g]kfnL lxHh] lgod
–lbg]z kf}8]n
cr]n g]kfnL efiff s;/L z'4
n]Vg] eGg] ljifodf rf;f] / hfu/0f w]/} a9]sf] 5 . cfkm\gf] n]vgdf eflifs q'l6
gl5/f];\ eg]/ cfkm\gf /rgfx¿sf] efiff–;Dkfbg u/fpg]x¿sf] ;ª\Vof;d]t a9\b} uPsf]
5 . ca n]vg / k|sfzg ;Lldt JolStsf] clwsf/ jf kx'Frleq /x]g . 5kfOsf] hlQs}
k|efj Anu / km];a'ssf k|sfzgx¿n] pTkGg ug{ yfln;s]sf 5g\ . ToxL eP/
k|sfzgk"j{ cfkm\gf] l;h{gf jf n]vgsf] efiff z'4 / :t/Lo /xf];\ eGg] rfxgf
:jfefljs ¿kdf a9\bf] 5 .
k|:t't k'l:tsfdf xfd|f] efiffsf
lxHh]–lgod Psbd ;/n 9ª\un] lbOPsf] 5 . lbPsf pbfx/0fn] lh1f;' l;sf?nfO{ Psbd
;lhnf] kfl/lbG5g\ . o;df rNtLsf zAb / To:tf zAbsf lxHh]df bf]xf]l/O/xg] q'l6dfly
dfq Wofg lbPsf] 5 . olt lgoddfly s]xL Wofg lbg ;s] n]vgdf lxHh] q'l6 Psbd} sd
x'g hfG5 .
eflifs cg'zf;gn] xfd|f] rl/qdf
klg k|efj kfb{5 . xfdLn] cfkm\gf afnaflnsfnfO{ g]kfnL efiff z'4 n]Vg k|]/0ff
lbg ;Sof}“ eg] pgLx¿nfO{ xfdLn] /fi6«k|]d / cg'zf;g l;sfO/x]sf x'G5f}“ . x'g t
g]kfnL efiffsf ;a} lgod oxfF gePsfn] z'4 n]vgsf nflu of] k'l:tsf dfq kof{Kt 5}g
. t/ olt dfq hflgof] eg] klg w]/} xb;Dd sfd rN5 .
3/df ;a}n] e]6\g] 7fpFdf g]kfnL
efiffsf] :t/Lo zAbsf]z /fvf}“ . lxHh] ;d:of k/]df zAbsf]z kN6fP/ x]g{] afgL
u/f}“ . https://www.pustakalaya.org/view.php?pid=
Pustakalaya:2943 df uP/ g]kfn k|1f–k|lti7fgåf/f
k|sflzt g]kfnL a[xt\ zAbsf]z lgMz'Ns 8fpgnf]8 ug{ ;lsG5 . of] zAbsf]z sDKo'6/
jf df]afOn kmf]gdf /fVg / x]g{ ;lsg] 5 .
df]afOn kmf]g, 6\ofa jf Nofk6k÷sDKo'6/df s'g} /fd|f] zAbsf]zsf] Pk /fv] cem ;lhnf]
k5{ .
g]kfnL efiffsf ;'Gb/ lgodx¿sf]
kfng u/f}“ . cfTd;Ddfgsf] /Iff u/f}“ .
Osf/–psf/
x|:j–bL3{;DaGwL lgod M
g]kfnL efiffsf] n]vfOdf sxfF
x|:j / sxfF bL3{ Osf/–psf/ k|of]u ug{] eGg] ;d:of ;dfwfgsf nflu oxfF s]xL ;/n
lgod lbOPsf] 5 .
!= ?–¿
c¿, ¿k, ¿v, ¿9, ¿l9h:tf s]xL
zAbdf dfq æ¿Æ bL3{ k|of]u x'G5 . ax'jrg agfpg] k|Too æ–x¿Æ bL3{ x'G5 . afFsL
;a}h;f]] g]kfnL zAbdf æ?Æ x|:j k|of]u x'G5 .
@= zAbsf] cGTosf] Osf/–psf/
bL3{ x'g] lgod s'g} sljn] agfPsf] lgDg ;"qdf x]/f}“–
;j{gfd ljz]if0f, hflt k];f, y/,
:qLlnª\uL, ;ª\VofjfrL bL3{
n]Vg] u/ .
s= xfdL, pgL, ltgL, oL, tL cflb
;j{gfdsf] clGtd Osf/ bL3{ x'G5 .
v= bfgL, 1fgL, wgL, cflb
Osf/fGt ljz]if0f zAb klg cGTodf bL3{ n]lvG5g\ .
u= /fO{, 3tL{, lnDa"h:tf
hft hgfpg] zAbsf clGtd cIf/sf Osf/–psf/ bL3{ n]lvG5g\ .
3= 8sdL{{, l;sdL{, l;sf/L,
dbf/Lh:tf k];f hgfpg] zAbsf] cGTo Osf/–psf/ bL3{ x'G5 .
ª= e6\6/fO{, d}gfnL, lu/L cflb
y/af]ws zAbsf clGtd Osf/–psf/ bL3{ n]Vg'k5{ .
r= ufO{, e'gL, s]6L, kTgL, ;f;",
cfdfh", cfOdfO{, lnDa'gL cflb :qLlnª\u hgfpg] zAb klg cGTodf bL3{ n]lvG5g\
.
5= :qLlnª\uL lqmofkbdf klg bL3{
n]Vg'k5{ .
h:t} M gLlndfn] dL7f s'/f u/L .
dLgf 7Ls ;dodf wgs'6f e|d0fsf nflu lg:sL . ;ª\uLtfn] a'6jndf r'sfpgL vfO{ .
gj{bf PSn} a]“;L;x/lt/ nfuL .
h= ;ª\Vofjfrs zAb ;a} 7fpFdf
bL3{ n]Vg] . t/ lq–, b'–, pg– / –O; x|:j n]Vg] .
h:t} M aL;, kRrL;, c;L, aof;L,
PsrfnL;, tLg . lqkGg, b'O{, pgGtL;, pgGrfnL; . PSsfO;, t]O;, ;QfO;, c6\7fO; .
#= k'+lnª\uL zAbsf clGtd
Osf/–psf/ x|:j x'G5g\ .
h:t} M efO, bfO, afa', uf]?,
legfh', gflt, kgflt, klt .
$= gk'+;slnª\uL / peolnª\uL gfd
/ ljz]if0f zAbdf psf/ x|:j / Osf/ bL3{ n]Vg] rng 5 .
h:t} M gk'+;slnª\uL– cfn', 7fpF,
ufpF, gfpF, d]yL, v;L, df]tL, kfgL .
peolnª\uL– efn', 3/]n', dfofn',
l;kfn', l;sf?, b'wfn', dGqL, xfQL, gfgL .
%= :yfgjfrL
gfd zAb bL3{ Osf/fGt n]lvFb} cfPsf] 5 . h:t} M O6x/L, afF;af/L, wgu9L, cf}/xL,
3f]/fxL, c3f{vfFrL, bdf}nL, gf/fo0fL, /fKtL, s0ff{nL, sf];L .
:yfgjfrL
gfd zAb x|:j psf/fGt ¿kdf n]lvFb} cfPsf] 5 . h:t} M afnfh', slknj:t', aNv',
cfFa', 9'ª\u];fF3', ltgfp, lnv', /ft', dn]v' .
^= –g', –cfp, –cfO, –Ot k|Too
x|:j x'G5g\, –O{o k|Too bL3{ x'G5 .
h:t} M vfg', ug'{, hfg', d/Ld/fp,
;3fpk3fp, PsfO, egfO, u/fO, n]vfO, zf]lift, kLl8t, cf/f]lkt, kbLo, lnª\uLo,
b]zLo, hftLo .
&= cfb/fyL{ aGg cfpg] –hL
jf –Ho" bL3{ n]Vg] . Kof/ hgfpg] zAb klg bL3{ n]Vg] .
h:t} M u'?hL, kl08thL, lktfhL,
dGqLHo", ;fx]aHo" . afa", gfg", ;fg" .
*= ;j{gfdx¿M ToxL, pxL, sf]xL, ;f]xL bL3{ n]lvG5g\ .
ljz]if0fx¿ M Tolt, olt, plt, slt, hlt x|:j n]lvG5g\ .
(= ljWoy{s lqmofdf bL3{ k|of]u
x'G5 .
h:t} M ltdL hfpm . ltdLn]
hfg" . vfg" . ug"{ . eGg" .
!)= oL gfdof]uL÷cJoo zAb x|:j
n]lvG5g\ .
nflu, lglDt, d'lg, dfly, kfl/,
jfl/, b]lv , aflh, rf]l6, vfln .
cl3, clu, ef]ln, kl;{, lg, ls .
!!= –c/L, –O{ k|Too nfuL ag]sf cJoo
/ ljz]if0f zAb bL3{ x'G5g\ .
h:t} M /fd|/L, s;/L, a];/L, a];L,
ul/aL, b'MvL, gfdL, aª\ufnL, g]kfnL, k't{ufnL .
!@= tb\ej zAb ;+:s[tsf]
lgodcg';f/ n]lvG5g\ .
gLlt, ltly, ldlt, jfNdLls,
s't"xn, z'>"iff, k|ltlglw, k|ltof]lutf, uLtf, ;Ltf, zlSt, /Llt,
l:ylt, kl/lw, ls/L6, b'Mv, k|tLs, ctLt, lu/Lz, cg'zf;g, zf]if0f, ;jf{ª\uL0f,
;ª\u[xLt, cg'u[xLt, cg'e"lt, lje"lt, b'/j:yf, k|:t'lt, /jLGb|, jL/,
wL/, gjLg, k|jL0f, cfzLjf{b, z/L/, zf/Ll/s, P]ltxfl;s, cfl>t, ;+Gof;L,
;+Zn]if0f .
!#= ;+:s[taf6 cfPsf cyf{t\ tT;d
zAbsf w]/} 7fpFdf æ/]kmk"j{ bL3{Æ x'G5 .
h:t} M k"j{, bL3{,
:km"lt{, k"0f{, r"0f{, ljbL0f{, ;ª\sL0f{, ;Dk"0f{, O{iof{,
sLlt{, d"lt{ .
t/ ;'tL{, km'tL{, s'tf{h:tf
tb\ej, b]zh jf cfuGt's zAbdf eg] dflysf] lgod nfUb}g .
!$= æ–P/æ hgfpg] æ–O{Æ bL3{
x'G5 .
h:t} M u/]/– u/L, eg]/– egL,
b]v]/– b]vL, nfu]/– nfuL, a;]/– a;L .
pm egLsg -eg]kl5 dfq_ uof] . pm
ufO{ b]vL -b]v]/_ 8/fof] .
!%= w]/} nfdf] ;dob]lv bL3{ O–p
tyf z n]lvPsf s]xL tb\ej / cfuGt's zAb o;/L n]lvFb} cfPsf 5g\–
7"nf], 7Ls, dLt, dL7f],
kL7f], /L;, b"w, km"n, zfx .
!^= tT;d zAbdf g]kfnL k|Too
nfuL ag]sf zAbsf] d"ndf tT;d ¿k lbg'k5{ .
h:t} M ljb]z–
ljb]lzg'÷lab]l;g', :jLsf/– :jLsfg'{÷l:jsfg'{, kf]if– kf]lifnf]÷kf]l;nf], Ps
jif{– Psjif{]÷Psa;{] b'j} ¿k rn] klg k"j{]nL, klZrd]nL, ljZjfl;nf] zAbnfO{
k'a{]nL, kl:rd]nL, la:jfl;nf] n]lvFb}g .
`, 0f, z, if, If, 1 cIf/sf] k|of]u
!&= `, 0f, z, if, If, 1 cIf/
tT;d -;+:s[taf6 g]kfnLdf cfPsf _ zAbdf dfq k|of]u x'G5 . df}lns, tb\ej
-;+:s[taf6 g]kfnLdf cfpFbf ¿k kl/jt{g ePsf_, b]zh -b]zleqsf g]jf/L, tfdfª, u'?ª
cflb ljleGg efiffaf6 cfPsf_ / cfuGt's -kmf/;L, cª\u|]hL, lxGbL, k't{ufnL, :k]gL
cflb cg]s ljb]zL efiffaf6 cfPsf_ zAbdf tL cIf/ k|of]u x'Fb}gg\ .
h:t} M cIf/, z]if, lj1, k~r,
u'0f, jif{ -;+:s[taf6 cfPsf, tT;d_ .
cR5]/, a;{]lg, lavfn', Ovfn',
blR5gf, nlR5g, sf];L -¿k kl/jt{g eO{
;+:s[taf6 g]kfnLdf cfPsf, tb\ej_
Uof;, dx;';, v';L, ;x/, k];f,
xh'/, x's'd, PG8, /]:6'/]G6, OªNofG8 -ljb]zL efiffaf6 cfPsf, cfuGt's_ .
emG8f, u'G8f, emG8}, jL/uGh .
!*= cfuGt's ;a} zAb
;|f]tefiffsf] pRrf/0fcg';f/ geO{ g]kfnL efiffsf] lgodcg';f/ n]lvG5 .
h:t} M ul/a, cld/, ;x/, ;lxb, l;sf/,
dx;';, sfg'g, ;]S;lko/, ;]o/, :s'n, dG6];/L, hafkm, lrkm, dfs{l;6, ;]G;/l;k .
rGb|laGb' / l;/laGb'sf] k|of]u
!(= ;+:s[t zAbdf k|o'St
cg':jf/sf] ;6\6fdf g]kfnL tT;d zAbdf k~rd j0f{ -ª, `, 0f, g, d_ k|of]u ug'{k5{
.
h:t} M 306, hª\un, k~rd, :jod\,
uª\uf, ;ª\3, ;Dkfbg, sflGt, ;Gbe{ .
@)= tT;d zAbdf o, /, n, j, z,
if, ;, x cIf/cufl8 cfpg] cg':jf/sf nflu eg] lz/ljGb' g} lbg'k5{ .
h:t} M ;+of]u, ;+/rgf, ;+nUg,
;+jfxs, j+z, ;+zo, x+;, ;+:s[t, l;+x, ;+;f/ .
@!= tb\ej, b]zh, em/f{ /
cfuGt's zAbdf eg] o, /, n, j, ;, x cIf/cufl8 cfpg] cg':jf/sf nflu lz/ljGb'
lbOFb}g, pRrf/0fcg';f/ k~rd j0f{ lbg'k5{ .
h:t} M 6G6f, aDsg', gfª\nf],
gfDnf], ;DwL, xª\; .
@@= gfs] :j/sf nflu rGb|laGb'
lbOG5 .
h:t} M sxfF, xfF;, lx“8fO,
;ftf}“, u5f{}“, eg]“, uPF, sxL“ .
v'6\6f sf6\g] lgod
@#= cfwf cIf/ n]Vg gldNg]df dfq
v'6\6f sf6\g] . zAbsf] cGTodf cfwf cIf/ gn]Vg] . cfwf pRrf/0f eP klg gfd,
ljz]if0f cflbsf] clGtd j0f{sf] v'6\6f] sfl6Fb}g .
h:t} M s= efG;f, n]Vg', ug'{,
kSs}, leQf], v'6\6f, gfª\nf], ;Eo, vNnf] .
-efg\;f,
n]v\g', u/\g', ks\s}, let\tf], ;e\o, vn\nf] n]v]sf] e2f x'G5 ._
v=
;nsk'/, eLdgu/, ef]hk'/, tfg;]g, gjnk'/, ;'v{]t, ;kmn .
-;nSk'/\,
eLDgu/\, ef]Hk'/\, tfG;]g\, gjNk'/\, ;'v{]t\, ;kmn\ n]Vtf cz'4 x'G5 ._
@$= lqmofkbsf] clGtd cIf/ cfwf
pRrf/0f x'g] eP v'6\6f] sf6\g'k5{ .
h:t} M elgg\, ;'g"g\,
/fv\, v]n\, hflgg\, x'G5g\, 5g\ .
-elgg, ;'lgg, /fv, v]n, hflgg
cflbsf] cy{ leGg} x'G5 ._
j–a sf] k|of]u
@%= tT;d zAbdf j / a k|of]u
;+:s[ts} lgodcg';f/ x'G5 .
h:t} M ljjfx, ljlwljwfg, zAb,
jgljxf/, Jofkf/, Jojxf/, a|fx\d0f, Jofwf, Jofs/0f, b'af{]Wo, jg, hLjg, ax'jrg,
lj1fg, ljz]if, ljZn]if0f, ljljw, ljnDa .
@^= tb\ej, b]zh jf cfuGt's
zAbdf j–a sf] k|of]u eg] pRrf/0fcg';f/ x'G5 .
h:t} M hafkm, b'j}, a]as'km,
jf/];, jf:tf, a'af, jf/kf/, jfl/, jfNn .
kbof]u–kbljof]u;DaGwL ;/n lgod
@&= ljelStlrx\g hf]8\g'k5{
.
h:t} M dnfO{, d;Fu, pgLaf6,
3/b]lv .
@*= ljelSt;/x cfpg] gfdof]uL
hf]8\g'k5{ .
h:t} M 3/aflx/, vf]nfkfl/,
8fF8fdfly, 3/d'lg, 6]andfly, ¿vg]/, ufpF;Dd, ltdLeGbf, pgLrflxF, To;dfly,
p;kl5, dg]/, vf]nfjfl/, 8fF8fkfl/, dh:tf], ePh:t} .
@(= ljelSt nfu]sf zAbkl5 cfPsf]
v08df eGbf, rflxF, dfly, kl5, g]/, jfl/, kfl/ cflb cnUu} /xG5g\ .
h:t} M ltd|f nflu, d]/f] eGbf,
pgsf] rflxF, xfd|f g]/ .
dfq, ljgf, afx]s, dfkm{t,
l;jfo, ;d]t, cufl8, k5fl8, ;dIf, cg';f/, cg'¿k, a/fa/, adf]lhd, em}“ cflb
gfdof]uL zAb gfd jf ;j{gfd;Fu hf]l8G5g\ . aLrdf ljelSt 5 eg] cnUu n]lvG5g\ .
h:t} M k|f0fLdfq, ltdLafx]s,
6f]nLdfkm{t, xfdL;d]t, 3/cufl8, /fhf;dIf, To;cg';f/, sfdcg'¿k, wga/fa/, n]v]adf]lhd,
pgLem}“ .
ltd|f] afx]s, 3/sf cufl8,
/fhfsf ;dIf, pgsf cg';f/, d"Nosf] a/fa/ .
#)= ;d:t zAb hf]8]/ n]Vg'k5{ .
h:t} M gofFgf}nf], nf]sfkjfb,
k|wfgfWofks, /fhsfh, z'esfdgf, hGdlbj;, pk;+xf/, pk;lrj, k|wfgdGqL, k|wfgk~r,
sljuf]i7L .
#!= sltko nfdf ;d:t zAb
5'6\ofP/ n]Vg] rng klg 5 .
h:t} M g]kfn ;/sf/, k|wfg
GofofwLz, ;ª\uLt ;fwgf, k|wfg cWofks .
#@= bf]xf]l/P/ cfpg] zAb -låTj
zAb_ hf]8]/ n]Vg'k5{ .
h:t} M k/k/, egfeg, u/u/ .
##= JolStsf gfddf cfpg] km'Fbf]
hf]8]/ clg y/ cnUu n]Vg'k5{ .
h:t} M ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnf,
lbg]zs'df/ kf}8]n, xl/gf/fo0f ltlD;gf, dxfjL/k|;fb ofbj, /f3j]Gb|k|tfk zfx,
sNof0fljqmd rGb, df]xgaxfb'/ 3tL{du/ .
#$= Pp6f sfd hgfpg] ;+o'St
lqmofkb Ps} l8sfdf n]Vg'k5{ .
h:t} M elglbof], vfO;s]/, ul/lbg',
;'lglbg'ePsf] .
#%= ;ª\VofjfrL zAb;Fu cfpg] –j6f
hf]8]/ t/ hgf cnUu n]Vg'k5{ .
h:t} M ;oj6f, kfFrj6f, aL; hgf,
Ps hgf .
#^= g, ls, t, lg h:tf Ps cIf/sf
lgkft÷cJoo / of]hs zAb cnUu} /xG5g\ .
h:t} M g otf g ptf, xf] t lg,
ls vfpm ls hfpm .
#&= ug'{k5{, n]Vg'k5{,
x'g]5, x'g'x'g]5, ug{]5, ug'{x'g]5, x]g'{knf{ cflb hf]8]/ n]Vg] t/ x'Fb} 5,
ePsf] 5, x'g]jfnf 5, x'g ;S5, x'g hfG5, x'g k'U5 cflb cnUu n]Vg] .
#*= rNtLsf cGo ¿kx¿
|
w]/}n]
eGg]÷n]Vg] ¿k -;/n sf/s_ |
x'g'kg{]
-lto{s\ sf/s_ |
|
d]/f]
nflu÷ xfd|f] nflu |
d]/f
nflu÷ xfd|f nflu |
|
of]÷Tof]
eGbf |
o;÷To;eGbf |
|
of]÷Tof]
s'/f]df |
o;÷To;
s'/fdf |
|
of]
s]6f]n] |
o;
s]6fn] |
|
ePsf]df |
ePsfdf |
cGTodf–
xfdLn] oltdfq lgodnfO{ dgdf
/fVof}“ eg] n]vgdf w]/} xb;Dd z'4tf cfpg]5 . oL lgodsf] kfngfn] ckjfbx¿ a'em\g /
yk lgodx¿ l;Sg klg ;lhnf] x'G5 . ztk|ltzt z'4 n]vgsf nflu t Jofs/0fsf kGgfkGgf
kN6fpg'k5{ / zAbsf]zsf] lg/Gt/ k|of]u ug'{k5{ .
of] ;fgf] k'l:tsf g]kfnL
efiffsf lgod kfng ug{ vf]Hg] l;sf? / ljBfyL{sf nflu xf] . k'l:tsf tof/ kfg{sf
nflu d}n] ;flxlTos tyf cGo s[ltx¿sf] efiff–;Dkfbgsf] cfkm\gf] nfdf] cg'ej vr{
u/]sf] 5' . cg'ej;Fu} ljleGg ;fdu|Lx¿sf] ;xfotf klg lnPsf] 5' . vf;u/L æg]kfnL
s;/L z'4 n]Vg] M lxHh] ljrf/ @)^(Æ -g]sz'n]_, j;Gt uf}td / r"8fdl0f
uf}tdsf n]vx¿ / g]kfnL a[xt\ zAbsf]z
d]/f ;|f]t x'g\ .
g]kfnL efiffsf] cWofkgdf nfdf]
cg'ej ;FufNg'ePsf ;xsdL{ ldqx¿ xl/gf/fo0f ltlD;gf / zflns/fd 9sfnn] o; k'l:tsfsf]
kf08'lnlkdf b]lvPsf cgfjZos hfgsf/LnfO{ lemlslbg'ePsf] 5 / k'l:tsf olt 5l/tf]
ag]sf] 5 . ldq b]j]Gb| g]kfnLn] klg o;nfO{ cfjZos kl/dfh{g ug{df ;xof]u
k'¥ofpg'ePsf] 5 . d~h/L k|sfzgsf s[i0f clj/nn] o:tf] vfnsf] xft] k'l:tsf cfjZos
5 eGg] b]v]/ dnfO{ n]Vg xf}:ofpg'ePsf] 5 . ;a} hgfnfO{ of] jf lxHh];DaGwL s'g}
:t/Lo k'l:tsfsf] k|of]udf ;xof]u ug'{x'g cg'/f]w ub{5' .
lbg]z kf}8]n
O6x/L–$, gf/fo0fuf]kfn 6f]n
kmf]g gDa/ M (*$@!&*)*)
Od]n M nibandhakar@yahoo.com
;|f]t;fdu|Lx¿M
2.
https://www.samakalinsahitya.com/?show=detail&art_id=2869
3.
https://www.samakalinsahitya.com/?show=detail&art_id=2869
4.
http://today.annapurnapost.com/bookcafe/95
5.
https://dhaiba.blogspot.com/2009/02/blog-post_25.html?showComment=1521041046784#c8443387354387130956
6.
https://www.onlinekhabar.com/2016/08/470100
7.
https://gahateli.wordpress.com/2012/07/12/aayaa-a-2/
8.
https://gautambasanta.blogspot.com/2009/01/blog-post_23.html
No comments:
Post a Comment