"ndfly cfFvf 8'nfpFb} ;LtfnfO{ eg]F– ædflg; ;x/ k;]kl5 lsg slxNo} ufpF kms{g dfGb}g, yfxf 5 <Æ dgleqsf] k'?if s'gfdf s'g} ckl/eflift, cr]tg nf]e Psflaxfg} k}bf x'g nfu]sf] lyof] .

d]/f] efj k9\gdf ;Ltf ;w}F dflx/, pgn] ddfly lr;f] kfgL vGofOg\– æ;x/ afFRg nfos x'gfsf] sf/0f p M To:tf nf]enfUbf o'jsx¿ x'g\ . logsf] bz{g kfpg dfq klg dflg;n] ;x/} k:g'kg]{ x'G5 .Æ zf/Ll/s Jofofdn] ul7nf] Hofg agfPsf nueu cw{gUg o'jfx¿sf] k/]8tkm{ pgsf cfFvf 8f]l/Psf lyP .

æo'jfx¿eGbf t o'jtLx¿ slt xf] slt /fd|f b]lvG5g\ .Æ d}n] l9kL u/]F .

km/flsnf] ;8sdf lxF8fO lgs} l9nf] b]lvg] . xfdL lxF8\b} lyof}F / xfd|f cfFvf ;f}Gbo{zf:qLo ljifodf k:t} lyP . ;'Gb/tf s] xf] / s;/L dl:tisn] j:t'nfO{ ;'Gb/ jf s'¿k 7x¥ofpF5 eÙ] ljifodf d]/f] s'g} cWoog 5}g . ca sfgk'/sf] o; laxfgLdf ;'Gb/tfk|ltsf] ;Gt'lnt gh/ lgdf{0f ug{ ;Ltfaf6 ;xof]u kfOg]   b]lvof] .

æclxn] tkfO{Fsf] dl:tisdf ePsf] k'?if /f;folgs tŒj af]Nb} 5 . Ps l5g To; /;fognfO{ ;Dxfn]/ /fVg'xf];\ . ;To kQf nfluxfN5 .Æ

æs;/L <Æ

æs;/L eÙ] ca < s'v'/f, 9's'/, k/]jf / c¿ r/fx¿sf efn] ;'Gb/ b]lvG5g\ ls kf]yL < km"nsf] efn] efusf] ;'Gb/tf /fd|f] ls kf]yL efusf] < /fFuf] ;'Gb/ ls   e}F;L < ufO{ ;'Gb/ ls uf]? < efn] kf]yLdf cfslif{t x'g' / kf]yLnfO{ efn] /fd|f] nfUg'    t xdf]{gsf] rnfvL g xf], t/ dl:tisnfO{ Ps}l5g of}gd'St cj:yfdf /fv]/ x]g]{ xf] eg] ;fdfGotof kf]yL e2f, km';|f], ;fgf], /f]uL / sdhf]/ b]lvg]5 rfx] hLjhGt', r/fr'?ª\uL x'g\ jf dflg;====. hLjx¿df k'?ifhflt k"0f{, 5l/tf], e/ kg{ nfos / ;'Gb/ x'G5 .Æ

;'Gb/tfsf] :j:y / u}/n}ª\lus b[li6sf]0f lgdf{0f ug{df eGbf klg ;LtfnfO{ s'ts{ u/]/} eP klg x/fpg d dlyª\un lvofO/x]sf] lyPF . 5f]/Lx¿ xfd|f s'/faf6 k/ lyP / pgLx¿ hxfF lyP dg klg ToxLF r/fpFy] . km"nafusf] dgf]xf/L laxfgLdf pgLx¿n] e]6]sf] cfgGb O{iof{nfUbf] lyof] .

æltdLnfO{ vf]Hg ufpF k:g'k¥of] lg ¤Æ d s'/fsf] o; TofGb|f]af6 s'g} lsgf/df pqg vf]Hb} lyPF .

æt/ tkfO{FnfO{ t sf7df8f}Fdf dfq e]6\g ;lsof] ¤Æ

hlt lnF8]l9kL u/] klg cGTodf d}n] xf/]F . xfd|f] lax]cl3 d sf7df8f}Fsf] sf]6]Zj/df a:y]F / ;Ltf df]/ªsf] l;h'jfdf lyOg\ .

:s'nsn]hsf 5fq5fqfx¿, ;]gf jf k'ln;df k|j]z u/L b]z;]jf ug{ OR5's x§fs§f s]6fx¿, lbgel/ k;ndf a:tfa:tf s'Flhg nfu]sf v'§fsf] e/df lxF8]sf cwa}F;] a]kf/Lx¿, a"9fa"9Lx¿ / s'g} xtf/sf] sfd k/]/ lxF8\g]x¿ ;8sdf lyP . sf]xL Kof;]Gh/ kfOG5 ls eg]/ Psflaxfg} ;8sdf lg:s]sf l/S;fjfnx¿ 306L ahfpFb} cl3 a9\y] .

km"nafudf /dfP/ 6xNg xfdLnfO{ of]hgfn] lbPg . xfdL l/S;f kj|m]/ a8]rf}/fxf k'Uof}F . a8]rf}/fxfdf 6]Dkf] kj|m]/ lrl8of3/ k'Uof}F . lrl8of3/ v'Ng] a]nf ePsf] lyPg . xfdL jl/kl/sf] b[Zodf /dfP/ 3'ld/x\of}F . clnslt km';{t ldn]sfn] d}n] s[i0fhLnfO{ kmf]g u/]F .

s[i0f e§/fO{hL xfdL 8]/f a;]s} 3/df a:g] g]kfn 6]lnlehgsf ;'g;/L ;+jfbbftf x'g'x'G5 . xfdL cnucnu k];fdf nfu]sf ;w}F ldNg] l5d]sL / ;fyL ePsf 5f}F . xfdL sfgk'/df s'zntfk"j{s 3'ld/x]sf] s'/f pxfFnfO{ atfPdf cfkmGt / ;fyLefOnfO{ xfd|f] af/]df hfgsf/L lng ;lhnf] x'g] ePsfn] d}n] pxfFnfO{ kmf]g ug'{ 7Ls x'GYof] . d}n] s[i0fhLnfO{ O6x/f 3/df b;}Fdf xfdL cfOk'Ug clns l9nf] x'G5 h:tf] nfu]/ va/ ul/lbg cg'/f]w klg u/]F . O6x/fsf] 3/df va/ ug{ ;f]djf/]sf] kL;Lcf]df kmf]g ug'{kYof]{ . kL;Lcf]df x'g] eL8n] va/ l6kfpg] kfn} kfOFb}gYof] . Tof] va/ 3/ k'¥ofPsf] aL; ?lkofF ltg'{kYof]{ .

To;kl5 xfdLn] laxfgsf] vfhfe'hf lng' 7Ls 7fGof}F . xfdL Pp6f ;fgf] xf]6]ncufl8 k'Uof}F . xf]6ndf tfQftf] lhn]aL kfSt} /x]5 . 5f]/Lx¿n] :jfb dfg]/ c3fpFhL lhn]aL vfP . pgLx¿n] bxL klg vfg dg u/] . To; xf]6ndf e}F;Lsf] b"wsf] afSnf] bxL kfOFbf] /x]5 . :yfgLo k;n] / u|fxsx¿ tF5f8\d5f8\ ub}{ ToxfF bxL lsGbf /x]5g\ . x'g t laxf/ / pQ/k|b]zsf w]/}h;f] ;x/df bxL :jfbsf ;fy vfOG5 / ;:t} klg kfOG5 .

k"hfn] d'vel/ bxL kfb}{ egL– æeujfg\ s[i0fn] To;} rf]/]sf x'g\ / bxL ¤Æ

cg'hfsf] dgrflxF bxLdf eGbf b"wdf /dfpF5 .

;Ltfn] elgg\– æs[i0fhLn] bxL rf]/]sf] 7fpF klg x]g{ kfpg]5f} .Æ

cg'hfn] bflxg] xft xNnfpFb} egL– æghfg], lbbLn] rf]g{ l;Sg'eof] eg]====<Æ cg'hf ;fx«} /x:odoL 5] . sd af]Ng] dflg; cem ;'Gb/ / /x:ok"0f{ nfU5 dnfO{ . efj clnslt n'sfPs} /fd|f], h;/L sk8fleq n'sfO{ zf/Ll/s /x:osf] /Iff ul/G5 .

xfdL lrl8of3/ v'Ng] a]nf;Dd cfkm\gf] ?lrcg';f/sf vfhfe'hf u/]/ ;f]xL xf]6ndf cfgGb;Fu a:of}F . cf7 aHof] . lrl8of3/cufl8 dflg;sf] rxnkxn ;'? eof] . xfdL cfkm\gf emf]nfs'6'/f af]s]/ d"n u]6df k'Uof}F . lrl8of3/ 3'd'Gh]n xfdLn] emf]nf ToxLF la;fpg kfP x'GYof] eÙ] nfu]/ l6s63/df sd{rf/LnfO{ emf]nf /flvlbg cg'/f]w u¥of}F .

ef/tLo ;/sf/L sd{rf/L g]kfnsf h:t} t x'g\, s] ;'Gy] ¤ ;le{; cyf{t\ ;]jf eÙ] zAbsf] cy{ pgLx¿sf] efiffdf zf;g xf] . xfdL emf]nf af]sLaf]sL lrl8ofvfgf 3'Dg afWo eof}F . sfgk'/sf] lrl8of3/ hfpnfv]nsf] lrl8ofvfgfh:tf]] ;fgf] xf]Og, Tof] /fd|/L 3'ld;Sg k"/f Ps lbg nfUnf . lrl8of3/df s]6fs]6Lsf nflu v]Ng] 7fpFx¿, r/fr'?ª\uL, zfsfxf/L / df+;fxf/L hGt'x¿, hnhGt'x¿, df5f, ;k{ju{ / ;fgf7"nf cg]s k|sf/sf k|f0fLx¿sf nflu oxfF Jojl:yt 7fpF agfOPsf] 5 . x/]s 7fpF / hGt' ;Ltf / 5f]/Lx¿sf nflu gofF x'Gy] . d klg plQs} /dfPsf] lyPF . xfdLn] xfQLsf] 5]pdf pleP/, h]a|f, efn' cflb hGt'sf glhsaf6 / s]6fs]6L v]Ng] 7fpFdf lgs}j6f kmf]6f lvFRof}F . ;a}lt/ 3'ld;Sg] s'/} lyPg, afx« ah]lt/ xfdL ToxfFaf6 lg:Sof}F .

ca lbgsf] tftf] 3fddf ;]lsg' afFsL lyof] . dnfO{ clncln h/f] cfO/x]sf] lyof] / l;6fdf]nsf uf]nL vfFb} lxFl8/x]sf] lyPF . 5f]/Lx¿ klg clncln ;fFSs;'FSs ul//x]sf lyP . ?3fn] ;a}nfO{ ;dflt/x]sf] eP klg xfdLn] ofqfsf] /dfOnf] lng 5f8]sf lyPgf}F . d}n] To; lbgsf] xfd|f] sfo{;"rL x]/]F . ca vfglkgsf] ;do lyof] .

t/ lrl8of3/cufl8sf xf]6n lgs} ;fgf ePsfn] ToxfF vfglkgsf] s'g} lrQa'em\bf] Joj:yf xf]nf h:tf] lyPg .

xfdL l/S;f kj|m]/ sNof0fk'/lt/ nfUof}F . clns k/ Pp6f ;–;fgf] rf]s cfpFbf] /x]5 . ToxLFaf6 sNof0fk'/sf nflu a; kj|mg' 7Ls x'G5 eg]/ dflg;x¿n] eg] . glhs}sf] Pp6f rNtLsf] xf]6ndf k;]/ dhf;Fu bfneft vfof}F . 3/af6 lxF8]b]lv otf bfneft vfg oltsf] cg's"ntf ldln/x]sf] lyPg .

sNof0fk'/ sfgk'/s} Ps pkgu/ /x]5 . of] ;x/ cToGt cJojl:yt t/ tLj|ultdf lgdf{0f eO/x]sf] b]lvof] . sNof0fk'/af6 la7'/ hfg csf]{ 6]Dkf] kj|mg'kg]{ /x]5 . o:t} b'O{–c9fO{ ah]sf] x'Fbf] xf], xfdL la7'/ k'Uof}F .

xfdL g]kfnsf] e}F;fnf]6gnfO{ njs'z hGde"ld dfG5f}F . ToxLF jfNdLlssf] d7 5 . b]j3f6g]/ ;Ltf clUgk/LIffdf e"ue{–k|j]z ePsf] dflgg] 7fpF 5 . t/ ef/tLox¿ la7'/nfO{ njs'z hGde"ld dfGbf /x]5g\ . njs'zsf] hGd ePsf] elgPsf] 7fpFdf dlGb/ agfOPsf] /x]5 . njs'zn] k|of]u ug]{ u/]sf] elgPsf] Ogf/ klg /x]5 . kf7zfnf, Ogf/ / jl/kl/sf kmn}Frf, rf}tf/f, dlGb/ / ejgx¿ ;a} cToGt k'/fgf b]lvG5g\ . d'Vo dlGb/ cToGt cUnf] 7fpFdf 5 . dlGb/sf] kl/;/af6 w]/} k/k/;Dd b]lvG5 . k/k/;Dd cg]s b]jb]jLsf k'/fgf dlGb/x¿ b]lvG5g\ .

;Ltfn] elgg\– æyflsP5 . 9f8 w]/} b'Vof] .Æ

kLknsf] ¿vd'lgsf] 5fof k/]sf] rf}/df pgL tÙf cf]5\ofP/ klN6g\ . d pgnfO{ ToxLF cf/fd ug{ lbP/ k08fx¿ ePlt/ nfu]F .

d}n] Pshgf k08fnfO{ ;f]w]F– æoL dlGb/x¿ s]s]sf x'g\ <Æ

k08fn] eGof]– æafa"hL, la7'/df o:tf cg]s d7dlGb/ 5g\ . ;a}sf] af/]df hfg]/ ;fWo x'Ù . ;a}eGbf d'Vo dlGb/ oxL xf], c¿ lji0f', lzj / b]jb]jLx¿sf cgluGtL dlGb/ x]/]/ tkfO{Fx¿h:tf 6f9fsf ofq'sf nflu ;fWo x'Ù . t/ Ps 7fpF cjZo hfg'xf]nf . glhs} ;fO{afafsf] 7"nf] dlGb/ 5 . pQ/ ef/ts} ;a}eGbf 7"nf] ;fO{s]Gb| xf] Tof] . cjZo x]g'{xf]nf .Æ

æoxfFaf6 slt 6f9f 5 < ToxfF hfg a; jf 6ØfS;L s] kfOG5g\ <Æ

æ6f9} 5 lg ¤ a; jf 6]Dkf] t kfOFb}g, sfgk'/b]lv jf sNof0fk'/b]lv 6ØfS;L Nofpg ;lsG5 .Æ

æxfdLnfO{ cfh sfgk'/ k'Ug' 5 . ef]ln laxfg t xfdL cfu/flt/ nfluxfN5f}F . tfhdxn x]g{ dg 5 .Æ

ælsg x]g'{k¥of] Tof] d';ndfgx¿sf] tLy{:yn tkfO{F–xfdLn] <Æ

æTof] d';ndfgx¿sf nflu tLy{:yn xf]nf, xfd|f nflu Tof] k|]d / snfsf] cg'kd gd'gf xf] .Æ

k08f d]/f s'/fn] Tolt v';L b]lvPg . p;n] dg cln dlngf] kf/]sf] k|:6 b]lvGYof] . pm dnfO{ k6sk6s oxfF;Dd cfO;s]kl5 sd;] sd Ps lbg a;]/ ;fO{ s]Gb| x]/]/} dfq hfg cg'/f]w ul//x]sf] lyof] . p;n] j/k/ b]lvg] clns 7"nf cfsf/sf dlGb/x¿sf af/]df atfof] . lgs} k/k/;Dd dlGb/sf uh'/x¿ v8f b]lvGy] .

la7'/ uª\uflsgf/sf] a:tL /x]5 . pQ/kl§ ljzfn km}nfj6df uª\ufgbL b]lvGYof] . xfdL uª\uf;Dd hfg rfxGYof}F . uª\ufsf] ljzfn kmfF6, k/k/;Dd sfF;3f/L / gbLsf] km}nfj6n] >4f / cfgGb eGbf klg eo a9L k}bf uYof]{ . o:tf] ljzfn gbLdf af9L cfP/ lsgf/ s6fg ug{ yfNof] eg] ¤ t/ klg h'uf}Fb}lv of] gbL zflGtk"j{s cfkm\gf] :yfgdf alx/x]sf] 5 .

wÙ la7'/ cfOP5 . xfdL lgs}a]/ dlGb/g]/sf] rp/df klN6of}F . cln cf/fd ePkl5 xfdL kms{g} kYof]{ . la7'/ dlGb/kl/;/ zfGt / ;'/Do 7fpF xf] . sfgk'/af6 lgs} 6f9fsf] ufpF eP klg sfgk'/]x¿ oxfF dgUu] cfphfp ubf{ /x]5g\ . sfgk'/]x¿ lghL ;jf/L ;fwg x'g]n] lghL uf8Ldf, gx'g]n] l/he{ 6ØfS;Ldf eP klg cfO/xg] ubf{ /x]5g\ . ef/tLox¿ wfld{s ko{6gsf nflu dl/xQ] u5{g\ .

la7'/df njs'zn] k9]sf] elgPsf] kf7zfnf cem} /x]5 . pSt kf7zfnfdf njs'zn] jfNdLls Clifaf6 lzIff kfPsf lyP /] . kf7zfnfdf lzjhL, u0f]z / ;/:jtLdftfsf d"lt{x¿ /flvPsf ljleÙ ljlzi6 sIf /x]5g\ . k"hf / cg'hfnfO{ ToxfFsf kl08tx¿n] b]jLb]jtfsf] bz{g ug{ eg] .

pgLx¿n] o;f] eg]– ælal6of ¤ oxfF bz{g s/s] b]jLb]jtf ;] 1fg dfuf] . oxfF leqL dg ;] km"n r9fcf] cf}/ ljBf dfuf] . oxfF cfs/ dfug] ;] ljBf kfcf]u] cf}/ g]kfn d]+ hfs/ k/LIff d]+ k|yd xf]++u] .Æ

5f]/Lx¿n] w]/} elStsf ;fy eujfg\sf] bz{g u/] . xfdL ToxfFsf k'/ftflŒjs dxŒjsf ejgx¿ / kvf{nx¿ x]b}{ aflx/ lg:Sof}F . ToxfF d7sf] u'7L / /fHok|bQ eQf vfP/ cg]s zf:q1 kl08tx¿ a:tf /x]5g\ . d}n] Psl5g ltgsf 1fgu'gsf s'/f ;'g]F . ltgLx¿ k|frLg zf:qx¿sf 1ftf dfq xf]Og /x]5g\, cfhsf kl/jt{gx¿nfO{ cfkm\gf b[li6n] x]l//x]sf k|v/ lxGb"jfbL u'?x¿;d]t /x]5g\ . pgLx¿ g]kfnsf 36gfj|md;Fu klg kl/lrt lyP . pgLx¿ klg d}n] sl6xf/af6 a; r9\bf e]6]sf] ;xofqLs} ljrf/sf /x]5g\ . ef/tLo ;/sf/dfq xf]Og lgs} ef/tLo ;j{;fwf/0f klg g]kfndf /fhf /xg'df ;a}sf] lxt b]Vtf /x]5g\ . w]/} lxGb" ef/tLox¿ g]kfndf /fhf /xg'df cfkm\gf] sNof0f b]Vtf /x]5g\ .

ef/tsf] Oltxf; eg]sf] bf;tf / d'lStsf] n8fOFsf] Oltxf; xf], kl/ro–:yfkgfsf] n8fOFsf] syf xf] . ef/tjf;Lsf] c7f;L k|ltzt ;ª\Vof lxGb" 5 t/ Toqf] ljzfn lxGb" hg;ª\Vof nfdf] ;dob]lv kl/roljxLg eP/ slxn] d';ndfgx¿af6 zfl;t 5 t slxn] O;fO{x¿af6 zf]lift 5 . :jzf;gsf] :jfb klg ef/tLox¿sf nflu 6/f]{ g} eO/x]sf] 5 . ljzfn ef/t 6'j|m]/ kfls:tfg / aª\unfb]z t cnu eP g}, sflZd/, gfufNofG8 / cGo sltko /fHox¿df ljefhgsf] n8fOF l56k'6 ¿kdf rln/x]s} 5 . ljzfn ef/tjif{ cyf{t\ lxGb"x¿sf] ljzfn If]qsf ckmuflg:tfg, adf{, e'6fg, ltAat / cGo e"efux¿ lxGb" ;Eotfsf] xftaf6 km'lTs;s] . yfO{NofG8, sDaf]l8of, leotgfd, l;ª\ufk'/, dn]l;of, OG8f]g]l;of / lkmlnlkG;;d]t s'g} ;do l;ª\uf] ef/tjif{sf Ps lx:;f lyP, cfh tL w]/} 6f9f k'lu;s]sf 5g\ . ef/tjif{sf] ljzfn ;Eotf v'DrFb}v'DrFb} uP/ cfh ef/t PSn}n] ljZjsf ;fd' k|:t't ug'{k/]sf] 5 . g]kfn /fhf;lxtsf] Ps lxGb" /fHo /lx/x] ef/tLo lxGb"x¿sf nflu kl/rosf] ;ª\s6 (Identity Crisis) sd kg]{ x'G5 .

tL kl08tx¿n] d;Fu dfcf]jfbLx¿sf dfu / ltgsf ljrf/sf] j}1flgstf, g]kfnL hgtfsf] cledt / zflGtk"0f{ /fhgLlt ul//x]sf bnx¿sf ultljlw clg jt{dfg kl/l:yltdflysf b[li6sf]0f k|:t't ug{ eg] . g]kfndf /fhf ;lj|mo ePsf] a]nf 5, df]afOn kmf]gdf ;d]t k|ltaGw nfu]sf] ;do 5 / /fhf PSn} lxF8\g] /x/ ub}{ sl:;P/ cfkm\gf b'O{rf/ ;o k/Dk/fut eStx¿sf] cf8df zf;g ug]{ b'/fzf kfn]sf] a]nf 5 eg] ;Dk"0f{ g]kfn /fhfsf sfdsf/afxLn] a]r}g ag]sf] 5 . bzsf}Fb]lv /fhfjfbL /x]sf kf6L{x¿ ;d]t ca /fhfnfO{ l6sfpg' eg]sf] k|hftGqsf] lj?4 x'G5 eÙ] dgf]bzf ePsf] a]nf 5, d :s'n] pd]/b]lvsf] u0ftGqjfbL, d s;/L ef/tLo kl08tx¿;Fu ;xdt x'g ;Sy]F / ¤

Pshgf kl08tn] eg]– æg]kfnsf /fhf lji0f'sf cjtf/ x'g\+ . eujfg\ ;fO{afaf klg /fhfnfO{ eujfg\ dfGb5g\ .Æ

d}n] eg]F– ætkfO{Fx¿ g]kfnsf /fhfnfO{ ;Ddfg ug{'x'G5 . of] xfd|f nflu v'[;Lsf] s'/f xf] . of]] Psk|sf/n] g]kfnsf hgtfsf] klg ;Ddfg g} xf] . t/ ca g]kfnsf dflg; /fhtGqnfO{ lg/Gt/tf lbg rfxÙg\ . g]kfnsf /fhf cTofrf/L, :jfyL{ / nf]n'k 5g\ .Æ

æljZj s] Oltxf; d]+ seLsef/ xL /fhfcf+] pbf/, hglk|o cf}/ hgtf s] lno] d/ld6s/ cfbz{ ags/ sfd s/t] x} . ef/t d]+ s'n ldnfs/ bf] rf/ ;f} /fHo y] . pg /fHof]+ d]+ ;] s'5 xL /fHof]+ d] s'5 xL /fhfcf]+ g] Oltxf; d]+ ;demg] of]Uo sfd s/ ;s] . O;Llno] ef/tjif{ s] ljåfgf]+ g] pg c;n /fhfcf]+ sf] lstfaf]+ d]+ rrf{ Pjd\ k|z+;f sL x} .Æ k08fsf] ts{af0f dlt/ xflÙof] .

æTo;}sf/0f t ef/tjif{ dfq xf]Og ;+;f/el/af6 /fhj+z pv]lnO/x]sf 5g\ . /fhtGq ca ck|f;ª\lus eO;s] .Æ

ælxGb" ;Eotfdf+ /fhfx¿sf] :yfg pRr 5 . xfd|f] kl/ro /fhfljxLg b]zaf6 aGb}g . /fhf;lxtsf] b]z g} lxGb"x¿sf] b]z xf] . ef/t ca lxGb"x¿sf] b]z /x]g . ;fg} eP klg xfdLnfO{ Pp6f cnUu} lxGb" b]z x'g'k5{ .Æ

æOltxf; kfn]/ jt{dfg hLjg rNb}g . t}klg tkfO{Fx¿nfO{ /fhf rflxPs} xf] eg] cfkm\gf s'g} /fhj+zaf6 Ps /fhf 5fÙf];\ g ¤ g]kfnsf gful/sn] /fhf /fv'g\ of g/fv'g\, tkfO{Fx¿nfO{ s] lng'lbg' 5 /

ef/tLox¿sf] klxrfgsf nflu xfdL g]kfnLn] /fhf kflnlbg] < pgLx¿nfO{ k"hf ug{ vf]kLsf b]jtf rflxPsf] eP d}n] laxf/LnfO{ eg]sf] æxfd|} /fhf nu] x'G5Æ eÙ] ts{ km]l/ bf]xf]¥ofPF .

t/ oL kl08tx¿ Tolt ;lhn} xfg]{jfnf lyPgg\ . pgLx¿n] eg]– æ/fi6« cyf{t\ hfltsf] ;a}eGbf 7"nf] ;ª\s6 eg]sf] kl/rosf] ;ª\s6 xf] . ef/tLo /fi6« lxGb" 5 t/ o;sf] klxrfg h'uf}Fb]lv lxGb" aÙ ;s]g . ePsf] Pp6f l5d]sL b]zn] klg lxGb" klxrfg d]6fpg vf]h]sf] xf] ls eÙ] 8/ eO;Sof] . ca lxGb"x¿sf] cnu kl/ro s]n] lbg] < ls xfdLn] x/]s ljrf/, bz{g, hLjgz}nL, 3/, ufpF jf b]z rnfpg] tl/sf klg klZrd]nLx¿af6 k}Frf] lng'kg]{ < xfd|f] s'g} gd'gf 5}g < x]gf]{;\ efO, b]z d]l6P km]l/ xfdLn] ;Ldf sf]/]/ cfkm\gf] b]z v8f ug{ ;Sg]5f}F, ;DklQ / pÙlt cfh geP ef]ln h'6fpg ;S5f}F t/ hLjgbz{g / ;+:s[lt d]l6of] eg] Tof] hft ;dfKt eof] eÙ] a'em] x'G5 . lxGb" ;+:s[ltdf /fhfsf] :yfg ckl/xfo{ 5 . xfdL efG;f vfg nfUbf ;d]t clnslt /fhf, b]jtf / lkt[nfO{ r9fP/ dfq vfG5f}F

d}n] eg]F– xfdL ul/a 5f}F . xfdL;Fu /fhf gfdsf] ;]tf] xfQL kfNg] vr{ 5}g . xfdLnfO{ /fhf gfdsf] cTofrf/L vnsk|lt s'g} cfb/efj jf :g]x klg 5}g . /fhfsf] j+zn] xfdLnfO{ Oltxf;el/ slxNo} cTofrf/afx]s s]xL lbPg . tkfO{F aflxl/ofx¿nfO{ t s] 5 / ¤ t/ xfdL cfkm"nfO{ l/gdf 8'afP/ l5d]sLsf nflu uxgf lslglbg ;St}gf}F . /x\of] s'/f lxGb" klxrfgsf], g]kfnsf hgtfn] cfkm"nfO{ lxGb" klxrfg lbg rfxG5g\ . g]kfn lxGb" /fHo xf] / lxGb" /fHosf ¿kdf g} of] /xg]5 clg clwsf+z ef/tLo hgtf lxGb" 5Fb} 5g\ / logn] rfx] ef/t klg lxGb" /fHo 3f]lift x'g ;lsxfN5 lg ¤Æ

dnfO{ g]kfn l56} wd{lg/k]If /fi6« aÙ nfu]sf] cg'dfg ePg . ;fFRr} eÙ] xf] eg] d k"0f{ gfl:ts x'F t/ of] b]z lxGb" /fi6« ePs} /fd|f] dfG5', gfl:tssf nflu lxGb" wd{df afx]s s'g} wd{df klg :yfg 5}g, o;} eP/ xf] jf lsg xf] dnfO{ yfxf 5}g . t/ c¿ b]zsfn] d]/f] b]z o:tf] jf p:tf] x'g'k5{ eg]/ pkb]z lbPsf] dnfO{ k6Ss dg kb}{g . ukm lgs} nlDaGYof] xf]nf t/ ;don] dnfO{ pgLx¿sf s'/f ;'Ù] jf ts{ ug]{ clwsf/ lbPsf] lyPg . kl08tx¿ Xbob]lv g} g]kfnsf /fhfk|lt >4f /fVtf /x]5g\ / g]kfnsf jt{dfg /fhfn] ;ª\s6af6 b]znfO{ lgsf; lbg] klg ljZjf; ubf{ /x]5g\ .

kl08tx¿nfO{ d}n] eg]F æd g]kfndf s]xL klqsf / k|sfzgu[x;Fu ;Da4 5' . tkfO{Fx¿ cfkm\gf ljrf/ n]vL k7fpg'xf];\ d s;}nfO{ cg'jfb u/fP/ jf cfkm}F cg'jfb u/]/} eP klg tL ljrf/ klqsfdf 5fKg]5' . To;af6 pTkÙ kf7sLo k|ltlj|mof d tkfO{Fsf nflu lxGbLdf cg'jfb u/]/ k7fpFnf . oxfF d Pp6fnfO{ eg]/ s] x'G5 /, l;ª\u} g]kfn /fhtGqsf] lj/f]wdf pleg nfu]sf] 5 clxn] .Æ

dnfO{ leq st} dgdf 8/ klg nflu/x]sf] lyof] otf st} xfd|f] /fhfsf ;'/fsL /x]5g\ eg] t ======¤ dfcf]jfbL ePsf] cleof]udf ;lxb x'g kfOg] kf] xf] ls, s] 7]ufg ¤

d}n] lxF8\g] a]nfdf tL ef/tLox¿nfO{ eg]F– æg]kfndf /fhf /xg], g/xg] dfcf]jfbLsf] tfutdf e/ k5{, bnx¿n] dfcf]jfbLnfO{ ;fy lbP /fhf 9N5 . /fhfsf] 9fn ag]/ cd]l/sf, ef/t / zfxL ;]gf pleO/x] eg] /fhf hlt;'s} cTofrf/L eP klg lgs} nfdf] ;do;Dd l6ls/xg]5 . t/ d"lt{rf]/L, r]nLa]6L a]rlavg, xTof / t:s/Lsf] cleof]u nfu]sf] xfd|f] /fhfnfO{ lji0f'sf] cjtf/ gelglbg'xf]nf, o;af6 lji0f' eujfg\sf] t ckdfg x'G5 g}, tkfO{Fx¿sf] lgot klg vf]6f] b]lvg]5 ¤Æ

d ukm 6'ª\UofP/ ;Ltf eP7fpF k'u]F . pgL cem} rf}/df klN6O/x]sL lyOg\ . 5f]/Lx¿ otfptf plk|m/x]sf lyP .

;don] la7'/af6 xfdLnfO{ labf dfUg nufof] . of] 7fpF 5f8\g'cl3 oxfFsf] Ogf/sf] af/]df Pp6f s'/frflxF gegL gx'g] 5 . 7fpF t of] uª\uflsgf/s} xf] t/ Ogf/ lsg x]6f}F8fsf h:t} ulx/f < d}n] k"hfnfO{ njs'zx¿n] k|of]u u/]sf] Ogf/ x]g{ eg]F . k"hfn] Tof] Ogf/ x]b}{ egL–

æafkm /] ¤ slt ulx/f] ¤ x]b}{ a]xf]; eOG5 ls Sof xf] ¤Æ

cg'hf klg Tof] ulx/f] Ogf/ x]g{ bf}8]/ uO{ . p;n] Ogf/ x]/]/ 7"nf] d'v afO{ .

la7'/ eÙ] ufpF ;fg} eP klg If]qkmn 7"nf] 5 . oxfF wfld{s dxŒjsf sf/0f htftt} 3/x¿ aÙ] j|md b]lvof] . v]taf/L t st}st} b]lvg], v'Nnf rp/ / sDkfpG8 af/]sf 7"nf7"nf rfSnfx¿ htftt} . aGb} u/]sf / alg;s]sf 3/ x]bf{rflxF cfjf;Lo h:tf b]lvÙy] . x/]s lgdf{0f 7"nf / s'¿k nfUg] . 6]Dkf]af6 Psfw 306f nfUg] af6fsf b'j}lt/ gfª\uf] 7fpF dfq . Tof] 7fpF gfª\uf] x'g'sf] sf/0f pTkfbg gx'g] eP/ xf]Og, 7"nf] ;x/sf 5]pdf a8]a8] pBf]uklt / Jofkf/Lx¿n] cf]u6]sfn] xf] . st} wfld{s k|of]hgsf nflu, st} cf}Bf]lus k|of]hgsf nflu t st} TolQs} eljiodf /fd|f] d"No kfOg] cfzfn] hldg cf]u6]sf] b]lvGYof] . dflg;sf] a;f]jf; eg] cToGt kftnf] . nfvf}F la3f hldg TolQs} v]/ uO/x]sf] b]Vtf g/fd|f] nfUg] .

6]Dkf] kj|m]/ sfgk'/lt/ nfUof}F . xfdLn] 6]Dkf]jfnfnfO{ cfkm" h]s] 6]Dkn hfg] atfof}F . lbg lgs} 9lNs;s]sf] lyof] . ck]Iff u/]eGbf lgs} l9nf] u/L 6]Dkf]n] sfgk'/ ;x/leq NofOk'¥ofof] . h]s] 6]Dkn hfg ;lhnf] kg]{ 7fpFdf NofOk'¥ofPkl5 6]Dkf]n] cf]/flnlbof] . 6]Dkf]–8«fOe/n] oxfFaf6 l/S;fef8f olt ltg"{ / otfotf hfg" egL l;sfof] .

af6fsf b'j}tkm{ b]lvP;Dd ;8ssf b'j}tkm{ x]Nd]6sf k;n lyP . x]Nd]6}–x]Nd]6 . l/S;f s'b\b} uof], x]Nd]6sf cgluGtL bf]sfg k5fl8 kb}{ uP . pQ/k|b]zdf :s'6/ jf df]6/;fOsnsf rfns jf ofq'n] x]Nd]6 nufpg'kg]{ s'g} sfg'gL afWotf 5}g . t/ x]Nd]6sf k;nx¿sf] /ldtf x]/]kl5 ef/tLox¿sf] ;8s–/Iff;DaGwL r]tgfnfO+{ ;nfd ug}{k5{ .

h]s] 6]Dkn cToGt ljzfn /x]5 . s'g} wgf9Ø pBf]ukltn] cfkm\gf] sDkgLsf] k|rf/fy{ agfPsf] /x]5 of] dlGb/ . ef/tLo pBf]ukltx¿sf] nx8 klg slxn]sfxLF cgf}7} nfU5 . ljzfn km}nfj6sf aLr cToGt cUnf] / l;ª\ud/d/n] agfOPsf] of] lji0f'dlGb/ x]l//x'F nfUg] /x]5 . hnk|kft / km"nafux¿ x]l//xF" nfUg] . dflg;x¿ otfptf 6xln/x]sf . km/fs rp/x¿df afnaflnsf / k'?if–dlxnfx¿ /dfO{/dfO{ v]ln/x]sf . sfgk'/el/sf] ;'v oxfF lkmFlhO/x]sf] lyof], sfgk'/] ;'Gb/tf oxfF kmlj|m/x]sf] lyof] . dlGb/sf] Joj:yfkg, ;'/Iff / ;/;kmfO klg gd'gf g} /x]5 . xfdL ToxfF nueu Ps 306f a:of}F . leq ljleÙ b]jLb]jtfsf] k"hfdf dflg;x¿ dUg lyP . xfdLn] To; dlGb/df ;kl/jf/ ;fo+sfnLg k"hfdf efu lng kfof}F .

d}n] lji0f'–nIdLsf] d"lt{cufl8 xft hf]8]/ tGdoefjn] æg dGqd\ gf] oGqd\=====Æ 7"nf] :j/df pRrf/0f u/]F . 5f]/Lx¿ / ;Ltf klg xft hf]8]/ ;Fu} pleO/x] . cf/fwgf ;lsof] . k"hfdf z'4 dGq pRrf/0f u/]sf] ;'g]/ x'g'k5{, kl5 Pshgf ef/tLo enfbdLn] dnfO{ ækl08thL ¤ eg]/ ;Daf]wg u¥of] ¤

@#= sfgk'/] b;}F

xfdL To;kl5 l/S;f ;// r9]/ df]tLlemn uof}F . o;kN6 xfdL To;sf] v} s'g efudf k'Uof}F sf]lg, kf]xf]/k/fxf/ d k'u]sf] df]tLlemneGbf of] leÙ} xf] ls h:tf] nfu]/ cfof] . dflg;x¿sf cg';f/ oxfF rf/kfFrcf]6f ljzfn kfs{x¿ 5g\, tL ;a}sf] ;+o'St ¿k g} df]tLlemn xf] c/] . ef/tLo :jtGqtf;ª\u|fdsf jL/ of]4f df]tLnfn g]x¿sf] ;Demgfdf agfOPsf] of] kfs{ :ju{sf] Ps 6'j|mf] g} xf] . l6s6 sf6L k|j]z u¥of}F / clnslt abfd lsg]/ vfFb} xfdL kfs{df otfptf 3'Dof}F . 5f]/Lx¿ lkªdf /dfP/ v]ln/x]sf lyP . oxfFsf] ;fFem / lemlnldnL x]l//x"F nfUbf] x'G5 . of] kfs{ olt km/flsnf] 5 ls xhf/f}F dflg; Ps;fy k;] klg oxfF eL8ef8 x'Ù . ef/tsf k"j{k|wfgdGqL /fhLj ufGwLsf] ;Demgfdf agfOPsf] kfs{ klg oxLF 5 . /fhLj ufGwL tldn cftª\sjfbLx¿åf/f xTof ul/Psf lyP . xfdL kfs{df 3'Db} ePsf] a]nf ef/tsf] s]Gb|Lo /fhgLltdf ltg} /fhLjsL ljwjf ;f]lgof ufGwLsf] jr{:j lyof] . xfd|f b'j} 5f]/Lx¿ /fhLj ufGwLkfs{df lgs}a]/ a]n'g cflb v]n]/ /dfO/x] . xfdLrflxF lbge/sf] ysfgn] n:t eP/ To; ;'Gb/ kfs{sf] xl/of] b'af]dfly nDk;f/ k/]/ cf/fd ul//x\of}F . ;fFemsf] /ª\uLg aQLsf] pHofnfdf ef/tLox¿sf aLr cToGt /d0fLo jftfj/0fdf xfdL w]/}a]/ /dfof}F . cf7 alh;Stf klg xfd|f] dg kfs{ 5f8\g tof/ ePg . cGTodf xfdL Gofgf] / ;'vb cg'e"lt a6'Nb} kfs{aflx/ lg:s]/ lxF8Øf}F .

htftt} b'uf{k"hfsf] tof/L rln/x]sf] lyof] . ;8ssf] Ps 5]p ldr]/ sfgk'/]x¿n] afF; / sk8fsf dlGb/ agfO/x]sf lyP . tL x]bf{ :yfoL dlGb/em}F b]lvGy] . xfdL b]jLehg / ;x/L lemlnldnL x]b}{ cl3 al9/x\of}F . l/S;f r9]/ ;x/sf] /ldtf x]b}{ a8]rf}/fxf hfg dg nfUof], ef8f ;f]w]sf] t kRrL; ?lkofF kf] eGof] . xfdL clns j/;Dd lxFl8x]¥of}F . lxF8]/ sxfF k'Ug' / ¤ cGTodf Pp6f l/S;f r9]/ glhssf] 6]Dkf] :6]G8;Dd k'Uof}F . 6]Dkf] r9]/ nueu cfwf 306fdf xfdL km"nafu cfOk'Uof}F . sf]7fdf k'Ubf b; aHg nfu]sf] lyof] . l/S;fdf cfPsf] eP P3f/ ah] klg gcfOk'lug] /x]5 ¤

xfd|f] wd{zfnfcufl8sf] xf]6ndf eL8ef8 x]g{nfos lyof] . hlt;'s} Jo:t eP klg xf]6nsf sd{rf/Lx¿ xfF;LxfF;L sfd ul//x]sf lyP . pgLx¿ otfptf bf}l8Fb} x/]s u|fxssf] cfjZostf–k"lt{df lbnf]Hofgn] nfu]sf lyP . xfdLn] lxhf] a]n'sfsf em}F tGb'/L–/f]6L dufof}F . bfn, crf/, t/sf/L / bxL;Fu xfdLn] dL7f tGb'/L/f]6L vfof}F . ;'Tg'cl3 5f]/Lx¿n] PsPs æ3}nfÆ sfgk'/] b"w klg vfP . xfdL a;]sf] wd{zfnfsf] cf8}df Pp6f b"wk;n lyof] . To;n] b"w df6fsf ;–;fgf 3}nfdf a]RYof] . 3}nf klg s] eÙ', cfsf/df 3}nfh:tf eP klg tL nf]xf]6f lyP . To;n] b"w rnfPsf] / ;fnvf]n u/]sf] x]bf{ v'a dhf nfUg] . pm Psbd dflyaf6 Pp6f nf]xf]6faf6 csf]{ nf]xf]6fdf b"w vGofpFYof] t/ To;f] ubf{ Ps yf]kf] klg kf]Vt}gYof] . lbgel/sf] udL{ kvfnk'v'n / g'xfOw'jfO ul/;s]/ ;'Tg nfUbf sfgk'/]sf] b;}Fsf] lemlnldnL / ofqf x]g]{ a]nf ePsf] /x]5, x]g{ kfOof] . ;x/sf s/f]8klt Jofkf/L, ;fx'dxfhg, ltgsf 3/]n' sfdbf/, l/S;fjfnf ;a} Ps} nx/df lyP . ofqfdf /fdsyf d~rg x'Fbf] /x]5 . 6«]S6/sf] 6«]n/df d~r agfO{ /fdfo0fsf] gf6s d~rg x'Fbf] /x]5 . k|sfz / nfp8l:ks/sf nflu h]g]/]6/ lyP . 6]«n/ dflg;x¿ ldn]/ tfGy] . h'n';sf] klxnf] d~rn] /fdfo0fsyfsf cluNnf sf08x¿ d~rg uYof]{ eg] kl5Nnf d~rx¿n] j|mdzM kl5Nnf sf08x¿ d~rg ubf{ /x]5g\ . Ps8]9 306f;Dddf krf;;f7L 6«]n/df agfOPsf d~rn] ;Dk"0f{ /fdfo0fsyf d~rg ul/;Stf /x]5g\ . ;Dk"0f{ ;x/jf;Lx¿ h'n';df lg:s]em}F nfUYof] . nfp8l:ks/sf] cfjfhn] ;x/} u'Ghfodfg x'GYof] .

xfdLsxfF b;}F eg]sf] 3/3/df v;L 9fNg], df;'lrp/f vfg] / 6LsfblIf0ffdf ;Lldt 5 . otf ef/tLo ;x/x¿df ;Dk"0f{ /fdfo0f 6f]n6f]ndf / uNnLuNnLdf k|bz{g x'G5, 3/3/df b]jLsf] k"hf x'G5 . b;}Fsf] xfdLsxfF h:tf] s'¿k pT;j g Onfxfafbdf b]lvof] g sfgk'/df . of] x]bf{ cfkm\gf] b;}F dgfpg] tl/sf c;Eo nfUg] . x'g t logLx¿l;t clns a9L k};f eP/ klg xf], t/ k};fn] dfq ;Eotf emNsg] xf]Og .

xfdL sfgk'/sf] b;}F/ldtf a/G8faf6 x]b}{ a:of}F . ;Ltfn] sfgk'/ / xfd|f ;x/sfx¿sf] cg'zf;gsf] t'ngf ul/g\ . pgn] elgg\– æg]kfnLx¿;Fu l/; 5 . l/;dfq 5 . Tof] l/; kf]Vg] 7fpFsf] vf]hLdf ef}Ftfl/O/x]sf] 5 g]kfn . x/]s o'jfsf] /ut l/;n] plDn/x]sf] 5 cfh . To; l/;n] cfkm}FnfO{ e:d ubf{ klg g]kfnLsf] l/; db}{g . e:df;'/ / b'af{;f ldn]kl5 xfdL aG5f}F .Æ pgn] sfgk'/ lrl8ofvfgf hfFbf km"n a]Rg lz/b]lv k}tfnf;Dd sfnf] sk8fdf a]l/P/ lxF8]sL Ps d';ndfg dlxnfsf] d[b' af]nLjrg / ;f}Do Jojxf/ ;DeFmb} elgg\–

æTof] cfOdfO{ slt s'¿kf lyO{, t/ To;sf] af]nLjrg===¤ k"hfnfO{ æcf lal6of, cf, d]/L uf]b d]+ cfÆ eg]/ af]nfO{ . g]kfnLsf] dgdf t c¿nfO{ æuf]b d]+Æ xf]Og æuf]b\g]Æ dfq x'G5 . hlt;'s} eL8ef8 / c;lhnf] eP klg w]/} ef/tLox¿ cfkm\gf] sf/0fn] c¿nfO{ afwf k'Unf ls eg]/ ;hu / ;ts{ x'G5g\, s;/L c¿nfO{ d2t ug{ ;lsG5 eg]/ ;f]lr/xG5g\ . otf xfd|fx¿nfO{ csf{nfO{ b'Mv lbg g;lsP k/fhoaf]w x'G5 .Æ

pgn] kf]xf]/;fn 36]sf] ksnL ;'g;/Lsf] 36gf ofb u/fOg\— lax]sf] sfo{j|md rln/x]sf] lyof] . sfo{j|mdsf] lel8of] lvRg] o'js otfaf6 ptf ub}{ lel8of] lvRb} lyof] . Sofd/fsf] b[li6sf]0f abNg Sofd/fDofg o;f] s] rNdnfPsf], p;n] csf]{ o'jssf] v'§f] s'Nrg k'u]5 . ca s] rflxof] < s'NrfO vfg] o'jssf] /ut plDnOxfNof] . gofF g]kfnsf] gS;f sf]g{sf nflu To:tf] cTofrf/L Sofd/fDofg afws lyof] . lax]sf] cgfjZos pT;j /f]lsof], ædxfg\ hgo'4Æ ;'? eof] . wfl/nf] 5'/Ln] To;sf] ToxLF ;kmfof u¥of] . b'O{rf/ lbgkl5 ;'lgof]– dg]{ ædxfg\ ;lxbÆ 3f]lift eof] / dfg]{ ækf6L{sf] jL/ of]4fÆ . pm ce}m æ/fhaGbLÆ xf]nf . b'j}sf] hLjg v]/ uPg ¤

@$= hLjgsf] dxfljBfnoaf6

@)^@ c;f]h @$ ut] ;f]daf/ xfdL xfd|f] ofqfsf] ;ftf}F laxfg sfgk'/af6 cfu/fsf nflu labf eof}F . wd{zfnfdf b'O{ /ft latfP klg ToxfFsf] ;xh jftfj/0fn] Tof] 7fpF cfkm\g} h:tf] nfUg yfln;s]sf] lyof] . sfgk'/af6 cfu/fsf nflu 6«]gsf] l6s6 lnFbfrflxF xfdLn] k"hfsf nflu aRrfl6s6 lng la;]{gf}F . km]l/ s'g cfkt\ cfOnfUg] xf], s] 7]ufg ¤

;fwf/0f ofq'l8Aafdf cToGt 3'OFrf] x'GYof] . ;}lgsl8Aafdf rflxF a:g–;'Tg dgUu] 7fpF kfOg] . xfdL ;}lgs l8Aafdf r9Øf}F . s;}n] /f]s]g . c¿ ofqL r9\g vf]Hy], ;}lgsx¿ æpt/f], pt/f]Æ elgxfNy] . d ;ª\sf]ra]u/ ;/f;/ clwsf/ k'u]em}F r9\y]F . ;fob pgLx¿n] dnfO{ ;}lgs ;]jfsf] JolSth:tf] nfu]/ s]xL geg]sf xf]nfg\ . d]/f] zf/Ll/s agfj6, l8Aafdf r9\g] sfObf / ;fob d]/f] xfpefpn] klg s;}n] ;}lgs xf]Og ls eg]/ zª\s} gu/]sf xf]nfg\ . jf x'g ;S5 bofdfof nfu]/ e}uf] lg t eg]/ r9\g lbPsf x'g\ . h] eP klg leq kl;;s]kl5 l;lelnog xf] eÙ] yfxf kfP klg cf]/fNgrflxF s;}nfO{ cf]/fNbf /x]g5g\ . ;f]Wg]nfO{ d}n] slxNo} ;}lgs x'F eÙ x'ÙYof], elggF .

o;/L ofqf ug]{n] a]n}df l/he]{;g l6s6 sf6\g] u5{g\ . cfkm" t xfjfn] htf p8fpF5, kfgLn] htf axfpF5 pt} nfUg] afgLsf] kl/of] . d]/f] of]hgf/lxt hLjgz}nLaf6 d]/f hxfgkl/jf/ t kLl8t 5g\ g}, ;fyLefO / cfkm\gfx¿n] klg dgUu] b'Mv kfPsf 5g\ . ;dosf] kl/kfng d]/f] a'tfaflx/sf] s'/f xf] . O6x/Lsf Ps /fd|f snfsf/ ljj|md>Lsf zAb k}Frf} lng] xf] eg] ;don] snfsf/nfO{ afFWg ;St}g . lga{Gwtf snfsf] ljz]iftf xf] . snfdf oflGqstf ldNb}g . oflGqstfn] pTkfbg t u5{ t/ l;h{gfnfO{ ;dfKt kf5{ . pTkfbga]u/ hLjg rNb}g t/ l;h{gfa]u/ hLjg lhpg nfos x'Ù . d]/f] hLjg afFRg] tl/sf snf xf] ls s] xf] d hflGbgF, t/ ;docg';f/ rNg d ;lStgF . o; ;"qnfO{ xfd|f] o;kflnsf] ofqf;Fu s;/L le8fpg ;lsG5, d eÙ ;lStgF . Pp6f s'/f kSs} xf], xfdLn] hxfF k'u]/ klg af6f] abNg ;SYof}F, hxfF hlt klg a:g kfpFYof}F / 6«]g 5'6\nf jf ;do gk'u]/ rfx]sf] 7fpFdf rfx]hlt ;do lbg gkfOg] xf]nf eÙ kb}{gYof] . xfdL jf:tljs hLjgdf em}F knkn gofF lg0f{o ug'{kg]{ cj:yfdf x'GYof}F .

uª\uflsgf/sf] ;x/ sfgk'/af6 xfdL od'gfgbLlsgf/tkm{ nflu/x]sf lyof}F . af6fsf b'j}tkm{ ljzfn ;dy/ e"efu km}lnPsf] x'GYof] . cg]s gfdsf ;fgfltgf ahf/, ufpF / ;x/ cfpFy], hfGy] . afh/fsf a8fa8f v]tx¿ cfpFy] . :yfgLo dflg;x¿ afh/fnfO{ æafh8LÆ eGbf /x]5g\ . afh/fsf] af]6 xfd|flt/sf ds}sf] hqf] / h'g]nfsf] af]6h:t} x'Fbf] /x]5 . t/ o;sf] kmnrflxF ds}sf] wfgrd/ nfUg] 7fpFdf sf];Llsgf/sf k6]/ km'Nbfsf em}F 3f]uf] b]lvg] /x]5 . afh/fsf] /f]6L vfOFbf] /x]5 . kl5 xfdLn] afh/fsf] /f]6L vfg] /x/ ul/x]¥of}F, t/ lgs}k6s k|oTg u/] klg ck]lIft cg's"ntf h'6fpg ;s]gf}F . af6fsf 5]pdf h'g]nf], sfu'gf] / abfdsf v]tx¿ klg b]lvGy] . xfdLnfO{ ;a}eGbf cgf}7f] nfUg] s'/frflxF xfd|flt/ ;+;f/ hndUg ePsf a]nf otfrflxF xfd|f] r}tj}zfvsf em}F ;'Svf lyof] . ;8s / rp/df ;'sfp/f] nfu]/ r}tdf em}F emf/ dg{ nfu]sf] lyof] . kfls;s]sf] afh/f sf6]/ vfnL ePsf] v]tdf 6«ØfS6/n] hf]ltPsf] x'GYof] / Tof] v]t otf r}tdf ;gkf6 5g{ 7Ls kfl/Psf] v]tem}F b]lvGYof] . j/k/ cfFk, s6x/, s]/f, lnrL, afF; cflb b]lvFb}gy] . ;fob ufpF3/sf 5]p5fpdf tL ¿vla?jf nufOG5g\ ls ¤ a]nfa]nf cln kfgL ePsf] / wfg /f]lkPsf] hldg cfpFYof] t/ wfgsf] v]tL otf xfdLsxfF r}t] wfg /f]k]em}F b]lvGYof] .

xfdL r9]sf] 6«]gdf ;}lgsx¿sf] ;ª\Vof lgs} /x]5 . pgLx¿dWo] xfd|f] 5]psf ;}lgsx¿ ldhf]/dsf] cfOhfnb]lv ;?jf eP/ hDd" uO/x]sf lyP . nfdf] ofqf ePsfn] pgLx¿ lgl:kmj|mL eP/ otfplt nl8/x]sf, ukmufkm ul//x]sf, klqsf jf lstfa kl9/x]sf lyP . -xfdLsxfF ePsf eP ;}lgsx¿ tf; v]Ny] jf /S;L–lao/sf af]tn ?Fu]/ al;/x]sf x'Gy] xf]nfg\, d}n] xfd|fx¿sf] km';{t sf6\g] sfObf b]v]sf] 5' ¤_ tL ;}lgsx¿n] xfd|f 5f]/Lx¿nfO{ af]nfP . vfhf vfg nfu]sfx¿n] cfkm";Fu ePsf]af6 gfgLx¿nfO{ 5'6ØfP/ lbP . s]6fs]6L ;a}sf 5f]/f5f]/L x'G5g\ . ;}lgsl8Aaf ePsfn] 5f]/Lx¿n] dhfn] ;'Tg] 7fpF kfP .

/ftL Ps ah]dfq ;'ltPsfn] /fd|/L lgb|f k'u]sf] lyPg, d pFUg yfn]F5' . d lgbfpg vf]h]F eg] ;Ltf lapFemfOxflNyg\ . æ/fte/ ;'Tg' 5}g, ;f/f dflg; hfuf ePsf] a]nf ;'Tg] xf] < rd]/f] ¤Æ

pgnfO{ d]/f] sfObf k6Ss dg kb}{g . 3/df klg a]n'sf pgnfO{ l56f] lgb|f nfU5, d laxfg ca]/;Dd ;'T5' . a]n'sf l56f] ;'Tg] pgsf] afgLnfO{ cfj|md0f ub}{ d eG5'– æ3fd kx]Flng yfln;s], v} cf]5\ofgdf k'Uof <Æ ofqfdf d uf8Ldf lgbfpF5', pgL ;8sdf a; b]Vtf Joª\uaf0f xflG5g\ – æp M a;======, v} pF£g yfNg'ePsf] <Æ

xfd|f] 5]psf b'O{tLg ;}lgs 3/fo;L s'/fsfgL ul//x]sf lyP . s]6fs]6L, :jf:gL, lzIff, ;?jf, afa'cfdf cflb ljifodf oL dg vf]n]/ s'/fsfgL ul//x]sf lyP . d pgLx¿sf] ukmdf xf]df xf] ldnfpg yfn]F . pgLx¿n] d]/f] s'/fdf klg ?lr b]vfP . d}n] xfdL g]kfnL ePsf] atfPkl5 t emg\ pgLx¿ rf;f] lbP/ s'/f ;'Ù yfn] . xfdL g]kfnsf lzIfsx¿ xf}F eg]sfn] pgLx¿sf] ukmufkm klg lzIffsf] ljifolt/ df]l8of] . Pp6f ;}lgs slt s'zn ukmf8L /x]5 eg] To;n] xfd|f b'O{tLg 306f dhfn] s6fOlbof] . p;sf s'/f ;'g]/ dnfO{ cfkm\gf] hLjgef]ufO slt sd / ck"/f] /x]5 eÙ] 1fg eof] .

Tof] ;}lgs k9]n]v]sf] lyPg, wgL afa'sf] 5f]/f] lyPg, ;+;f/ 3'd]sf] klg lyPg . ul/a ls;fgsf] 5f]/f] eP/ ;fdfGo ;fIf/tf xfl;n u/]sf] p;n] hLjgsf] ljZjljBfnodf cgGt 1fg / l8u|L xfl;n u/]sf] /x]5 . :jf:gL, 5f]/f5f]/L, 5f]/f5f]/Lsf] lzIff, afa'cfdf, ?lkofFk};f / 3/hUufk|ltsf] p;sf] b[li6sf]0f ;'g]/ d cjfs\ eO/x]F .

æx]gf]{;\ ;/hL, d}n] hLjgsf] dxfljBfnodf w]/} lzIff kfPsf] 5', Psb'O{ cd"No k|df0fkq klg kfPsf] 5' .Æ p;n] cfkm\gf] kfOG6 cln dfl:t/ ;f/]/ 3'F8fd'lGt/sf] vt b]vfof] . gnLxf8df ulx/f] vf8n / sfl6Psf] 7"nf] vt lyof] . xltof/ rnfpFbf ;fyLsf] nfk/afxLjz o:tf] ePsf] /] . p;n] eGof]–

æ;fyLsf] nfk/afxLn] o:tf] 3fp eof] . 5 dlxgf k6gfsf] xl:k6ndf a;]F . 3fp t xf], lgsf] eOxfNof] . sltko ;fyLn] lgsf] gx'g] 3fp kfl/lbG5g\ . c;nfd eÙ] d]/f] ;aeGbf ldNg] ;fyL, p;sL >LdtL;Fu Pp6f csf]{ clt ldNg] ;fyL cg'lrt ;DaGw /fVtf] /x]5 . p;sf] 3fp slxNo} lgsf] ePg, ToxL kL/n] Tof] ax'nfof] . csf{sL >LdtL;Fu /dfOnf] ug]{ ;fyL klg gf]s/L 5f8]/ lxF8Øf] . ;/hL ¤ ;fyLaf6 g} hLjgdf ;a}eGbf vt/f 5 t/ ;fyLa]u/ hLjg ;Dej 5}g .Æ pm cljZjf;sf] w/ftndf plePsf] ljZjf;L dflg; /x]5 . To;kl5 p;n] cfkm\gf] hLjgsf /f]df~rs If0fx¿ atfof] . Pp6f ;}lgs cEof;sf] l;lN;nfdf pm 3fOt] eP5 . p;n] ;6{ / leqL uGhL prfn]/ k]6df ePsf] 8/nfUbf] vt b]vfof] . nueu 8]9 lkm6 nfdf] ;]tf]km';|f] vt bflxg] sfvLd'lgaf6 3'd]/ sDd/sf] b]a|] efu;Dd tlGsPsf] lyof] . ;Ltf / d p;sf /dfOnf s'/f ;'g]sf] ;'Go} eof}F, 5f]/Lx¿ dhfn] lgbfO/x] .

O6fjf k'u]kl5 6«]g cln lgs}a]/ /f]lsg] /x]5 . xfdLn] ToxfF vfhf vfof}F . O6fjf Tolt 7"nf] ;x/ t xf]Og t/ lgs} klxn]b]lv o;sf] gfd d}n] ;'lgcfPsf] xf] . O6fjf O6x/LeGbf vf;} 7"nf] hg;ª\Vof ePsf] ;x/rflxF xf]Og h:tf] nfU5, t/ o;sf] Oltxf; nfdf] clg Jofkfl/s dxŒj a9L ePsfn] of] rlr{t g} ;x/ xf] .

O6fjf s6]kl5 xfdL 6«]gsf] em\ofnaf6 ToxfFsf] k|fs[lts jftfj/0f, jg:klt / e"–agf]6 x]/]/ d'Uw eO/x\of}F . otfsf] df6f] clns v's'nf] xf] / l;FrfOsf] ;d:of oxfFsf] 7"nf] ;d:of xf] . /]ndfu{sf 5]p5fpdf afFemf] hldg t Tolt b]lvPg t/ nufOPsf] afnL x]bf{ Tolt pAhfp klg nfUb}gYof] . /]ndfu{b]lv clns k/k/ Psvfn] ¿v b]lvGy] . tL ¿v k/af6 x]bf{ otflt/sf 8'd|Lh:tf nfUy] . To; ukmf8L ;}lgsn] To; ¿vsf] gfd / pkof]lutfsf] af/]df nfdf] ljj/0f lbof] . cfkm" dxfe'nSs8 ePsfn] To; ¿vsf] gfd ;Demg ;lStgF, dx'cf xf] ls h:tf] nfU5 . of] ¿v jif{df b'O{ km;n lbg] /x]5 . Ps afnL lxpFbdf / csf]{ afnL udL{df . udL{ofddf o;df Psvfn] kmn nfUg] /x]5 h'g :jfbsf ;fy vfOg] nf]slk|o kmn xf] /x]5 eg] csf]{ ;dodf To;df Psvfn] km"n km'Ng] /x]5 h'g /S;L, crf/, t/sf/L cflb agfpg sfd lbg] /x]5 .

æ;/hL ¤ Ps} kmnaf6 o;/L Ps jif{df b'O{vfn] km;n lbg] csf]{ j[If x'Fb}g xf]nf . d}n]rflxF To:tf] b]v]sf] 5}g cGoq st} .Æ p;n] eGof] . ;Daf]wg ubf{ pm dnfO{ æ;/hLÆ eGYof], cfb/;"rs æ;/Æ zAbdf æhLÆ yKtf s:tf] ;'xfPsf] ¤

5f]/Lx¿ lgb|faf6 hfu] . pgLx¿n] klg To; ¿vsf] af/]df yfxf kfP .

d}n] 5f]/Lx¿nfO{ uLt ufpg psf;]F . lxGbL–efifLx¿sf aLr s]xL dL7f g]kfnL uLt ufP . zAb ga'em] klg ;}lgsx¿n] rfv lbP/ pgLx¿nfO{ ufpg xf}:ofO/x] . 5f]/Lx¿n] uLt ufpg'cl3 uLtsf] dd{ clnslt eGy] . pgLx¿n] rf/–kfFrj6f lxGbL uLt klg :j/ ldnfP/ ufP . To;kl5 b'O{tLg cª\u|]hL, b'O{tLgcf]6f c;ldof, Pp6f d}lynL / Pp6f ef]hk'/L uLt ufP . b'O{tLg l;kfxL ef]hk'/L /x]5g\ . pgLx¿ cToGt v';L b]lvP . cf;fdlt/ nfdf] ;do;Dd a;]sfx¿ ptfsf] ofb cfP/ pTkft} /dfP .

jftfj/0f g} ;ª\uLtdo aGof] . ;}lgsx¿n] klg s]xL lxGbL uLtdf :j/ yk] . 5f]/Lx¿n] olt w]/} efiffdf ?lr, k|]d / bvn /fv]sf] b]v]/ ltgn] xfdLnfO{ klg cfb/sf] b[li6n] x]/] .

cem cl3 a9\b} hfFbf st} klg 7"nf ¿v b]lvg 5f8] . dl;gf kf]y|fkf]y|Ldfq b]lvGy] . v]taf/Lx¿ cem ;'Vvf / gfª\uf b]lvg yfn] . af6flsgf/df htftt} lhn]aLsf h:tf Psvfn] ¿v lyP . cln cl3 xfd|f] 3/df huÙfyL gfdsf] Ps la?jf km"nsf] ¿kdf /f]lkPsf] lyof] . oxfF b]lvPsf] emf8L ToxL huÙfyLsf] af]6 g} xf] eÙ] dnfO{ nfU5 . dnfO{ o; la?jfsf] :yfgLo gfd yfxf gePsfn] o;nfO{ d æhuÙfyLÆ g} eG5' . huÙfyL Psvfn] sfF9] j[If xf] . To;sf] km"n nHhfjtL emf/sf] h:tf] x'G5 eg] kmnrflxF s8f b'u{Gw cfpg] 5f]6f5f]6f sf];f x'G5 . sf];f as'nfsf hlQsf nfdf / clns df]6f / af]j|mf clns s8f x'G5g\ . o; la?jfsf kft 9}Frfsf em}F dl;gf x'G5g\ . o;sf] af]6 kGw|aL; lkm6 cUnf] / nfdf ;]tf sfF9f ePsf], xfFu}xfFuf ePsf] rfd|f] x'G5 .

hldg cluem}F ;Dd b]lvg 5f8]sf] lyof], afSn} vfN6fv'N6L / vf]N;fvf]N;Lh:tf], vf]N;fvf]N;Lh:tf eP klg au/ jf kfgL 5}g . s]xLa]/df k/k/ ;x/sf] glhs k'u]em}F kftnf 3/x¿, lah'nLsf kfj/xfp; / afFemf] 5f8]sf] hldg b]lvg yfn] . t/ lgs}a]/ s'b] klg /]n s'g} ;x/df cfOk'u]g . b'O{tLg :6];g sf6] klg ;x/df k|j]z ePsf] lyPg . Ps 7fpFdf 6«]g lgs}a]/ /f]lsof] . cufl8 csf]{ 6«]gsf nflu af6f] rflxPsfn] xfdL r9]sf] 6«]g /f]lsg'k/]sf] /x]5 . o; 7fpFdf 7"nf7"nf sf/vfgf b]lvg yfn]sf lyP . lgs}a]/kl5 dfq 6«]g cl3 a9Øf] . ca cfu/f cfpg clnslt dfq afFsL ePsfn] xf]nf, ofq'x¿ pqg tof/ b]lvP .

t/ cfu/f k'Ug cem} nueu cfwf 306fsf] af6f] afFsL g} /x]5 . pQ/kl§ glhs}af6 a;dfu{ nfUYof] . To;df ePsf] 6«flkms eL8ef8n] cufl8 lgs} 7"nf] ;x/ 5 eÙ] cg'dfg ug{ ;lsGYof] . lah'nLsf df]6fdf]6f tf/x¿ htftt} 6fFluPsf lyP . ca emg\ 7"nf7"nf km\ofS6/L / snsf/vfgfx¿ cfpg yfn] . sf/vfgfx¿ x]bf{ emf8Lsf] aLrdf h:tf b]lvGy] . htftt} :yfgcg';f/sf ¿v /f]k]/ cf}Bf]lus k|b"if0fnfO{ sd ug{ k|oTg ul/Psf] /x]5 .

xfdL lgs} rgfvf eO/x]sf lyof}F . d]/f cfFvf tfhdxnnfO{ vf]lh/x]sf lyP . s]xLa]/d} 6«]gsf] blIf0fkl§ Ps pHofnf], ;]tf] / ljzfn ejgh:tf] b]lvof] . klxnf] kN6 cfkm\g} cfFvfn] tfhdxn b]Vg]x¿ lrRofpg yfn] . t/ kmf]6f]df x]/]sf xfdLnfO{ tfhdxn lrÙ s'g} sl7gfO gkg]{ /x]5 . æhuÙfyLÆ / c¿ To:t} vfnsf la?jfsf] hª\unsf aLrdf od'gfkfl/ pRr hldgdf tfhdxn b]lvPsf] lyof] . tfhdxnjl/kl/ To;;Fu ;'xfpg] cg]sf}F ejgx¿ lyP t/ tL tfhdxn x]/L lgs} ;fgf b]lvGy] . tfhdxn d}n] ;f]r]eGbf stf xf] stf 7"nf] / eJo /x]5 . xfdL kfFr–5 lsnf]ld6/ k/af6 To;sf] eJotf la:tf/} s'lb/x]sf] 6«]gaf6 cf:jfbg ul//x]sf lyof}F . 6«]gaf6 tfhdxnsf] b[Zo x]l//x]sf] Tof] a]nf d]/f] hLjgsf] Ps pTsif{ -Climex_ lyof] .

d'Vo ;x/ xfd|f] bfofFkl§ cyf{t\ tfhdxnsf] pQ/klZrddf od'gfsf] lsgf/df /x]5 . ;"o{ljgfosaf6 eStk'/sf] b[Zo b]lvPem}F od'gfsf] k"j{kl§af6 cfu/f ;x/ b]lvof] . 3/x¿ sRofss'r's k/]sf . Psbd afSnf] u/L Ps} 7fpFdf ;a} 3/ lsg pEofpg'k/]sf] xf]nf < otf od'gfjfl/ hldg hlQ vfnL lyof], ot} agfPsf] eP v'Nnf 7fpFdf cf/fd;Fu a:g kfOGYof], lsg ;a}n] em'lDdP/ Ps} 7fpFdf y'lk|g'k/]sf] xf]nf < ;x/df dflg; lsg v'lDrP/ a:g vf]H5g\, d s'/} a'em\lbgF .

xfdLnfO{ ;}lgsx¿n] cfu/fdf csa/sf] nfnlsNnf / tfhdxn x]g{ eg] . æoL b'O{afx]s oxfF gx]/L gx'g] s'g} vf; To:tf] 7fpF 5}g . cfh tkfO{Fx¿ cfu/fdf a:g'eof] eg] klg ef]ln t lbNnL k'luxfNg'x'g]5 . lbNnLrflxF cln xtf/ gu/L x]g'{xf]nf .Æ

d pgLx¿sf s'/f Wofgk"j{s ;'Gb} od'gfsf] lgZrn kfgL x]l//x]sf] lyPF . kfl/kl§sf 3/x¿sf] 5fof od'gfsf] zfGt kfgLdf klg xlNnO/x]sf] b]lvGYof] . pQ/kl§ df]6/x¿sf nflu ljzfn k'n 5, blIf0fkl§ od'gf gbL o:;f] 3'd]sf] b[Zo 5 . x]bf{x]b}{ xfdL r9]sf] 6«]g od'gf tg{ yfNof] . od'gfsf] k'n cfpgf;fy 6«]gsf] ult wLdf x'g yflnxfNof] . glhs} cfu/f kmf]6{ :6];g /x]5 . xfdL 6«]gaf6 ;xofqL ;}lgsx¿sf] cufl8sf] ofqf ;kmn /xf];\ eÙ] sfdgf cleJoSt ub}{ cf]ln{of}F . pgLx¿n] klg xfd|f] e|d0f ;'vb /xf];\ eg]/ z'esfdgf lbP .

@%= ;8s–/Lt

Kn]6kmfd{aflx/ lg:sFbf lbgsf] Ps aHg nfu]sf] lyof] . laxfgb]lv nuftf/ Toqf] ;do 6«]gdf a;]sfn] yflsP5 / ef]s klg nfu]5 . xfdLn] :6];gg]/sf] ;fgf] xf]6ndf km6fkm6 /f]6L–t/sf/L vfof}F .

tfhdxn hfg] 6]Dkf]x¿n] hyfefjL ef8f dfUg] /x]5g\ . of] 7fpF ko{6sLo dxŒjsf] ePsfn] 6]Dkf]jfnfx¿ ofq'af6 k};f c;'Ng cToGt l;kfn' . xfdL Pp6f ofq'6]Dkf] r9]/ cln cufl8 cfof}F . nfnlsNnfsf] pQ/L 5]psf] eJotf x]b}{ k"jL{ 5]pdf cfOk'u]sfn] ko{6s 7Ug] æcf6f]Æjfnfx¿ k5fl8 5'l6;s] eg]/ xfdL 9'Ss lyof}F . t/ klg emf]nf / gfgLx¿ b]v]kl5 ofq' eg]/ lrÙ] ePsfn] æcf6f]Æjfnfx¿ hxfF klg cfOxfNg] /x]5g\ . od'gflsgf/sf] 7fpF xf]rf] ePsfn] ToxfFsf] ;8s /]ndfu{d'lg eP/ pQ/ nfUYof] . e/] ;fFem b;}Fsf] lemlnldnLsf nflu af6fsf b'j}lt/ 6Ø'anfO6 78ØfOPsf lyP .

ToxfFsf] Jo:ttf, df]6/x¿sf] xFsfO clg ;fd'Ù] /ftf 9'ª\ufn] ag]sf] ljzfn nfnlsNnf x]g{ nfos 5 . :yfgLo dflg;sf cg';f/ o; lsNnfsf] nDafO k"j{klZrd c9fO{ lsnf]ld6/ / rf}8fO pQ/blIf0f nueu 8]9 lsnf]ld6/ 5, sf]xLsf]xL t of] rf/ lsnf]ld6/ nfdf] / c9fO{ lsnf]ld6/ rf}8f 5 eg]/ ;d]t eGy] .

xfdL eL8ef8o'St ;8s kf/ u/L od'gflsgf/kl§ pleP/ s'g} ;fj{hlgs a;sf] k|tLIff ul//x]sf lyof}F . abfd, e'6]sf ds}, r6k6] / kfgLsf af]tn a]Rg] s]6fx¿ a; /f]lsgf;fy tF5f8\ / d5f8\ ub}{ bf}l8Gy] . a; b'O{rf/ ;]s]G8 cl8P/ clu al9xfNYof] . s]6fx¿;Fu} s]xL cwa}F;] / a"9fx¿ klg s'lbx]y]{ .

ofq'n] el/Psf] Pp6f a; ToxfF cfpg nfUbf ult sd ug{ yfNof] . clucluem}F s]6fx¿ ofq'x¿nfO{ cfkm";Fu ePsf abfd, e'6]sf ds}, r6k6] / kfgLsf] af]tn a]Rg a; ePlt/ x'l/{P . a; /f]Sg nfu]h:tf] dfq u/]/ km]l/ bf}l8g yfNof] . xfdL x]l//x]sf lyof}F, b'j} xftdf kfgLsf af]tn af]s]/ Pp6f s]6f] c¿sf em}F lrRofpFb} a;df hah{:tL 3':g vf]Hof] . t/ a;sf] ult tLj| eO;s]sf] lyof], 8G8L kj|mg] xft vfnL gePsfn] s]6f] a;af6 ;8sdf k5fl/of] .

p;sf v'§f a;sf] k5fl8sf] rSsfd'lg k/] . clnslt cufl8;Dd rSsfn] RofKt} k]n]/ nu]kl5 To; eoª\s/ a;sf rSsf p;sf] v'§fdfly r9] . a; clnslt dfq clUnof] / clnslt dfq xlNnof] . a; slnnf] s]6fsf] v'§f] lsr]/ lylnlklynL kf/]/ clu al9xfNof] . y'k|} dflg;x¿n] b]lv/x]sf lyP . a; cfkm\g} ultdf cl3 a9Øf] . c¿ df]6/x¿ 3fOt] s]6fnfO{ tsf{P/ cl3 a9] . s;}n] To;lt/ x]/]g . a6'jfx¿ klg cf–cfkm\gf] lbzfdf lagf;ª\sf]r cl3 al9/x] .

xfdL :jfefljs u|fdL0f kl/j]zdf x's]{sf dflg;, Psbd lrRofof}F . d t lgs}a]/ hf]8hf]8n] v} s]s] aa{/fPF . 8fS6/n] dnfO{ :j/oGqsf] u8a8Lsf sf/0f 7"nf] :j/n] gaf]Ng eg]sf 5g\, :j/} efl;P5 . s]6f] / xfd|f aLr ;8ssf rf/ n]g x'gfn] ;8s kf/ ug{ lgs}a]/ kv{g'kYof]{ . t/ s]xLa]/df Pp6f cwa}F;] / b'O{tLg s]6f cfP/ p;nfO{ p7fP . ltgLx¿n] To;nfO{ pEofpg vf]h] . lar/fsf] cfwf lt3|fb]lv tn 3'F8f] / cfwf gnLxf8 leqleq} w"nf]lk7f] eO;s]sf] / xf85fnf k]lnP/ Psb'O{ 7fpFaf6 ;]tf] df;' lgl:s/x]sf] lyof], s;/L pleof];\ ¤

/utsf] wf/f] aUg yfNof] . To; cwa}F;]n] cfkm\gf] uD5fn] /ut cfPsf] 7fpFdf s;]/ afFWof] . Ps} l5gdf Pp6L d}nLw}nL cfOdfO{ / b'O{tLg e'G6fe'G6L cfP . tL To; s]6fsf afa'cfdf / efOalxgL x'g'k5{ . dnfO{ nfUof] ltgLx¿;Fu To; s]6fsf] pkrf/ ug]{ k};f lyPg . s]6fnfO{ æcf6f]Ædf xfn]/ c:ktfn k'¥ofpg] klg ltgsf] x}l;ot lyPg . ltgLx¿n] s]6fnfO{ ;8ssf] 5]pdf nu] . ca ltgLx¿nfO{ ?g] km';{t lg:Sof] . cfOdfO{ / s]6fs]6L ?g yfn] . ;8ssf] kfl/kl§ ePsfn] ltgLx¿ /f]Psf] rflxF xfdL eP7fpFaf6 plt ;'lgÙYof] .

;x/ cfkm\g} ultdf uO/x]sf] lyof] . g k|x/L, g PDa'n]G; . g /ldt] g :jod\;]jL . ;x/L ;+j]bgzLntf ¤

xfd|f] sf7df8f}Fdf ePsf] eP /ldt]x¿sf] 7"nf] eL8 nfUg] lyof] . csf{sf] b'Mvdf dfq xfF:g hfÙ] sf7df8f}Fsf dflg;x¿ 3fOt]sf] 56k6fx6 x]g{ 7]nf7]n ug]{ lyP . a;x¿ /f]lsg] lyP . b'3{6gf u/fpg] 8«fOe/n] d/0ffGt x'Gh]n s'6fO vfg] lyof] / To; a;sf l;;f km'6]/ ;8sel/ 5l/g] lyP . oftfoft cj?4 x'g] lyof] . ;a}yf]s x'g] lyof] t/ To; s]6fsf] pkrf/rflxF afa'cfdf sdhf]/ ePdf c:ktfn k'¥ofP klg x'g] lyPg .

s]xL 306fkl5 k'ln; 36gf:yndf cfpg] lyof] / /ldtf x]g]{ lyof] . /ft k/]kl5 ;a} cf–cfkm\gf 3/ nfUg] lyP / ef]lnkN6b]lv ;a} s'/f k'/Fg} tfndf rNg] lyof] . ;a}n] cl3Nnf] lbgsf] Tof] 36gf ;kgf la;]{em}F la;{g] lyP .

oxL 36gf d]/f] O6x/Ldf 36]sf] eP Tof] a; hNg] lyof] . la/fdLnfO{ h'g uf8L klxn] cfOk'U5 To;nfO{ /f]s]/ :yfgLo o'jfx¿n] c:ktfn k7fpg] lyP . ;s] 8«fOe/ efUg] lyof], g;s] k'ln;rf}sLdf k;]/ hf]lug] lyof], Tolt klg g;Sg] nf6f] 8«fOe/ k/]5 eg] 6f]nsf o'jfx¿sf] d'Ssf cEof; ug]{ j:t' aÙ] lyof] . To;sf bfFt efFlrg], ufnf k'/L km'n]em}F km'Ng]] / n'uf ;o 6'j|mf x'Gh]n Rofltg] lyP . k'ln; / :yfgLo dflg;x¿sf aLr df/lk6 rNg] lyof], cf7–b; 6fo/ aNg] lyP, b'O{rf/ a; jf 6«s w'lng] lyP, 6f9f6f9f hfg'kg]{ ofq' cnkq kg]{ lyP clg l/S;fjfnx¿n] b'O{rf/ ;o sdfO ug]{ lyP . dflg;x¿ cfkm\gf] dgleq u'lD;P/ /x]sf] cfuf] / l/;–cfj]u dflg;, uf8L / ;8sdf kf]lv;s]kl5 yfs]/ 3/ hfg] lyP . t/ 3fOt] c:ktfndf lhpFb} k'Uof] eÙ] va/ cfPdf p;sf] cf}iflwkfgL x'g] ;Defjgf cjZo x'GYof] .

t/ of] cfu/f lyof] . oxfF xfdLsxfF ul/g] s'g} ;8s–/Lt / k/Dk/fsf] kfng x'Fbf] /x]g5 . oxfF ul/a / 3fOt]x¿sf] b'Mvaf6 dgf]/~hg lng] dflg;sf] ;d]t cefj eO;s]sf] /x]5 .

k|]d / ;'Gb/tfsf] dxfg\ k|tLs tfhdxnsf] cfFugdf dfgjtfnfO{ oGqx¿n] afNosfnd} lsr]/ ;dfKt kfg]{ /x]5g\ . k|]d / dfgjtf cfu/fdf ;d]t tfhdxnsf] dsa/fleq k'l/O;s]sf] /x]5 .

xfdL gf6ssf] k6fIf]k ePkl5 Pp6f æcf6f]Æ l/he{ u¥of}F . æcf6f]Æ Sjf/f/f/f ub}{ blIf0f nfUof] . klZrdkl§ nfnlsNnf lyof] . af6f] cToGt km/fs, ;kmf / Jo:t . clns k/ k'u]kl5 cyf{t\ nfnlsNnfeGbf cl3 a9]kl5 nfnlsNnfsf] d"nu]6lt/af6 cfpg] af6f] xfdL uO/x]sf] af6fdf cfP/ ldl;of] . ca xfdL j|mdzM tfhdxnlt/ nfUb} lyof}F .

s]xLa]/df 6]Dkf] tfhdxnsf] k|j]zåf/df k'u]/ cl8of] . ToxfF ;fgf]ltgf] ahf/ /x]5 . ahf/ Tolt Jojl:yt geP klg kmf]xf]/ eg] lyPg . xfdL tfhdxnlt/ nfUof}F . l/S;fjfnx¿ xfdLlt/ cfP .

@^= tfhdxn

æcf==== tfhdxnsf] d"nu]6af6 t l5l/;lsof], ca s]sf] l/S;f <Æ d}n] eg]F . xfd|f] 6f]nL lxF8]/} hfg] eof] . k}bn cfpg]hfg]x¿ k|z:t lyP . t/ au}Frfsf] af6f] lxF8\bflxF8\bf Ps lsnf]ld6/hlt k/ k'u]kl5 dfq tfhdxnsf] rxnkxn e]l6of] . csf]{ af6f] cfP/ ldn]sf] 7fpFdf l/S;f, 6fFuf / pF6uf8Lx¿ ofq'x¿nfO{ lnP/ lxF8\g tDtof/ lyP . af6flsgf/df 7]nfdf vfg]s'/f, e]nk'/L, e'6]sf abfd / ds} a]Rg]x¿ s'g} ;fwf/0f ;x/ahf/df h:t} u/L cfkm\gf u|fxsx¿nfO{ ;fdfg lbg / k};f lngdf Jo:t lyP .

tfhdxnsf] To; u]6af6 8]9 lsnf]ld6/hlt leq k;]kl5 lgs} eL8ef8 ePsf] csf]{ u]6 cfof] . oxfF dflg;x¿ nx/df plePsf lyP . k'ln; / :jod\;]jsx¿ klg otfptf ul//x]sf lyP . dlxnf / k'?ifsf cnucnu nx/ lyP eg] pgLx¿ leq l5g]{ 7fpF klg cnucnu lyP . l6s6 sf6\g'kg]{ / cfkm\gf] ;/;fdfg /fVg] 7fpFdf nu]/ emf]nf cflb ;fdfg lhDdf lbg'kg]{ lgod /x]5 . of] u]6rflxF tfhdxn l5g]{ d'Vo u]6 /x]5 . l6s6 sf6]kl5 ;Ltf / 5f]/Lx¿ Psflt/sf] dlxnf nx/df nfu] eg] d csf{lt/ k'?ifsf] nx/df nfu]F . kltkTgLsf] ;DaGwsf] dlxdf ljZjel/ oxfFhlt dL7f] w'gdf sxLF ufOÙ t/ oxLF kltkTgLnfO{ cnucnu af6faf6 k:g'kg]{, lj8Dagf ¤ dlxnfsf] nx/ 5f]6f] lyof] . dflg;x¿ leq k:g'cl3 hLp 5fd5'd kfb}{ ;'/IffhfFr ul/Fbf] /x]5 . ;Ltf / 5f]/Lx¿ leq kl;xfn], d}n] s]xLa]/ /f]lsg'k¥of] . b;kGw| ldg]6kl5 xfd|f] kl/jf/sf] k'gld{ng eof] . xfdL leqsf] ;'Gb/ xl/of] b'af]sf] rf}/, jl/kl/sf ;'Gb/ ;'/Iffejgx¿ x]b}{ /dfof}F . ljZjdf k|]d / ;'Gb/tfsf] cg'kd gd'gf ag]/ plePsf] of] tfhdxn ljZjsf ;ft dfgjlgld{t cfZro{dWo] Ps xf] .

PsfpÙ ;fndf d sfgk'/af6 tfhdxnlt/ cfpg nfu]sf] lyPF . Pp6f sfgk'/];Fu cfkm" tfhdxn hfg nfu]sf] / ToxfF hfFbf d}n] yfxf kfO/fVg'kg]{ s'/f s]s] xf]nfg\ eg]/ eg]F . p;n] dnfO{ cgf}7f cfFvfn] x]¥of]—

æefO{hL, cfk cs]n] tfhdxn Sof]+ hf /x] x}+ < cfk s] cGb/ sf]O{ ux/f 3fj x} Sof <Æ

d}n] eg]F– æox lbn d]/f ckgf x} . d} ptgf a]as"km gxL+ ls sf]O{ cGb/ 3';s/ ox lbn 6's8] 6's8] s/tf /x], d} b]vtf /x"F cf}/ jf] ;xL ;nfdt afx/ lgsn kfo] ¤Æ

d}n] k|]d;|]dsf] kmf];|f] wGbfdf nfUg slxNo} EofOgF, cyjf rflxgF . cyjf cem o;f] eÙ' a]; xf]nf M ddf To:tf] rdTsf/L u'0f s]xL gePsfn] s'g} nf]enfUbL s]6Ln] k|]dk|:tfj uDeL/tfk"j{s /fv]gg\, d}n] klg s;}nfO{ x'?Ss eP/ rflxgF . Psb'O{ s]6Lx¿n] xNsfkm'Nsf k|]dk|:tfj g/fv]sf xf]Ogg\ / Psb'O{ æ/fd|LÆ b]v]/ d klg gnf]lePsf] rflxF xf]Og . t/ To:tf s'/fn] ddf vf;} t/ª\u k}bf ug{ ;s]gg\ .

clxn] dl;t cfkm" PstL; jif{sf] pd]/ x'Fbf dfuL lax] u/]sL >LdtL l5g\ . d}n] pgL;Fusf] ;DaGwnfO{ dfof, cfb/ / e/f];f ug'{k5{ / o; ;DaGwnfO{ gf]S;fg k'¥ofpg vf]Hg] x/]s JolSt, 36gf / kl/efiffnfO{ b'Tsfg'{k5{ . xfdL g]kfnLx¿ ljjfxn] lbPsf] k|]dsf kIfkftL xf}F .

sfgk'/]n] To;a]nf ;f]w]sf] lyof]– ætf] cfk Sof]+ tfhdxn hf /x] x}+ <Æ

d 5Ss k/]F . ljZjsf] Toqf] rlr{t l;h{gf x]g{ klg s'g} ljlzi6 sf/0f rflxG5 / < d}n] p;lt/ k|Zg;"rs cfFvf t]:of{PF .

p;n] eGof]– æcfk cljjflxt x}+ tf] cfu] hfgf dt, ljjfx s] afb ckgL kTgL s] ;fy oxfF cfOPuf .Æ

æSof]+ =====<Æ

æcs]n] tf] 6"6] x'P k|]dL xL oxfF cft] x}+ =====.Æ

d}n] p;sf s'/f a'lemxfn]F . d}n] p;nfO{ cfkm" k|]d;|]dsf kmf];|f wGbfdfly ljZjf; ulb{gF, casf] Psb'O{ jif{leqdf lax] u/]/ zflGtk"j{s hLjg lhpg] dg 5 eg]F . pm xfF:of] .

æefOhL, k|]ddf wf]sf vfg sf] rfxG5 / < t/ dfofk|]d Ps vt/gfs v]n klg t xf], hf] klg kFm:g;S5 . e}uf], 5f8f}F o:tf s'/f, d km]l/ laGtL u5'{– tkfO{F clxn]nfO{ oxfFeGbf cufl8 ghfg'xf]nf . of] ofqf kTgL lnP/ dfq ug'{xf]nf .Æ

sfgk'/]sf] ;f]rfO dnfO{ /fd|f] nfUof] . p;sf] cfu|x dfg]/ cfu/fsf nflu 6«]gsf] l6s6 sf6\g nfu]sf] dflg; d ;f]em} Onfxfafblt/ pl5l§Psf] lyPF . To;} eP/ cfh of] cfu/f d]/f nflu gofF /lx/x]sf] lyof] .

xfdL tfhdxnsf] vf; åf/af6 hfFrkf; eO{ leq kl;;s]sf lyof}F . o;kN6 To; sfgk'/]sf] cfb]zcg';f/ g} d ;kTgL tfhdxn cfPsf] lyPF . dflg;x¿ otfplt ul//x]sf lyP . sf]xL rp/df 8ª\/ª\u klN6/x]sf, sf]xL b'O{–rf/hgfsf] ;d"xdf cfk;L s'/fsfgLdf d:t . lbgsf] b'O{ ah]sf] lyof] / cfu/fdf udL{ k|r08 lyof] . t/ xfdLnfO{ Tof] udL{ cg'ej ug]{ km';{t lyPg . crDdvfn] zLtntfn] xfdL 5f]lkPsf lyof}F . htftt} xl/ofnL / zflGtn] xfdLnfO{ n7ØfO/x]sf] lyof] . ljZj oxfF Pp6f 3/ ag]sf] lyof] . ;+;f/sf k|]dLx¿ oxfF y'lk|Psf lyP . k|]dsf] anjfg\ t]h / dw'/ dfbstfn] dflg;x¿ dft]sf lyP . ;Dk"0f{ ;+;f/ ;fFu'l/P/ k|]dsf] sf/fuf/df y'lgG5 oxfF . k|]dsf] o; /fhwfgLdf cfOk'u]kl5 dflg; d'St x'G5, pm k|]dsf] k'hf/L / eSt x'G5 . k|]dsf] ljZjJofkL ¿k x]g{ tfhdxn k'Ug}k5{ .

xfdL dflg;x¿sf] ljlrqsf] x"ndf lyof}F . zflGt g} o; /fHosf] zlSt lyof] . /fd|f/fd|f ef/tLo o'jfo'jtLx¿ ;'Gb/ klx/gdf ;lhP/ cfkm\gf] k|]d csf{nfO{ ;'Dkg kfO{ xNsf ePsf] dx;'; ul//x]sf lyP . o'/f]k, cd]l/sf, clk|msf / Pl;ofel/sf dflg;x¿ y'lk|P/ cfh cfkm\gf] hLjgel/sf] ;kgf k"/f ePsfdf cw{kfunem}F aa{/fO/x]sf klg e]l6P .

cem} cufl8 csf]{ u]6 l5g'{ lyof] . ToxfF klg dflg;x¿ nfOg nfu]/ leq kl;/x]sf lyP . of] u]6 klg cfkm}Fdf Pp6f tfhdxn lyof] . tfhdxnsf] ;'Gb/tfsf] c+z o;df ;j{q kf]ltPsf] lyof] .

u]6af6 leq k:of}F . xfd|f] hLjgsf] r/df]Tsif{sf] If0f lyof] Tof] . tfhdxn ;Dk"0f{ ¿kdf xfd|f cufl8 :ki6 / l7ª\u pleO/x]sf] lyof] . ljZjsf ;Dk"0f{ ;'Gb/tfx¿ oxfF ;f]xf]l/Psf lyP . ljZjsf] ;Dk"0f{ k|]d oxLFaf6 lgM;[t x'GYof] / ljZjsf ;Dk"0f{ snfn] oxfF cfP/ k"0f{tf kfPsf lyP . d'dtfhdxnsf] k|]ddf 8'a]sf zfxhxfFn] agfPsf] cd/ s[lt d]/f cufl8 lyof] . g ca s;}n] o:tf] cg'kd ;[li6 ug]{5, g Oltxf;df sxLF o;f] ug{ s;}n] ;s]sf] lyof] . dfof–k|]dsf] ;j{;'Gb/ ;jf]{Ts[i6 cleJolSt xfd|f cufl8, d]/f cufl8 lyof] . dnfO{ nfUof] M ca ;do oxLF cl8P ¤ ca ;+;f/ oltd} /f]lsP ¤

t/ xfdL la:tf/} ;DxflnFb} uof}F . nueu cfwf 306f Ps} 7fpFaf6 lglg{d]if x]l/;s]kl5 xfd|f] s]xL xf]; lkm/]5 Sof/], kmf]6f] lvRg yfNof}F . efjflt/]sn] g} xf], xfdLn] xfd|f jl/kl/sf dflg; s] ub}{ 5g\ Tolta]/;Dd x]g{ EofPs} lyPgf}F . dflg;x¿ xfd|f nflu otfptf rndnfO/xg] /ª\uLrª\uL sk8fwf/L u'l8ofx¿ dfq ePsf lyP, tL wdfwd ;d"xdf / Psn kmf]6f] lvlr/x]sf /x]5g\ . xfdLn] klg tfhdxnnfO{ kl5 kf/]/ kl/jf/sf] kmf]6f] lvlrdfUof}F . kmf]6f] lvlrlbg] Pshgf efO lyP . pgL lbNnLdf sfd ug]{ Pshgf g]kfnL 8fS6/sf 5f]/f /x]5g\ .

t/ xfdL;Fu pgLx¿;Fu lrgf/L u/]/ cNdlng] ;do lyPg, pgLx¿ klg p:t} xtf/df lyP xf]nfg\ . ;fdfGo s'/fsfgL u/L xfdL cf–cfkm\gf w'gdf nfUof}F . tfhdxn :kz{ ug{ afFsL g} lyof] . cufl8sf] ;'Gb/ au}Frfdf dg 5b}{ xfdL tfhdxntkm{ a9Øf}F . /ª\uLrª\uL n'uf nufPsf dflg;x¿ dxncufl8sf] au}Frfdf la:tf/} 8'ln/x]sf lyP . ;+;f/el/sf dflg;x¿;Fu ldl;g kfPsfdf d bª\u lyPF eg] ;Ltf cjfs\ eP/ tfhdxnsf] ck|ltd ¿k x]l//x]sL lyOg\ . xfdL la:tf/} tfhdxnsf] cg'kd ¿ksf] cf:jfbg ub}{ km"naf/Lsf aLr}aLr ag]sf ;'Gb/ dfu{x¿ eP/ cl3 al9/x]sf lyof}F . xfd|f nflu ;Dk"0f{ ljZjsf] s]Gb| oxLF ePsf] lyof], ;Dk"0f{ ;Dk"0f{tfx¿ oxLF h'6]sf lyP / ;Dk"0f{ pHofnf, Gofgf / zLtn zlStx¿sf] d"n klg oxL lyof] .

;+;f/el/af6 k|]dd]nf eg{ cfPsfx¿sf aLrdf x'g'sf] :jfb cs}{ x'Fbf] /x]5 . gfOh]]l/ofnL, hf]8f{gL, ox'bL, sf]l/ofnL, hfkfgL, dn]l;ofnL, hd{g, cd]l/sL, a]nfOtL, lrlgofF, ef/tLo, ?;L, k|mfG;]nL, c:6«]lnofnL, lu|;]nL, ld>jf;L / c¿ sxfFsxfFb]lv e]nf ePsfx¿sf aLrdf g]kfnL efiffdf lgw{Ss s'/fsfgL ub}{ lxFl8/xg'sf] dhf cs}{ x'g] /x]5 . ljZjsf] Ps dxfg\ cfZro{ of] tfhdxn, t/ olt glhs}sf] o; ljZjtLy{sf] bz{g ug{ klg d}n] olt jif{kl5 dfq lrtfPF5' .

s]xLa]/ j/k/ x]¥of}F . dxnsf] ;'Gb/tf lkpFb} xfdLn] cfkm\gf gh/ j/k/ bf}8fof}F . dxnsf] a/G8f lgs} cUnf] ePsfn] jl/kl/ dhfn] x]g{ kfOg] . ;a}lt/ xl/ofnL, zflGt / v'nfkg . pQ/kl§af6 zfGt od'gf gbL k"j{tkm{ nfu]sf] . lbNnLnfO{ g'xfOlbP/, dy'/fnfO{ wf]P/ clg cfu/fnfO{ kvfn]/ of] gbL Onfxfafb k'U5 . Onfxfafbsf] s;/d;/;d]t a6'n]/ cl3 a9\b} uª\ufhL;Fu ldn]/ k|ofudf ;d:t lxGb" hfltsf] z'l4sf nflu o'uo'ub]lv k|oTg/t 5 . od'gf gbLsf] zfGt kfgLdf kfl/kl§sf pkgu/Lo If]qx¿sf] 5fof 6Ns]/ x]g{nfos b[Zo aGb5 . rf/}lt/ æhuÙfyLÆsf a'6fa'6Ln] hª\unsf] cg'e"lt lbg] . k/k/;Dd d'un 9fFrfsf cg]s dl:hb, ;}lgs ejg / 3/x¿, cfh tL ;a} ejgx¿ k'/ftflŒjs dxŒj af]s]/ ;+;f/nfO{ ef/tsf] dlxdf atfO/x]sf 5g\ . k|]d ToxfFsf] ;+ljwfg, ;'Gb/tf ToxfFsf] sfg'g / zflGt ToxfFsf] wd{ ¤

c;f]hsf] rf}aL; ut] eO;s]sf] 5 t/ udL{ aofg u/Lg;Sg' 5 . kfgL vfPsf] vfo} . xfdL kl;g}kl;gf ePsf 5f}F .

cfu/fsf] udL{df tfhdxndf gfª\u} v'§f lxF8\g' si6s/ clg :d/0fof]Uo cEof; x'G5 . To;f] t To; tftf]af6 aRg ljz]ifvfn] h'Qf ef8fdf kfOg] /x]5g\ t/ xfdLn] nfPgf}F . cfkm\gf h'QfrKkn nufP/ lxF8\g gkfOg], d';ndfgx¿sf] tLy{:yn eP/ x'g'k5{ .

od'gfkfl/sf ljzfn pBf]uwGbfx¿af6 lg:sg] b"lift kbfy{x¿n] ubf{ tfhdxn j|mdzM Ifo x'Fb} uPsf] / o;sf] /ª–kl/jt{g x'Fb} uPsf] u'gf;f] lgs} cl3b]lv d}n] ;'Gb}k9\b} cfPsf] lyPF . kfl/kl§sf ljzfn cf}Bf]lus k|lti7fgx¿af6 pTkÙ ljsf/af6 jftfj/0fLo x«f; cfpg glbg ;/sf/n] ljz]if k|aGw u/]sf] 5 eÙ] ;'Ù kfOof] . t/ od'gfsf] Tof] zfGt kfgL lbNnL, dy'/f / cfu/fsf] ;d:t kmf]xf]/ a6'n]/ cfPsfn] b'u{Gwk"0f{ 5 . Toqf] gbLnfO{ g} la6'Nofpg ;Sg] xfdL dfgjhflt klg zlStzfnL g} /x]5f}F ¤

xfdL leq k;]/ To;sf leqL ;'Gb/tf 5fDg vf]Hb} lyof}F, s]xL dflg;x¿ leqsf] blIf0fL v08af6 e'OFd'lg s]xL lrxfO/x]sf lyP . ;Ltfn] klg kmnfd] hfnLaf6 d'lglt/ lrxfOg\ . d klg k'u]F .

5f]/Lx¿n] ;f]w]– æs] 5 ToxfF

ToxfF a]ud d'dtfhdxnsf] vf; dsa/f cyf{t\ lrxfg lyof] . To;} dsa/fsf 5]pdf afbzfx zfxhxfFsf] dsa/f klg lyof] . x'g t To:t} cfsf/sf] Ps dsa/f aflx/} klg lyof] . l;lnªaf6 cgf}7f] cfjfh cfO/x]sf] ;'lgof] . rd]/fx¿ /x]5g\ .

tfhdxnsf] pQ/kl§ tfhdxns} 5fofdf xfdL Psl5g ;':tfof}F . leQfdf s'FlbPsf ax'd"No kTy/ / /ªla/ª\uL l;ª\ud/d/sf a'§fx¿df la5§} /dfOg] /x]5 . ;do bu'b}{ lyof] . 5f]/Lx¿ dxnsf] pQ/L kvf{naf6 gbLlt/} x]b}{ æcfDd} ¤ slt cUnf] ¤Æ elg/x]sf lyP . ptf klZrdkl§sf] ejgdf d';ndfgx¿ gdfh k9\g yfln;s]sf lyP . a]n'sfsf] kfFr ah]sf] xf]nf, d k|foM 38L afFlWbgF . la:tf/} s]xL kf]h kmf]6f] lvFr]/ xfdL ca To; k|]ddxnaf6 k|]dwd{ cFufn]/ lxF8\g nfu]sf lyof}F .

tfhdxnsf] ljzfn cfFugdf xfdL la:tf/} lxF8\g yfNof}F . x/]s kfOnfn] xfdLnfO{ To; k|]ddlGb/af6 6f9f kfl//x]sf lyP, To;sf] df]xstfsf] 8f]/Ln] xfdLnfO{ s;]/ pt} tflg/xGYof] . xfdL s]xLa]/ au}Frfdf a:of}F . udL{n] hLpaf6 t/t/ kl;gf alu/x]s} lyof] . ptf dgdl:tis k|]d;fu/df g'xfPem}F ePsf] lyof] . 5ftL k|]d;fu/df 8'a'NsL dfl//x]sf] lyof] . hlt;'s} clgR5f eP klg xfdL tfhdxn 5f8\g afWo lyof}F . hlt;'[s} clgR5f eP klg d[To' l:jsfg'{k/]em}FF . cfhsf] lbg xfd|f nflu xfd|f dgdf ePsf k|]defjnfO{ l;Fufg]{, k"hf ug]{ / lr/~hLjL agfpg jrga4 x'g] lbg lyof] . xfdL Ps–Ps Xbo k|]d a6'nL ux«f}F dg agfP/ dxnaflx/ lg:Sof}F . 6f]sg a'emfP/ cfkm\gf emf]nf a'em\g'kbf{ d[To'kl5 lrqu'KtnfO{ cfkm\gf sd{sf] 6f]sg a'emfP/ gs{lt/ nfUg'k/]em}F eO/x\of] .

t/ v]b w]/} lyPg, xfdLn] Pp6f tLy{ wfP/ lgs} wd{ sdfO;s]sf lyof}F . klZrdkl§ ljzfn nfnlsNnf xfdLnfO{ :jfut ul//x]sf] lyof] . 3f]8fuf8f, cf6f] / pF6uf8fx¿ xfdLnfO{ klv{/x]sf lyP . nfnlsNnfsf] b[Zokfg ug]{ gofF nfn;f dgleq knfO;s]sf] lyof] . o:t} nfn;fx¿, cfzfx¿n] t xf] xfdLnfO{ cl3 a9\g] tfut lbg] . 3fd kx]FlnO;s]sf lyP . xfdLn] Pp6f 3f]8fuf8L kj|m]/ nfnlsNnf k'Ug] ljrf/ u¥of}F .

cfu/fsf] nfn lsNnf lbNnLs} nfnlsNnfs} cfsf/k|sf/df ag]sf] 5 eg]/ dflg;x¿n] eg] . /fhf csa/n] cfkm\gf] Pp6f /fhwfgL lbNnLnfO{ agfPsf lyP eg] csf]{ /fhwfgL o;} cfu/f ;x/nfO{ agfPsf lyP . xfd|f] 3f]8fuf8L cfu/fsf] nfnlsNnfcufl8 cfO;s]sf] lyof] . a]n'sf 3fd c:tfpg nfu]sf lyP, xfd|flt/sf lx;fan] eÙ] xf] eg] /ft kl/;s]sf] xf] t/ ko{6sx¿ lsNnfleq l5l//x]sf lyP . leq l5g]{ / aflx/ lg:sg]x¿sf] bf]xf]/LnQFsf aLr ;Ltf / 5f]/Lx¿nfO{ cln k/af6 d}n] kmf]6f]leq Rofk]F .

@&= nfnlsNnf

csa/n] PskN6 lbNnLdf 5Fbf cfkm\gf c¿ d"v{ dGqLx¿sf] pnfdfnfdf nfu]/ ljåfg\ dGqL jL/annfO{ cK7]/fdf kfg{ vf]h]5g\ . pgn] jL/annfO{ lbNnLdf slt sfu 5g\ 7ØfSs eÙ eg]5g\ . jL/an t cf}lw af7f, pgn] tTsfn aL; xhf/ ;ft ;o k}FtfnL; of To:t} Pp6f ;ª\Vof eg]5g\ .

afbzfx tLg5Ss ¤ afbzfxn] ;f]w]5g\– æjL/an ¤ ltdLn] s;/L sfusf] ;ª\Vof 7ØfSs} Tolt 5 eg]/ eÙ ;Sof} <Æ

æhxfFkgfx ¤ d]/f] lx;fadf ljZjf; gnfu] uÙ nufpg'eP x'G5 <Æ

æ36La9L /x]5g\ eg] <Æ

æx] ul/ak/a/ ¤ sfux¿ cfu/f uPsf a]nf lbNnLdf sd x'g;S5g\ . o;}u/L cfu/fsf sfu kfx'gf nfUg otf cfPsf /x]5g\ eg] uGtL a9\g;S5 .Æ csa/sf] lbNnL / cfu/f ul//xg] ljnf;L afgLk|lt ultnf] Joª\uØ lyof] jL/ansf] of] . ef/tLo xf:ojª\Uosyfx¿sf oL ljlrq kfq g]kfnL lyP eg]/ sltko Oltxf;sf/sf] egfO 5 .

;Ltf nfnlsNnfsf] ljzfntfdfly cfFvf 3'dfpFb} lyOg\ . pgL 5f]/Lx¿nfO{ s]s] b]vfO/x]sL lyOg\, ;fob lsNnfsf a/G8fx¿ pgnfO{ cgf}7f nfu]sf lyP . d}n] 5]pdf k'u]/ ;f]w]F

æs] x]/]sf] Psf]xf]l/P/ <Æ

æp M x]g"{ g, u]6 aGb ug]{ s:tf] uhasf] sfObf ¤Æ

ulx/f] g ulx/f] gx/h:tf] vf8n 5 k"/} lsNnfsf] jl/kl/ . ln:gf]a]u/ r9\g / pSng s:t}n] klg ;St} g;Sg] ulx/f] . d"n9f]sf ePsf] 7fpFdf Pp6f uhasf] k'n 5 . df]6f kmnfd] ;fª\nfn] afFw]sf] Tof] df]6f] g df]6f] sf7] k'n tfGbf prflnP/ d"n9f]sf aGb ug]{ /x]5 . lsNnfdfly xdnf ug{ vf]Hg]n] To; 9f]sfaf6 afx]s cGoq st}af6 klg k:g ;Sg] b]lvPg . lsNnf cToGt ;'/lIft nfUYof] . xfdL l6s6 sf6\g] / kf]sfk'Gt'/f lhDdf nufpg] 7fpF x'Fb} /Ltk"j{s cl3 a9Øf}F . dnfO{ nfnlsNnfaf/] eÙ' s]xL lyPg . d]/f d'vaf6 jfx ¤ afkm /] ¤ of o:t} cfZro{ JoSt ug]{ Wjlg jf zAb;Dd lg:s]gg\ . Tolt ug{ klg dl;t km';{t lyPg . ef/t p; hdfgfdf klg slt wgL / ;}lgs ¿kn] ;an lyof] eÙ] x]g{ oxL ejg kof{Kt lyof] . d]/f cfFvf csa/ / jL/ann] ts{ u/]sf 7fpF vf]lh/x] . pgLx¿sf aLr rNg] zflAbs kf}F7]hf]/L oxLF st} x'g;Sy] .

sfG5L 5f]/L k"j{kl§sf] Pp6f a/G8fdf k'u]kl5 cToGt pFrfOdf k'u]sf] cg'e"ltn] lrRofpg yfnL – æo:tf] cUnf] a/G8fdf a;]/ klg jL/an s;/L hf]s ug{ ;Sy] < 8/ nfUb}gYof] pgnfO{ <Æ

æcsa/ / jL/ansf oxL lsNnfdf a;]/ cg]s 7§f/dfOnf] uy]{ . ;do p8Øf], od'gfdf slt xf] slt kfgL aUof] t/ pgLx¿n] od'gflsgf/sf] o; ljzfn lsNnfdf u/]sf 76Øf}nLx¿ ls+jbGtL eP/ 3/3/ 8'nL/x]s} 5g\ . o;} lsgf/af6 cFw]/L /ftdf pgLx¿n] ug]sf tf/fx¿ / ph]nL /ftdf x]/]sL rGb|df p;} u/L 3'ld/x]s} 5g\ . ;+;f/n] snf, ;flxTo, lj1fg, OlGhlgol/ª, cf}iflwlj1fg / cg]s If]qdf slt xf] slt ljsf; ul/;Sof] t/ pgLx¿n] agfPsf] of] nfnlsNnf ce}m cfZro{hgs / dgdf]xs nflu/x]s} 5 .Æ d}n] nfdf] efif0f u/]F .

cg'hf v'§f dsf{pFb} otfptf lxF8\g yfnL . ;Ltf s/fpg yflng\– æs] u/L lxF8]sL < n8f}nL lg ¤Æ

æ/fhf csa/ eP/ lxF8]sL . pgn] o; 6fOndf v'§f /fv] xf]nfg\ clg o; 6fOndf v'§f /fv] xf]nfg\, clg o; 6fOndf klg v'§f /fv] xf]nfg\ .Æ pm cfkm"nfO{ afbzfx csa/ 7fGb} gfua]nL kf/fn] lxFl8/x]sL lyO{ .

ætfhdxn agfpg] /fhf klg csa/s} ;Gtfg x'g\ . afbzfx zfxhxfF eÙ] 7"nf zf;s ef/tdf zf;g uy]{ . tL /fhfsL /fgLsf] gfd a]ud d'dtfhdxn lyof] . kmf/;L efiffdf /fhfnfO{ afbzfx / /fgLnfO{ a]ud elgG5 . afbzfxsL a]udsf] crfgs d[To' eof] . cfkm\gL a]udsf] d[To'n] /fhf xb} b'Mlvt eP . pgL a]udsf] ;Demgfdf /ftf]lbg lk/f]lng yfn] . pgnfO{ slt xf] slt kL/ k¥of] . /fhf /fgLs} ;Demgfdf /ftlbg emf]j|mfP/ /xg yfn] . crfgs pgn] p7]/ eg]–

æd d]/L a]udsf] dsa/f o:tf] v'a;'/t agfpg]5' ls ;+;f/df g cfh;Dd s'g} /fhf–dxf/fhfn] To:tf] agfpg ;s]sf] 5 g eljiodf s;}n] agfpg ;sf];\ . d]/L a]udsf] ;DemgfnfO{ lr/:yfoL agfP/} 5f8\g]5' .Æ

5f]/Lx¿ k"j{blIf0ftkm{sf] ljzfnsfo tfhdxnlt/ lgofln/x]sf lyP . tfhdxn oxfFaf6 ;fd'Ù] v8f lyof] . k"hfn] egL–

æ/fhf zfxhxfFn] Tof] tfhdxn cfkm\gL /fgLsf] d[To'kl5 lrxfg agfpgsf nflu dfq agfpg nufPsf xf]nfg\ t <Æ

æxf], pgn] cfkm\gL /fgLsf] lrxfg ;s];Dd snfk"0f{ kfg{ cToGt ljlzi6 OlGhlgo/x¿, ljlzi6 snfsf/x¿, xhf/f}F lzNkL / sflnu8x¿nfO{ a;f}{F sfddf nufP . pgn] aL; xhf/ dflg;x¿nfO{ ;f]x« jif{;Dd x/]s lbg sfddf nufPsf lyP .Æ d km]l/ :s'nsf] df:6/ eO;s]sf] lyPF .

æaL; xhf/ dflg;nfO{ x/]s lbg ;f]x« jif{;Dd <Æ

æxf], aL; xhf/ dflg;n] x/]s lbg ;f]x« jif{;Dd sfd ug'{k/]sf] lyof] tfhdxn agfpg .Æ

æv} Tolt 7"nf] t 5}g t Toqf w]/} dflg;x¿n] agfPsf] eg] klg <Æ

æTo;f] t xf], t/ Tof] 7"nf] eP/ rrf{df cfPsf] x}g . Tof] t l;ª\ud/d/df s'FlbPsf cg'kd a'§f / ax'd"No kTy/x¿sf sf/0f k|l;4 ePsf] xf] . tfhdxndf nufOPsf kTy/ / ltgdf s'FlbPsf ljlrq lrqsf/Lsf sf/0f of] ljZjs} Ps clåtLo dfgjl;h{gf dflgG5 .Æ

æafaf, tfhdxn agfpg] afbzfxn] /fgL dbf{ Toqf]ljlw zf]s ug{'sf] sf/0f s] lyof] <Æ

ædnfO{ zfxhxfFsf af/]df w]/} t yfxf 5}g t}klg hfg]sf s'/f olQ xf] M zfxhxfF d'un afbzfx hxfFlu/sf ;flxFnf 5f]/f lyP . pgL rfnL; jif{hltsf 5Fbf ;g\ !^#! df pgsf afa'sf] d[To' eof] . pgL hGdynf] nfxf]/af6 /fhwfgL cfu/f cfP . pgn] cfkm\gf bfh'x¿sf] xTof u/]/ zf;g cfkm\gf] xftdf kf/] . zfxhxfFn] blIf0fL ef/tsf cg]s /fhfx¿;Fu o'4 u/]/ cfkm\gf] l;dfgf k"j{df aª\ufn / klZrddf ckmuflg:tfg;Dd km}nfP . o;/L pgL cfhsf aª\unfb]z, kfls:tfg, ckmuflg:tfg / ef/tsf nueu ;a} e"efusf Ps5q zf;s eP . pgsf x/]s sbddf /fgLn] ;fy lblGyg\ . afbzfx ltgsf] k|]ddf kfun lyP . t/ Pp6f n8fOFdf pgsL /fgL 3fOt] x'g k'lug\ / To;} sf/0fn] dl/g\ . zfxhxfFnfO{ kg'{ kL/ k¥of] . h'g /fgLsf] dg lhTgsf nflu pgn] ;+;f/;Fu o'4 u/], ltgs} d[To' ePkl5 pgnfO{ cfkm\gf] hLjg lg/y{s nfUg yfNof] . pgn] cfkm\gL /fgLsf] ;Demgfdf ;f/f wg;DklQ / ;fdYo{ vr{ ug]{ ljrf/ u/] . o;sf/0f pgn] ;f]x«;q jif{ aL;f}F xhf/ sflnu8sf] >d vr{ u/]/ o;/L cfkm\gL /fgLk|lt >4f~hln ck]{sf lyP . xfdLn] tfhdxnleq lrxfP/ x]/]sf] lrxfg pgsL ltg} /fgL d'dtfhdxnsf] xf] . afbzfx lsNnfsf] o;} efudf a;]/ lbgx'F tfhdxnlt/ x]l//xGy] c/] .Æ xfdL zfxhxfFn] tfhdxnlt/ x]g]{ u/]sf] a/G8fdf cfOk'u]sf lyof}F . s]xL kf]h kmf]6f] klg lvRof}F oxfFaf6 xfdLn] . clns cufl8 a9]kl5 xfdL Pp6f ;'Gb/ sf]7fcufl8 k'Uof}F . l;;}l;;fn] 3]l/P/ ag]sf] Tof] l;;dxn b]v]/ cg'hfn] ;f]wL–

æafaf ¤ of] l;;fsf] sf]7fdf rflxF sf] a:Yof] <Æ

æafbzfx zfxhxfF s]xL jif{kl5 la/fdL k/] . pgsf 5f]/f cf}/ª\uh]an] afa' ax'nfP eg]/ pgnfO{ o;} sf]7fdf s}b u/]/ zf;g;Qf xftdf lnP .Æ

æafa'nfO{ s}b u/Lu/L zf;g;Qf lng s] xtf/ Pp6f 5f]/fnfO{ <Æ ;Ltfn] ;f]lwg\ .

æTof] t pg} hfg'g\, t/ zf;g xftdf cfpgf;fy cf}/ª\uh]an] cfkm\gf] b]zsf] l;dfgf a9fP . blIf0fL ef/tsf s]xL b]zx¿ afa'sf kfnf;Dd :jtGq /lx/x]sf lyP . pgn] afa'n] lhTg g;s]sf blIf0fL ef/tsf lxGb" /fhfx¿nfO{ x/fP/ tL e"efu klg cfkm\g} b]zdf ufEg ;s] . o;/L ef/tsf] Oltxf;df cf}/ª\uh]an] ;a}eGbf 7"nf] /fHosf /fhfsf] ¿kdf cfkm"nfO{ :yflkt u/] . afbzfx zfxhxfF o;} sf]7fdf a;]/ tfhdxntkm{ Psf]xf]/f] x]l//xGy] . tL kfun k|]dL zfxhxfF s}bL cj:yfd} d/] .Æ

d Oltxf;sf] lzIfs eO/x]sf] lyPF . xfdL xtf/xtf/ ub}{ nfnlsNnfsf cGo efux¿lt/ a9\of}F . t/ ;do xfdLaf6 emg\emg\ eflu/x]sf] lyof] . ce}m klg dflg;x¿ lsNnfsf] e|d0f ug{ ev{/ k:t} klg lyP . aQLsf] lemlnldnLdf xfdL aflx/ lg:Sof}F . otf xfd|flt/ ePsf] eP ;a} dflg; cf–cfkm\gf 3/3/ kl;;s]sf x'g] lyP, ToxfF t e/v/ 3'Dg lg:sg] a]nf x'Fb} lyof] . zflGtn] lbg] :jtGqtfsf] o:tf] dL7f] :jfb slxn] rfVg] xf]nf xfdL g]kfnLn] <

@*= dfUg];Fu df]afOn

38L x]/]F, /ftsf] cf7 ah]sf] /x]5 . ca lbNnL hfg' lyof] . a; of 6«]gdf ToxfF k'Ubf nueu afx« aHg] b]lvof] . gofF dfG5], afx« ah]sf] ;dodf lbNnL k'u]/ sxfF jf; vf]Hg] < glhs} dy'/f lyof] . h] eP klg klg 3'Dg}kg]{ 7fpF, Toqf] tLy{:yn, a? dy'/f hfcf}F eg]/ ;Nnfx u¥of}F . a;df dy'/f k'Ubf /ftsf] b;dfq aHg] / jf; klg ;xh} kfOg] clg ef]ln laxfg dy'/f–j[Gbfjg 3'dL lbNnL hfg' Jofjxfl/s b]vL xfdL Pp6f l/S;f kj|m]/ glhs}sf] a;:6]G8 k'Uof}F .

cfu/faf6 sf];]nL:j¿k 3/ nfg] Pp6f kl/sf/ kfOg] /x]5 . e'OFs6x/ / lrgLaf6 agfOg] pSt kl/sf/nfO{ k]7f elgFbf] /x]5 .

dy'/f k'Ubf /ftsf] b; aHg nfu]sf] lyof] . xfdL Pp6f wd{zfnfdf jf; dfUg k'Uof}F, sf]7f t el/O;s]sf /x]5g\ . wd{zfnfsf] dflg;n] xfdLnfO{ ;Nnfx lbof]– æo;f] ugf]{;\ g, cln klt{/ csf]{ wd{zfnf 5, ToxfF sf]7f kfpg] ;Defjgf 5 . ToxfF klg gkfOP nhx¿lt/} vf]Hg'kg]{ x'G5 .Æ

p;n] 5]psf] Pp6f l/S;f af]nfP/ xfdLnfO{ labf ul/xfNof] . To; l/S;fjfnfn] xfdLnfO{ ;x/sf] clns Jo:t efusf] Pp6f 7"nf] 3/cufl8 k'¥ofof] . of] csf]{ wd{zfnf /x]5 .

xfdL leq k:of}F . geGb} xfdLnfO{ ;ftf}F /ftsf nflu dy'/fsf] o; 7"nf] wd{zfnfdf sf]7f ldNof] . xfdL t];|f] tnfsf] Pp6f ;fwf/0f sf]7fdf a:g] eof}F . wd{zfnfejg rf/tn] ljzfn / ;'Gb/ /x]5 . k|To]s tnfdf ;of}F– clns eL8ef8 u/L a:g] eP t xhf/f}F– dflg;nfO{ jf; a:g k'Ug] o; ejgsf tn}lkR5] ;fd"lxs :gfg3/, rkL{ / wf/fsf] dgUu] Joj:yf ul/Psf] /x]5 . wd{zfnfsf] ;'/IffsdL{n] xfdLnfO{ xfd|f] sf]7fdf lnP/ uof] .

;Ltf df}sf ldNgf;fy n'uf w'g / g'xfpg tof/ kl/g\ . dy'/fsf] udL{, gg'xfOGh]n ;Gtf]if x'Fb}g . b'j} 5f]/Ln] g'xfPkl5 xfdL afa'cfdfsf] kfnf] cfof] . /ft l5lKkP klg udL{ k|r08 lyof] . ef/tLox¿ xfdLh:t} ;fdfGotof laxfg g'xfOw'jfO u5{g\, t/ oxfF t udL{ ;dodf rf}aL;} 306f g'xfpg]x¿sf] eL8ef8 eO/xg] /x]5 .

lbgel/ af]tns} kfgL vfP klg laxfga]n'sf xfdL hxfF klg :yfgLo kfgL vfg vf]HYof}F . ToxfFsf] ædL7f kfgLÆ t :jfbsf sf/0f vfg} g;lsg] . sfG5L 5f]/Ln] gfs y'g]/ kfgL lkO{ . glhs}sf] xf]6ndf k;]/ vfgf vfof}F . dy'/fsf] bfneft k6Ss dL7f] ePg . h] klg c;x\o g'lgnf] . bxLdf dfq vf];f{gL gk/]sf] ¤

/ftL ;fgL 5f]/LnfO{ h/f] cfof] . dnfO{ klg ?3fvf]sLn] ;dfTof] . x]bf{x]b}{ ;fgL 5f]/L t lgs} la/fdL eO{ . l;6fdf]n cf}iflw v'jfPkl5 h/f] clns cf]ln{of] . l9nf] u/L ;'Tof}F .

kRrL; ut]sf] laxfg, ;a]/} p7]/ 5f]/LnfO{ k'gM l;6fdf]n v'jfP/ xfdL dy'/f bz{g ug{ nfUof}F . l/S;fn] kL7 nUof] . xfdL od'gflsgf/df Psl5g dUg eP/ x]l//x\of}F . ;"of]{bosf] ;do ePkl5 xfdLn] ;"o{nfO{ od'gfsf] kfgL c3{ r9fof}F . o; od'gflsgf/df klg k08fx¿n] emGem6 lbg] ubf{ /x]5g\ . jl/kl/ cjnf]sg ug{ nfos w]/} s'/f /x]5g\ . dgdf cg]s cg'e"ltx¿ pTkÙ x'Gy] . xfdL k~r:gfgkl5 3f6af6 ;8slt/ hfFb} lyof}F, sfG5L 5f]/Ln] d]/f] kfOG6 tfgL . p;n] dnfO{ v';'Ss s]xL egL . d}n] s'/f] a'lemgF . clns k/ uPkl5 p;n] egL– ædfUg];Fu klg df]afOn, x]g"{ g ¤ p M s'/f ub{}{ 5 .Æ

3f6b]lv ;8s;Dd dfUg]x¿sf] n:s/ lyof] . åfl/sfsf oL dfUg]x¿ cGoqsf em}F cg]s ¿k/ªsf, cg]s pd]/, hft / :jf:Yo–cj:yfsf lyP . t/ Pp6f dfUg] ;]n'n/ df]afOn kmf]gdf dhf;Fu s'/f ul//x]sf] lyof] . ef/tsf dfUg]x¿sf xftdf ;d]t df]afOn kmf]gsf] kx'Fr b]Vtf dnfO{ cfkm\gf] b]zsf] s'zf;g ;De]m/ cToGt g/dfOnf] nfUof] . xfd|f] b]zdf rflxF ePsf klg /fhfsf] zf;gn] aGb ul/lbPsf] lyof] . /fhfn] /Iff ul/lbg nfu]sf] k|hftGqnfO{ df]afOn kmf]gaf6 klg vt/f lyof] . dnfO{ slj df]bgfy k|l>tsf] clns k'/fgf] sljtfsf] Ps nfOg ofb cfof]–

la/fnfx¿n] uh]{ d';ftGq cd/ /xf];\ .

x]bf{x]b}{ csf]{ dfUg]sf] df]afOn kmf]g aHg yfNof] . To;n] sDd/df 3';f/]sf] df]afOn ;]6 lemSof] . xfdL lha|f] 6f]St} lxF8\of}F . cd]l/sfdf 3/wGbf ug]{ k];fsf dflg;x¿ klg sf/ r9\5g\ eg]sf] ;'g]sf] lyPF, ef/tLo duGt]x¿;d]t df]afOn kmf]g le5{g\ eg] Tof] t cd]l/sf ¤

åfl/sf kL7fwLzsf] bz{g ug{ b'O{ 306f nfOgdf s'g'{k¥of] . bz{gkl5 xfdL dy'/fdf s[i0f–hGde"ld x]g{ uof}F . s[i0fhGde"ld eJo / x]g{ lgs} ;do nfUg] /x]5 . ;'/IffJoj:yf / hfFr klg s8f . gx]/L gx'g] g} /x]5 of] klg . p; k|frLg ;dosf] ;'/IffJoj:yf, ejglgdf{0fsnf / ;+:s[lt ce}m dy'/fdf hLljt /x]5 .

@)= cw'/f] ofqf hLjgsf]

b'uf{hL— cyf{t\ d]/f afn;vf b'uf{ u'/fufO{F, O6x/f d"n 3/, t/ xfn klZrdsf] wgu9Llgjf;L— sf b]a|] 5ftLdf ce}m Pp6f 7"nf] vt 5 . afnvsfndf /fFufn] xfg]sfn] a;]sf] Tof] vt . ce}m /fFufe}F;L jf ufO{uf]?s} klg nfdf l;ª jf To:t} nfDrf] cfsf/sf] sfnf]–sfnf] 3'd}{nf] j:t' b]Vtf pgL em:sG5g\ . d]/f] To:t} cJoSt eosf] gftf 5 lgdf]lgof;Fu . d]/f bfh' hLjgsf] 7"nf] 5f]/f] 8f]n]Zj/ ;fgf] 5Fb} kfkL lgdf]lgofn] nUof] . o;}sf/0f dnfO{ o; ladf/b]lv ;f/} 8/ nfU5 . clxn] klg s'g} afnsnfO{ of] ladf/ nfu]sf] b]v]F eg] d cflQG5' . kRrL;5AaL; jif{sf] o'js b]Vt}lkR5] d]/f] dg efFl8G5, cf}iflwkfgL ;dodf ug{ ;s]sf] eP d]/f] elthf] oq} x'g] lyof] lg h:tf] eP/ cfpF5 .

;fgL 5f]/LnfO{ laxfgsf] b; ah]b]lv lgdf]lgofn] ;dfTof] . pm :ofF:ofF–km\ofFkm\ofF clg xKofsxKofs ug{ yfnL . d]/f] ;ftf]k'Tnf] p8\of] . o; k/b]zdf 5f]/LnfO{ lgdf]lgof x'g' dnfO{ layf]Ng kof{Kt lyof] . dy'/fsf] w"nf]n] la/fdLnfO{ emg\ c;/ ug]{ b]lvof] . d]/f] dgleqsf ofqf;DaGwL ;a} /x/x¿ ;Gqf;df cg'jfb eO;s]sf lyP . To;} t d x8a8], To;dfly cg'hfnfO{ lgdf]lgof, dg–wg'sf] cfF6 eÙ] tfFbf] l5lgxfNof] . >LdtL d]/f] 3a/fx6 b]v]/ emg\ nyflnª\u eOg\ .

d}n] w]/} ufpFvfg] syf, nf]sf]lSt / wfld{s pT;jx¿df ;'lgcfPsf] ælaGb|fagÆ lgs} glhs lyof] . s]xL lsnf]ld6/dfq afFsL /x]5 oxfFaf6 ;f] tLy{:yn . t/ j[Gbfjge|d0fsf nflu ce}m d}n] slt jif{ klv{g'kg]{ xf], cw'/f] ;kgf ToxLF la;fP/ 3/} lkmg{ tof/ ePF d . tLgkfª\u|]x¿ s// ub}{ j[Gbfjgtkm{ uO/x]sf lyP . ca tL xfd|f nflu lyPgg\ .

sDtLdf klg 5]j}sf] hok'/ / lbNnL 3'Dg] pTs6 OR5f lyof] . u'Kt ;fd|fHosf] ef/tjif{sf k|d'v slknj:t', kf6nLk'q, k|ofu / dy'/f x]g{ kfPsf] d gfnGbf klg k:g] ljrf/df lyPF, tIflznf kfls:tfgL e"ldleq eP/ hfg ;lhn} g;lsg] eP klg gfnGbf t 3/ lkmbf{ af6}df lg:s] x'g] lyof] . d'unsfnsf rlr{t kfgLkt, j}zfnL, chGtf / dGb;f}/ clg pHh}g x]g{ stfstf dg 5Fb} lyof] . hok'/sf xjf dxn, ;x/jl/kl/sf] kvf{n / au}Frf x]g{ afFsL lyof] . oL s'g} 7fpF gk'u] klg lasfg]/ / h};nd]/ kfOnf]dfq /fVg eP klg hfg] dg lyof] . b]Vg afFsL t l;ª\uf] ;+;f/ g} lyof] .

d}n] lx;fa u/]F, clxn] kl/l:ylt ofqfsf nflu k|lts"n 5 . ca eljiodf 3/af6 emf]nf af]s]/ otflt/sf ofqfdf lg:sg kfpF5' ls kfpFlbgF, Tof] t d eÙ ;lStgy]F, t/ ofqf cw'/f] /x\of] . ;ft} lbgdf ofqf 6'lj|mof] .

cfkm"nfO{ cfkt\ kbf{ e/;s ljZjfl;nf] JolSt 5fÙ'kg]{ d2t dfUg . dy'/faf6 ;f]e}m sfgk'/ cfof}F . ofqfsf] cf7f}F lbgsf] a]n'sf pxL k'/fgf] sgf}l8of wd{zfnfdf jf; a:g cfOxfNof}F . of] wd{zfnf xfd|f nflu csf]{ 3/ lyof] . wd{zfnfsf] Dofg]h/ xfd|} sfsfafa'hlQs} e/ kg{ ;lsg] cfkmGt nfUg yfln;s]sf] lyof] . 5f]/L k"0f{tof 7Ls gx'Gh]n xfdL oxLF a:g] ePsf lyof}F .

Dofg]h/n] eGof]– ædf:6/hL, of] sfgk'/ kf] xf] t ¤ /fd|f/fd|f 8fS6/ 5g\ . 5f]/LnfO{ dy'/fsf] 8S6/n] lbPsf] cf}iflwn] sfd u/]g eg] 8S6/sxfF hfcf}Fnf g . d}n] /fd|/L lrg]sf] Pshgf h]g/n lkmlhl;ogsf] lSnlgs oxLF glhs} 5 . k};fsf] ;d:of 5 eg] klg lkmj|mL glng'xf]nf . xfdL 5f}F

t/ cg'hfsf] lgdf]lgof dy'/fsf] 8fS6/n] lbPs} cf}iflwn] l56} clns ;fdfGo eof] . laxfgkv t pm nueu ;fdfGo eO;s]sL lyO{ . d]/f 5f]/Lx¿nfO{ lgdf]lgof eof] ls PlG6afof]l6s v'jfpg} k5{ . 8fS6/x¿ eG5g\– PlG6afof]l6ssf] lg/Gt/ k|of]un] JolStsf] /StpTkfbg–Ifdtfdf x«f; NofpF5 . t/ Tof] t ef]lnsf] ;d:of xf], dnfO{ cfhsf] lrGtf Hofbf 5 .

xfd|f] ofqfsf] gjf}F lbg cyf{t\ @)^@ ;fnsf] ljhof bzdLsf] laxfg rf/} ah] æ3/kl§Æ;Fu labfjf/L eP/ /]nj] hª\S;g cfof}F . lbNnL nfUg] ls 3/– d bf]wf/df lyPF .

æb;}F ;lsg nflu;Sof], 3/lt/} lkm/f}F, cf3f}Fsf] b;}Flabfdf lbNnL / klZrdL ef/t 3'df}Fnf .Æ ;Ltf eÙ yflng\ .

xfdL nvgpmlt/ nfUof}F . /]n crDd} nfUg] u/L vfnL lyof] . af6fdf d}n] 5f]/Lx¿;Fu g]kfnL nf]suLtdf /]nsf] rrf{ x'g] s'/f p7fPF . pgLx¿nfO{ klg s]xL /]nuLt cfpg], d}n] c¿ Psb'O{ uLt ufpg l;sfPF

lsg hfG5f} k/b]zL x'gnfO{

/]nsf] em\ofndf a;]/ ?gnfO{

kfgL tfn}df======= .

 

/]nsf] em\ofndf a;]/ pgLx¿n] lgs}j6f /]nuLt :j/ vf]n]/ ufP . d}n] 5f]/Lx¿nfO{ ef/tsf] Oltxf; klg lgs} atfPF . pgLx¿n] ef/tLo e"lddf ofqf ubf{ ToxL ef/tsf] Oltxf; lgs} ?lrk"j{s ;'g] . nvgpmdf cfOk'Ubf 5f]/Lx¿ t nvgpm 3'd]/} dfq 3/ nfuf}F eÙ yfn] .

ljhof bzdLsf] lbg . ufpF3/df dflg;x¿ 6Lsf / hd/fdf ;lhP/ otfptf ub}{ xf]nfg\ . O6x/L, pnf{af/L / xfd|f ufpFn] ;8sdf klg /ªla/ª\uL n'uf nfP/ dflg;x¿ ;d"x;d"x agfP/ lxF8\b} xf]nfg\ . e'/fe'/Lx¿ dfjn hfg xtfl/O/x]sf xf]nfg\ . ;8sdf lnª\u] lkªdf /p;] l76fl76Lx¿ rrx'O{ eGb} /dfO/x]sf xf]nfg\ . a;x¿df r9Lg;Sg' eL8 xf]nf . ;'Ts]/L / 5f]/f5f]/Lsf cfdfx¿ klg gfgL Rofk]/ sgLsgL dfOtlt/ nfUb} xf]nfg\ . xfd|f] 3/cufl8sf] ;8sdf b;}Fsf kfx'gfx¿ otfaf6 ptf clg ptfaf6 otf k}bn lxF8\b} u/]sf] b[Zo slt ;'Gb/ b]lvFbf] xf] ¤ df]6/;fOsn x'g]x¿ otf / ptf 3'dfpFbf x'g\ . obfsbf 6\ofS;L klg xfd|f ufpFdf l55{, l5bf]{ xf] . xfdL sltv]/ cfOk'U5f}F eg]/ cfdf slxn] pQ/ t slxn] klZrdsf] af6f] x]g'{x'Fbf] xf] . l;h{gf efGhL ;fg}b]lv dfjndf a;]/ x's]{sL, pgL cfkm\gf] ;fgf] dfdfnfO{ æp M dfdf–dfOh" ¤Æ eg]/ e'mSofO/xlG5g\ xf]nf . xfd|f] cg'kl:yltn] efOx¿ a]r}g xf]nfg\ . xfdL 3/ gk'u'Gh]n xfd|f] 3/sf] b;}F k"0f{ cfsf/df cfpg] s'/} lyPg . ptf ;;'/fnLdf klg xfd|f] cfudgsf] k|tLIff p:t} lyof] .

xfdLn] rflxF 5f]/Lx¿sf] cfu|x gf£g g;s]/ nvgpm 3'Dg] g} ljrf/ u¥of}F . xtf/xtf/ ub}{ xfdL /]lh8]G;L, e'ne'n}of / a'4kfs{–xfyLkfs{ 3'Dof}F . xfyLkfs{df 5f]/Lx¿ cToGt /dfP . nvgpmsf], To;df klg cem eGbf e'ne'n}ofsf] e|d0f–cg'ejsf] af/]df t dnfO{ Pp6f 5'§} lgaGw n]Vg dg 5 .

ljZjsf] Wofg Psf]xf]¥ofpg ;kmn tfhdxn d]/f] ;x/ O6x/Laf6 d'l:snn] afx« ;o lsnf]ld6/ 6f9f xf]nf . ljZjk|l;4 agf/; ;x/, ljZjk|l;4 nvgp / dxfg\ uª\uf–od'gfx¿ xfdLaf6 cToGt glhs 5g\ . ef/tsf ;x/, To;df klg pQ/L ef/tsf ;x/ xfd|f nflu ;:tf / ;'ud 5g\ . eflifs / ;f+:s[lts lx;fan] ;xh} 3'Dg ;lsg] pQ/L ef/tsf oL w]/} dxŒjk"0f{ 7fpFx¿ xfdL /fd|/L 3'Dg EofpFb}gf}F . oL 7fpFx¿ 3'Dg eg]/ ljZjel/af6 dflg; cfpF5g\ t/ xfdL cfd g]kfnL Totflt/ kms]{/ x]g{;Dd x]b}{gf}F .

 ————————————————————————————

a]n'sf /]nj] :6];g kmSof}F{ . b;}Fsf] dxfkj{ 5, 3'Dg lxF8]sf xfdL cfwfaf6}af6 lkmg'{k/]sf] lyof] . g tfs]sf] ofqf ug{ kfOof] g b;}F dfÙ . b'j}lt/sf] la:dft\ af]s]/ xfdL To;} ;fFem lkmg{ tof/ eof}F .

;}lgs l8Aafdf l;lelnogn] r9\g' b08gLo ck/fw xf] eÙ] ofqfcjlwe/ dnfO{ yfxf ePg . ;}lgs l8Aafdf r9]sf]df xfdL kj|mfp t k/]gf}F t/ kl5 yfxf eof] o;f] ug'{ uDeL/ ck/fw /x]5 . clxn] ;DemFbf klg 8/ nfU5, slt lgw{Ss eP/ xfdL ;}lgs l8Aafdf r9\Yof}F ¤

nvgpmaf6 lkmbf{ eg] xfdL ;fwf/0f l8Aafd} r9]/ cfof}F . gjf}F /ft / ef]lnkN6 afx« ah];Dd eL8 g eL8sf] 6«]gd} laTof], b;f}F /ft xfdL kmf/a];uGh cfO{ jf; a:of}F . laxfg hf]uagLdf lsgd]n ul/of] . 3'Dg eg]/ 5'6\ofPsf] k};f ar]sfn] tÙf, l;/ssf vf]n, ;f/L, gfgLx¿sf nflu sk8f, d/d;nf / l:6nsf s]xL efF8fs'F8f lsÙ kfof}F .

g]kfndf ef/t;DaGwL gsf/fTds wf/0ff Jofks 5 . w]/} g]kfnLsf b[li6df ef/t b'i6, ldrfxf, 7u / 9fF6 l5d]sL xf] clg cfd ef/tLo rf]/, sfdrf]/, nf]eL, 7u / kmf]xf]/L . ef/tLo zf;sju{sf] g]kfndfly eO/xg] lyrf]ldrf]sf sf/0f cfd g]kfnL ef/tsf] af/]df / g]kfn cfpg] ef/tLox¿sf] af/]df ;d]t gsf/fTds b[li6sf]0f /fV5g\ . ptf uP/ ;fgf]ltgf] /f]huf/L ug]{ g]kfnLx¿ ToxfF cToGt kLl8t ePsf sxfgLn] xfdLnfO{ ef/tlj/f]wL agfpF5 . ptf blIf0f ef/tsf] x}b/fafbdf nfdf] ;dob]lv a;f]jf; ub}{ cfPsL d]/L alxgL xf]df u'/fufO{F elG5g\– æx}b/fafbdf ;fgf]ltgf] rf]/L, 7uL / s'6lk6 ug]{dWo] gAa] k|ltzt lx:;f g]kfnLsf] 5 .Æ

g]kfnsf] gfsdf kmf]xf]/ bNg]x¿ h'g;'s} 7fpFdf klg k'u]sf x'Fbf /x]5g\ .

;Ltfsf] cg'ejdf ef/tLox¿ g]kfnsf] af/]df cToGt ;sf/fTds 5g\ . pgnfO{ nfU5, ef/tLox¿ xfdLeGbf ;lxi0f', ;xof]uL, ljZjfl;nf / ;kmf;'U3/ 5g\ . ;j{;fwf/0f ef/tLox¿ g]kfnnfO{ zfGt / ;'Gb/ lxdfnL b]z tyf e/kbf]{ l5d]sL dfGbf /x]5g\ . g]kfndf al9/x]sf] czflGtn] pgLx¿nfO{ klg gdL7f] nfu]sf] / g]kfnsf] ;'vzflGtn] ef/tLonfO{ klg k|ToIf–ck|ToIf nfe k'Ug] ltgLx¿sf] 7DofO /x]5 . ;j{;fwf/0f ef/tLox¿ g]kfndf /fhf /lx/x] g]kfnsf] sNof0f b]Vtf /x]5g\ . dfcf]jfbLx¿nfO{ pgLx¿ 8/nfUbf cftª\ssf/L b]Vtf /x]5g\ . xfd|f] b]zel/ o'4 bgbgL an]sf] / x/]s g]kfnLnfO{ dfcf]jfbLaf6 vt/f 5 eÙ] 7fGbf /x]5g\ . g]kfnsf d'Vo ;d:of dfcf]jfbLx¿ x'g\ / ;dfwfg /fhfl;t 5 eÙ] pgLx¿nfO{ nfUbf] /x]5 . g]kfnLx¿ /fhfnfO{ k/d]Zj/ 7fG5g\ eÙ] klg pgLx¿df ljZjf; /x]5 . ef/tLox¿ g]kfnsf] e"uf]n, jt{dfg / Oltxf;sf af/]df sd ?lr tyf hfgsf/L /fVtf /x]5g\ .

3/af6 lxF8]sf] P3f/f}F lbg ha lj/f6gu/ cfOk'u]/ dfOj|mf]a; r9\of}F, ofq' / vnf;LaLrsf] ef8fljjfb b]v]/ ;Ltfn] k|ltlj|mof hgfOg\– ækm]l/ pxL s'xLuGw] d'n'sdf cfOk'luof] ca, cfkm\gf] eg]/ s] ug'{ ¤Æ ef/tLo / g]kfnL ofq'sf] cg'zf;gsf] t'ngf ubf{ xfdL slt 5f8f 5f}F, ;Ltfsf] cleJolStdf cy{ vf]h] k'U5 . ;j{q 5f8fkg 5, ;j{q nyflnª\u 5, ;j{q cefj 5, cltJolStjfbL ;f]rn] ;j{q cfj|mfGt kf/]sf] ;do 5, xfdL ca x'Nofxf, gfdb{ / kª\u' eO;s]sf 5f}F . o; b'u{ltaf6 xfdLn]] slxn] kf/ kfpg] < ef/tsf ;a}eGbf cJojl:yt elgg] laxf/ / pQ/k|b]zsf s]xL k|d'v ;x/x¿sf] Joj:yf b]v]/ kms]{sL ;Ltf ljrf/dUg b]lvOg\ .

#)= la6

ars longa vita brosis. kfyLe/f dfO{sf] j/bfg kfO{ hGd]sf] d tftf]kfgL, e]/L, sfj]nL / a"9Ldf g'xfP/ rf]vf] ePF . xn]Zj/ dxfb]j, kz'klt / :joDe"af6 ;+/lIft d hgsk'/, lbª\nf / u'NdLsf] uj{ 5ftLdf af]s]/ g'jfsf]6, l;Gw'nLu9L, kfNkf / uf]/vf 8'Nbf jL/ ePF clg b]jbx, ltnf}/fsf]6 / n'lDagL 3'd]/ a'4 ePF . ca PskN6 kTgL ;Ltf / 5f]/Lx¿nfO{ lnP/ d of] d]/f] cfkm\g} ;'Gb/ 3/cfFug 8'Ng]5' . ;f}/fxf, a]gL, 3f]8]kfgL / v'Dh'ª 3'Dg]5' . bfª, ;'v]{t, wgu9L / dx]Gb|gu/ x]g]{5' . dxfsfnLkfl/sf rfFbgL / bf]wf/fdf a:g] d]/f bfh'efO–lbbLalxgLnfO{ e]6\g]5' . pbok'/u9L x]g]{ e'h]n / dsjfgk'/ u9L ?Fu]/ a;]sf tfdfª l5d]sLsf s'/f ;'Ù]5' . k;f{, k/f;L / b]pv'/Ldf a:g] af–cfdfsf] bz{g u/L 6Lsfk'/df jf; a:g k'Ug' 5 . a8Ldflnsf, :ju{åf/L, rGbggfy, vKt8, d'lStgfy, b]j3f6 / bf]nvf eLd]Zj/sf] bz{g ug{' 5 . df]xgf, jf0fuª\uf / ;]tLsf] ;';]nL ;'g]/ ef]6]sf];Ldf u'Gu'gfpg cfOk'Ug' 5 . alb{ofsf] hª\undf do"/ gfr]sf] x]/]/ /dfPsf] dg /f/fsf] ;"of]{bodf kmj|mg'k5{ . ;/fªsf]6, >LcGt', 6\ofDs] / rGb|flul/ 5fd]/ uf];fOFs'08, bfdf]b/s'08, b"ws'08, b"wkf]v/L / ;efkf]v/Ldf 8'a'NsL dfg'{ 5 . ltnfgbL, lnv' / dfbL tg'{ 5 . ;Gbsk'/ / >Lgu/sf] laxfg, l;dLsf]6, b'g} / b'Nn'sf] lbg, vnª\uf / ;fFkm]au/sf] ;fFem ;fIffTsf/ ug'{ 5 . srgsjn / gfDr]sf] km/s yfxf kfpg' 5 . g]kfnuGhsf] udL{ / cf]nfªr'ª uf]nfsf] hf8f] ef]Ug' 5 . lh/L, rfd] / 6's'r] 6]s]kl5 hn]Zj/, u9LdfO{, pu|tf/f, afu]Zj/L, knf~rf]s eujtL / l5Ggd:tf eujtLsf] bz{g ug{' 5 . kTgL ;Ltfn] sfFqm]laxf/sf] Ps 9'ª\ufdfly ysfO dfg{ a;]sf] x]g{' 5 . k"hf 5f]/Ln] z'SnfkmfF6fsf d[u bf}8]sf] b[Zodf /dfPsf] clg cg'hf alb{ofsf xfQLdf r9\bf x8\a8fPsf] kmf]6f] lvRg' 5 .

;u/dfyf d]/f] lz/ xf] . s~rghª\3f, rf]o', k'df]/L, uf}td, lxdr'nL, gLnlul/, wjnflul/, df5fk'R5|]|, cÙk"0f{, nfª6fª / dsfn'–dgf:n' lbgx'F x]g{ kfpg] oL cfFvf slxNo} cGwf x'g]5}gg\ . dnfO{ yfxf 5, oL :yfgx¿df ptfsf hlt w]/} dflg; a;]sf 5}gg\, oL :yfgsf] rrf{ plt w]/} ePsf] 5}g, To;}n] ;a}n] ;fgf eg]sf] . ;fg} ;xL, d lgl:kmj|mL gfRg kfpF5' o; km/fs cfFugdf . d lge{o xfF:g kfpF5' o; bnfgdf . ;d:ofx¿sf ;u/dfyf 7l8Psf 5g\, u'gf;fx¿sf dxf;fu/ km}lnPsf 5g\ . efF8e}nf] 5, kmf]x/ 5 . a9f/s'F9f/sf] lhDdf d]/f] xf] . eofgs eb|uf]n eP klg of] b]z–kl/j]z d]/f] xf], hlt;'s} cFWof/f] eP klg dflns x'F d o;sf] . d}n] g} of] sfnf]d}nf] k'5\g'k5{, d}n] g} of] b'u{Gw x6fpg'k5{ . csf{sL cfdf /fd|L b]v]/ x'Fb}g, cfkm\gL cfdfsf] cg'xf/df nfu]sf] d}nf] w'g'k5{ . d}n] cfdfnfO{ dfof ug{ ;s]F eg] logsf] sfv Gofgf] aG5 M hf]uagL gfsfaf6 3/ l5/]kl5sf] d]/f] cfTdljZjf;n] o:t} elg/x\of] .

;dfKt

 

cGTodf eGg'kg{] s'/f

 

;'?sf b'O{ v08nfO{ e"ldsf dflglbg'eP x'G5 .

ofqfsxfgL n]lv;s]kl5 sDKo'6/ lk|G6 lgsfn]/ ;xsdL{ ;fyLx¿nfO{ b]vfPF . slj >Lw/ zdf{n] cToGt d]xgtk"j{s cfBf]kfGt k9L lnlvt–df}lvs ;'emfj lbg'eof] . d}n] cfkm\gf a'tfn] EofP;Dd tL cefjnfO{ k"lt{ ug{ k|oTg u/]sf] 5' . o; s[ltdfly pxfFn] Pp6f n3'–;dfnf]rgf tof/ ug'{eof] / ;flxTo;~rf/ k|lti7fgsf] Ps sljuf]i7Ldf pxfFn] To;nfO{ ;dfnf]rgfsf] ¿kdf k|:t't ug'{eof] . Psvfn] e"ldsf klg x'g ;SYof] Tof] . clg slj dg' dlGhn, syfsf/ z'sb]j clwsf/L, slj k|sfz ltlD;gf / c¿ ;fyLx¿n] klg kl9lbg'eof] . k|sfz ltlD;gfhLsf sltko ljrf/nfO{ d}n] o; lstfadf 7fpF lbg ;lsgF, pxfFsf] egfO s] eg] o; s[ltn] g]kfnnfO{ ckdfg / ef/tsf] u'0fufg ufpF5 . d ef/tsf] u'0fufg ufpg'x'Fb}g elGbgF /fd|f sfds'/fsf nflu, t/ d]/f] Kof/f] g]kfnsf] ckdfg s;}af6 x'g'x'Fb}g .

cle e08f/L / k|]d e6\6/fO{n] cfBf]kfGt k9]/ jfSou7g, lxHh] / cleJolStut c;ª\ult ldnfpg cg]s ;'emfj lbg'eof] . s[i0f clj/n / clgn kf}8]nn] k|sfzgsf] x'6x'6L gnufPsf] eP o;n] tkfOF{;dIf cfOk'Ug cem} slt jif{ nfUg;SYof] . gofF / k'/fgf lxHh]lgodsf] 8f]/L tfgftfg rn]sf] a]nf d}n] rflxF k'/fg}df afgL ePsf kf7sju{sf nflu of] tof/ kf/]F . gofF lxHh]df cfjZos eP csf{] ;+:s/0f lg:sFbf ljrf/ ug'{knf{ .

ofqfdf jl0f{t 7fpFsf gfd / b"/Ldf ztk|ltzt z'4tf gx'g ;S5 lsgls e|d0fsf a]nf d}n] o; ljifodf /fd|f] Wofg lbg ;lsg5' .

)))  

 

No comments:

Post a Comment